CoveRed

YAZDI?I K?TAPLAR

Mustafa Kemal Atatürk, ya?am?n?n her döneminde kitapla bütünle?mi?tir. Bu okuma sevgisinin kendisine sa?lad??? bilgi birikimini zaman zaman yazmaya dönü?türen Atatürk, ya?am?n?n farkl? dönemlerinde farkl? konularda kitaplar yazm??t?r. Yazd?klar? gerek güncelli?i, gerekse yol göstericili?i aç?s?ndan bu gün dahi tart??mas?z greçekleri içermektedir. O'nun günümüzde hala geçerlili?ini korumas? ileri görü?lülü?ünün ve ak?lc?l???n?n göstergelerinden biridir. Mustafa Kemal, özellikle II. Me?rutiyet'in (23 Temmuz 1908) ilan?ndan sonra tüm dikkat ve çal??mas?n? askerlik üzerine yo?unla?t?r?lm??t?r. O,mesleki bilgileri art?racak yay?nlar?n yap?lmas?n? gerkli görüyordu. Bu amaçla mesle?inin ilkn y?llar?ndan itibaren askerlikle ilgili birikimlerini a?a??da isimleri belirtilen kitaplarda toparlanm??t?r.

a) Tak?m?n Muharebe Talimi b) Cumal? Ordugah? c) Tabiye Tatbikat ve Seyahati d) Bölü?ün Muharebe Talimi e) Zabit ve Kumandan ile Hasbihal (Subay ve Komutan ile Konu?malar) f) Tabiye Meselesinin Halli ve Emirlerin Sureti Tahririne Dair Nesayih

NUTUK

Yurdumuzun parçalan?p, i?gal edildi?i günlerden ba?layarak, Türk tarihinde bir dönüm noktas? olan ?stiklal Sava??'n?, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulu?unu ve ink?laplar?n yap?l???n? anlatan Nutuk, siyasi ve milli tarihimizin birinci elden, de?erli bir kaynak eseridir.

Atatürk'ün kendi kaleminden ç?kan bu eser, yine Atatürk taraf?ndan, Cumhuriyet Halk Partisi'nin 15-20 Ekim 1927 tarihleri aras?nda Ankara'da toplanan ?kinci Kurultay?'nda 36,5 saat süren ve alt? günde okunan tarihi bir hitabeye dayand??? için Nutuk ad?n? alm??t?r.

Nutuk yaln?z geçmi? devrin bir hikayesi olarak dünümüzü anlatmakla kalmay?p, yak?n tarihimizden al?nan ibret dolu tecrübelerle, milli varl???m?z?n bugününe de yar?n?na da ???k tutabilen bir de?er ta??maktad?r.

Nutuk, milleti ülkenin gelece?ini belirleyecek olan milli birlik ilkesi etraf?nda bilinçlendirip, kenetlendirerek, milli irade ve milli hakimiyet kavramlar?n?n harekete dönü?türülmesi yoluyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulu?undan Cumhuriyetin ilan?na kadar uzanan ba?ar?l? bir tarihi ak???n hikayesidir.

Nutuk ilk defa 1927 y?l?nda, biri as?l metin, di?eri belgeler olmak üzere Arap harfleriyle iki cilt olarak yay?nlanm??t?r. Ayn? y?l, tek cilt halinde lüks bir bask?s? da yap?lm??t?r. Yaz? ink?lab?ndan sonra, bu ilk metnin okunmas? güçle?ti?inden, 1934 y?l?nda, Milli E?itim Bakanl???nca üç cilt olarak yeniden bas?lm??t?r. Nutuk, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Ara?t?rma Merkezince yeniden bas?lm??t?r.

BÖLÜ?ÜN MUHAREBE E??T?M?

"Bölük Muharebe E?itimi" olarak yay?nlanan eser, meskun yerlerde muharebe, savunma ve taarruz konular?n? kapsamaktad?r. Meskun yerlerin s?n?rlay?c? durumlar?n?n muharebeye etkisi, savunma mevziinin seçimi, savunma mevziinin haz?rlanmas?, ate? sahalar?n?n temizlenmesi, ate? taksimi, ate? tutmayan ölü bölgelerin kapat?lmas? ve mevziin i?gali gibi savunman?n esas?n? olu?turan konular i?lenmi?tir. Ayr?ca taarruzda birli?in ald??? tertip ve düzen, ilerleme, ate? üstünlü?ü, ihtiyatlar?n kullan?lmas? gibi taarruz harekat?nda her zaman kar??la??lacak konular ele al?nm??t?r.

Genç Kurmay Önyüzba?? Mustafa Kemal (Atatürk) taraf?ndan, Almanca asl?ndan tercüme edilen ve ba?l? oldu?u ordunun e?itimine katk?s? olan bu eserden yeni nesillerin de faydalanabilmeleri için bugünkü Türkçe'ye çevrilmi?tir.

CUMALI ORDUGAHI

Cumal? Ordugah?; Makedonya bölgesinde, Köprülü - ??tip yolu üzerinde bulunmaktad?r. Bu ordugahta, 3. Süvari Tümen Komutan? Tu?general Suphi Pa?a'n?n komutas? alt?nda kurulan bir süvari tugay?na e?itim ve manevra yapt?r?lm??t?r. Bu manevraya kat?lan Mustafa Kemal, "Cumal? Ordugah?" adl? eserini yazm??; süvari, bölük, alay, tugay e?itim ve manevralar?n? anlatm??t?r.

Mustafa Kemal bir kurmay subay olarak teorik bilgilere önem vermekte, ancak askeri tatbikat ve manevralardan sadece kat?lanlar?n yararlanmas?n? yeterli görmemektedir. Bu yüzden, 10 gün süren bu tatbikat s?ras?nda tututu?u gözlem notlar?n?, haz?rlanan meseleleri ve komutanlar?n yapt?klar? ele?tirileri yazm??, bol kroki ile küçük bir bro?ür haline dönü?türmü?tür. 12 Eylül 1909'da tamamlad??? bu eseri, Selanik'te 1909 y?l?nda matbaa harfleriyle bas?lm??t?r. Eser; 39 sayfa metin ve 7 adet krokiden olu?maktad?r.

TAKIMIN MUHAREBE E??T?M?

Bu kitap; Berlin Askeri Üniversitesi eski müdürlerinden General Litzmann'?n "Seferber Mevcudunda Tak?m, Bölük ve Taburun Muharebe Talimleri" adl? eserinin ilk bölümünü olu?turmakta olup, Selanik'te 3.Ordu Karargah?'nda görevli, Kurmay K?demli Yüzba?? Mustafa Kemal taraf?ndan Almanca'dan Osmanl?ca diline çevrilmi? ve 1908 y?l?nda Selanik As?r Matbaas?nda bas?lm??t?r.

Kitab?n özü; seferi tam mevcutlu bir tak?m?n, de?i?ik hava ?artlar? ve çe?itli arazide, basit bir mesele içinde muharebe yöntemlerinin uygulamas?, avc? hatt? te?kiliyle bir avc? hatt?n?n ate? muharebesi üzerinde toplanmaktad?r.

Mustafa Kemal Pa?a, subaylar?n arazide yeti?tirilmesini amaçlayan tatbikat?n, önemini vurgulayan bu eserini, 1911 y?l?nda 5. Kolordu Harekat ?ube Müdürü iken yazm??t?r. Bu eserde, kar??l?kl? olarak k?rm?z? ve mavi muharebe birliklerinin Selanik-K?lk?? aras?nda yapt?klar? savunma ve taarruz uygulamalar?n?n de?erlendirilmesi yap?lm??t?r.

TAKT?K VE TATB?KAT GEZ?S?

Bu eserinde, bir muharebeyi sevk ve idarede belirli kurallar?n olamad???n? vurgulamas? yan?nda, komutan olan ki?inin nitelikleri üzerinde de durmu?tur. Bunlar ise; birli?ini bar??ta ve sava?ta e?itmek, yönetmek ve gözetmekteki üstün ba?ar?, elindeki kuvvetin eksikli?ini giderecek dü?ünce gücü ve astlar?ndan her konuda üstünlü?ü sa?lamakt?r. Bunun yan?nda, ki?isel cesaret, ba?kalar?n?n hareketini önceden sezi? ve harekat?n? en uygun zamanda yapabilme yetene?i olmal?d?r. Ortak amac?n gerçekle?tirilebilmesi için birliklerini ba?ar?l? bir ?ekilde yönetmeli, astlar? üzerinde etkili olmal? ve otoritesini kurabilmelidir.

Bu eserde ayr?ca bir komutan?n ba?ar?l? olabilmesi için bu kurallar? sadece okumu? ve ö?remi? olman?n yeterli olamad???, bunlar?n tatbikat?n?n da önemi belirtilmi?tir

GEOMETR?

Atatürk bu kitab? ölümünden birbuçuk y?l önce III. Türk Dil Kurultay?ndan hemen sonra 1936-1937 y?l? k?? aylar?nda Dolmabahçe Saray?nda kendi eliyle yazm??t?r. Atatürk Arapça ve Farsça terimlerle dolu ders kitaplar?n?n ö?renciler aç?s?ndan ö?renimi geciktirece?ini dü?ünmü?tü.

SUBAY VE KOMUTAN ?LE KONU?MALAR

"Subay ve Komutan ile Konu?malar" Atatürkün askerli?e ili?kin eserlerinin en önemlilerinden birisidir. Bu eser, Atatürk, 1914 y?l?nda Kurmay Yarbay rütbesiyle Sofya askeri Ata?esi olarak bulundu?u s?rada, Nuri conker'in "Zabit ve Kumandan (Subay ve Komutan)" adl? kitab?na kar??l?k olarak yaz?lm??t?r.

Genç subay?n, içinde bulundu?u ordudaki aksakl?klar?, hatalar? nas?l sezdi?ini; bunlara kar?? tepkisiz kalmayarak üst makamlara hatalar ve çözüm yollar?n? nas?l sundu?unu; ülkenin içinde bulundu?u askeri ve siyasal durumdan duydu?u ac?lar? kitab?n birinci bölümünde bulmaktay?z.

Atatürk, bir subay?n ta??mas? gereken özveri, ölümü göze alma, emri alt?ndakileri sevk ve idare edebilme, taarruz ruhu, insiyatif özellikleri hakk?nda, Nuri Conker'in görü?lerine kat?lm?? ve kendi dü?üncelerini de çe?itli örneklerle destekleyerek aç?klam??t?r.

Bunlar?n yan? s?ra, Türk kad?n?n?n, asl?nda toplumu yaratmada çok etkili olabilecekken, suskunlu?u seçti?ini bütün aç?kl???yla ortaya koymaktan kendini alamam??t?r. Türk ulusu hakk?nda ise "ku?kusuz bizim ulusumuzun karakteri de bütün karakterler gibi yükselmeye ve istenen ?ekle girmeye elveri?lidir. Fakat kendi kendisine olmak ko?uluyla..."dedikten sonra, d??ardan ulusumuzun karakterine yap?lmak istenen etkilerin amac?na ula?amayaca??n? vurgulam??t?r.

Subaylarda ve erlerdeki inisiyatif özelli?ine eserinde geni? bir bölüm ay?ran Atatürk, kendi dönemindeki ile daha önceki dönemlerde Osmanl? ordusunu k?yaslam??t?r. Özellikle Trablusgarp Sava??'nda edindi?i deneyimler ile kendili?inden hareket ve i? görme özelli?inin, olmas? gereken s?n?r?n? göstermi?tir.

Atatürk, eserin son bölümünde, Kuzey Afrika'da birlikte çarp??t??? korkusuz ve yi?it silah arkada?lar?n? anm?? ve onlar? "yüksek askerlik niteliklerine" sahip insanlar olarak tan?mlam??t?r. Bu davran??? O'nun di?er bütün üstünlüklerinin yan? s?ra insanc?l yönünede tan?kl?k eder.

---------------------------------------------------------------------------------

OKUDU?U K?TAPLAR


ATATÜRKÜN K?TAPLI?INDAK? TÜRKÇE VE OSMANLICA K?TAPLARDAN BAZILARI
Ahmet Vefik Pa?a : Lehçe-i Osmani
Ahmet Vefik Pa?a : Lehçe-i Osmani
Mehmet Salahi : Kamus-u Osmani
Avram Galanti : Türkçede Arabi ve Latin Harfleri ve ?mla Meselesi
Mehmet Ali : Tahsil-i Lisan-? Alman
Nüzhet : Kendi Kendine Almanca
Ahmet Cevat : Türkçe sarf ve nahif
Kaz?m Nami : Türkçe Oku, Türkçe Yaz
Mithat Sadullah : Latin Harflerinin Türkçeye tatbiki
?bn Emin Mahmut Esat : Tarih-i Din-i ?slam
Osman Bin Süleyman : Kamus
Lütfullah Ahmet : Hayat-? Hazret-i Muhammet
Abdunnaim Bin Hasan : Ceridetül Evail ve Hamidetül Evahir
Ahmet Halit : ?slam Büyükleri
Abdurrahmanil Cami : Tercüme-i Nefhatül ?nsan
Mehmet Cemil : Hukuku Düvel
Katip Çelebi : Cihannuma
Feridun Bey : Feridun Bey Mün?eat?
Mehmet Bin Sait : Kitabü'l Tabakatü'l-Kebir
?emseddin Sami : Kamusu Alam (6 cilt)
?emseddin Sami : Kamusu Okyanus
H.Z. Ülken : Aristo ****fizik
Süheyl Ünver : ?bn-i Sina
Ahmet Rifat : Lügat-? Tarihiye ve Osmaniye
M.Fuat : Amerika'da Tükler ve Gördüklerim
R?za Tevfik : Kamus-u Felsefe
Cemal Pa?a : Hat?rat (1913 - 1922)
Mehmet Cemil : Sulhta ve Harpte Hukuku Düvel
Evliya Çelebi : Seyyahatname
Suphi : Tekmiletül'l-iber
Lütfi Simavi : Devr-i ?nk?lap
Mustafa Necip : Selimname
Osmanzade Taib : Hakikatü'l Vüzera
Ahmet Saip : Vaka-i Sultan Aziz
Ahmet Hilmi : Tarih-i ?slam
Mazhar Fevzi : Hayr-i Sahil
Ziya Pa?a : Endülüs Tarihi
Resulzade Mehmet Emin : Azerbaycan Cumhuriyeti
Ali Re?at : Tarih-i Osmaniye
Ali Re?at : Kurun-u Cedide Tarihi
Sebahattin : ?ttihat ve Terakki Cemiyetine Aç?k Mektuplar
Mahmut Esat : Tarih-i Dini ?slam
Ahmet Mithat : ?nk?lap
Ahmet Cevdet : K?sas-? Enbiya ve Tevarih-i Hulefa
Mustafa Efendi : Tarih-i Selanik
M. ?emsettin : ?slam Tarihi
Ahmet Rasim : Osmanl? Tarihi
Necip As?m : Türk Tarihi
Mustafa Nuri Pa?a : Netayic-ül Vukuat
Mehmet Zihni : Ne?ahir-ün Nisa
Mehmet ?emsettin : Mufassal Türk Tarihi
Ziya Gökalp : Türk Medeniyeti Tarihi


ATATÜRK'ÜN OKUDU?U YABANCI K?TAPLARDAN B?RKAÇI

M. Roux de Rochelle : Etats-Unis D'Amerique
M. Dubois de Jancigny ve M. Xavier Raymond : Inde
M. Chopin : Russie
M. G. L. Domeny de Nenzi : Oceanique
Bary de St Vinvent : Iles de l'Ocean
M. Ph. Le Bas : Etats de la Confederation Germanique
M. Van Hasselt : Belgique et Hollande
M. Louis Lacrcix : Iles de la Grece
M. Louis Lacrcix : Chili, Paraguay, Uruguay, Buenos Aires
Champollion Figeac : Egypte Ancienne
M. J. J. Marcel : Egypte depuis la conquete des Arabes
Rozet et Carette : Algerie, Etats Tripolitains, Tunisie
Lavalle ve Gueroult : Espagne
M. Ph de Golbery : Histoire et Description de la Suisse et du Tyrol
M. G. Pauthier : Chine et son Description Historique
M. Chepin ve A. Ubicini : Provinces Danubiennes et Roumanies
M. Ph. le Bas : Suede et Norvege
Ferdinand Denis : Portugal
Ferdinand Denis : Afrique
Ferdinand Deniz - M. C. Famin : Bresil, Colombie et Guyane
M. Larenaudiere ve M. Lacroix : Mexique Guatamala Perou
M. Davezat : Iles de l'Afrigue
M. A. Tardieu, M. S. Cherubini : Senegambie et Guinee
M. N. Desvergers : Nubie, Abyssinie
Lacroix Yanoski : Italie Ancienne
M. Le Chevalier Artaud : Italie Sicile
Frederic Lacroix : ?les Baleres et Pithyuse
M. Friess De Colonma : Histoires des Antilles
M. Elias Rensult M. Roux De Rochelle : Villes Anseatiques
M. Ferdinand Hoeger : Chaldee Assyrie Medie Babylonie
M. Neel Desverges : Arabie
S. Munk : Palestine Description Geographique historique et areheologique
Jean Yanosky ve M. Jules David : Syrie Ancienne et Moderne
M. Dubeux : Tatarie, Beloutchistan
M. V. Valmont, M. Xavier Raymond : Boutan et Nepal
Ernest Lqvi see ve Alfred Rambaud : Histoire Generale du IV e Siecle a nos jours (12 cilt)
Jean Jaures : Histoire Socialiste de la Revolution Française
Hilaire de Barenton : Le Mystere des pyramides


ATATÜRK'ÜN D?L DEVR?M? SIRASINDA ÇALI?TI?I K?TAPLARDAN BAZILARI

H. F. Kuergic : Psychologie de Quelgues Elements des Langues Turques (1)
Vilhelm Thomson : Inscription de l'Orkhon
M. Guizot : Dictionnaire Universel des Synonymes
M. Brasseur de Bourburg : La Langue Maya
Hilaire de Barenton : L'Origine des langues des Religions et des Peuples

__________________

☪

ULU TANRI TÜRK'Ü KORUSUN ve YÜCELTSİN

Türkiye'nin Yükselişi İthal Fikirlerle

OLAMAZ

!!!NE MUTLU TÜRK'ÜM DİYENE!!!

ÖNCE VATAN

CoveRed

ZÜBEYDE HANIMA MEKTUBU
1 A?ustos 1920

Muhterem valideci?im,

?stanbul'dan ayr?l???mdan beri sizlere ancak birkaç telgraftan ba?ka bir ?ey yazamad?m. Bu sebeple büyük merak içinde kald???n?z? tahmin ediyorum. Bilhassa, hakk?mda ötekinden berikinden ve gerek gazetelerden i?itti?iniz tamam olmayan haberler ?üphesiz merak?n?z? art?rm??t?r. ?imdi verece?im bilgilerle tahmin olaca??n?z için endi?e duyacak hiçbir ?ey yoktur.

Biliyorsunuz ki ?stanbul'da iken yabanc? devletler, devleti ve ulusu fevkalade s?k??t?rmakta ve millete hizmet edebilecek ne kadar adam?m?z varsa hepsini hapis ve tevkifle, bir k?sm?n? da Malta'ya sürerek herkesi s?k?nt?ya sokmakta pek ileri gidiyorlard?. Bana nas?lsa ili?memi?lerdi. Fakat 3. Ordu Müfetti?i olarak Samsun'a ayak basar basmaz ?ngilizler benden ?üphelendiler, Hükümete benim gidi? nedenimi sordular.

Nihayet ?stanbul'a ça??r?lmam? istediler, bunda ?srar ettiler. Hükümette beni kand?rarak ?stanbul'a gelmemi ve ?ngilizlere teslim olmam? sa?lamak istedi. Bunun derhal fark?na vard?m. Tabiat?yla kendi aya??mla gidip esir olmam do?ru de?ildi. Padi?ah?m?za gerçek durumu yazd?m ve gelemeyece?imi bildirdim. Zat? ?ahanede önce uygun buldu. Fakat daha sonra ?ngilizlerin bask?s? artm??t?. Sonunda O'da ?stanbul'a dönmemi emretti.

Bu suretle art?k resmi görevimde kalmaya imkan görmedi?im gibi askerli?imi sürdürdükçe de ?ngilizlerin ve hükümetin hakk?mdaki ?srar?na kar?? duyulamayacakt?. Bir taraftan da bütün Anadolu halk?, tüm ulus, hakk?mda büyük bir sevgi ve güven gösterdi, "seni b?rakmay?z" dediler. Gerçekte vatan ve milletimizi kurtarabilmek için tek çare, askerli?i b?rak?p serbest olarak milletin ba??na geçmek ve milleti tek vücut bir hale getirmekle do?acak kudret ve ulusal gücü kullanmaktan ba?ka çare yoktu. Bende öyle yapt?m. Elhamdülillah ba?ar?l? oluyorum. Pek yak?nda elle tutulur sonucu bütün dünya görecektir. Ben bu suretle hareket edince ?ngilizler derhal yalvarmaya ba?lad?. Ve beni kazanmaya çal??t?. Ve bütün suçu bizim hükümete att?lar. Gerçekten hükümette benimle u?ra?mak istedi. Fakat gücü buna yetmedi ve yetemez.

1-Daha bir zaman bu ?ekilde Anadolu içinde çal??makla her ?ey hallolacakt?r. Yak?nda Millet Meclisi toplanacak ve me?ru bir hükümet iktidara gelecektir. Bende ihtimal o zaman ?stanbul'a gelece?im. S?hhat ve afiyetteyim, katiyen hiç merak etmeyiniz.

2-Salih Bey (Salih Fansa) Fuat Beyden alaca??n? ald? m?? Bunu bilgi almak bak?m?ndan soruyorum. Yoksa her ne olursa olsun, elhamdülillah hiç önemi yoktur. Siz müsterih olunuz ve bir s?k?nt?n?z olursa derhal bana bildiriniz.

3-Bu mektubu getirecek olan "...." size benim hakk?mda istedi?iniz kadar bilgi verecektir. Kendisiyle bana baz? elbiselerimi gönderiniz.

4-Hem?iremin s?hhati nas?ld?r. Eve herhangi bir taraftan sald?r?da bulunuldu mu? Hala orada m?s?n?z? Çocuklar ne yap?yor, büyüdüler mi?

5- Salih(Fansa) Beyle Madam Salih Bey in?allah s?hhat ve afiyettedirler. Ben kendilerini daima yad ediyorum. Madam?n benim hakk?mda bir rüyas? vard?. Galiba o ç?kacakt?r. ?n?allah yak?nda sevinç içinde görü?ece?iz.

6-Ben, birkaç güne kadar bir kongre için Sivas'a gidece?im. Tekrar Erzurum'a dönece?im. Tekrar ediyorum: Her i?itti?inize önem vermeyiniz. Pekala bilirsiniz ki ben, yapt???m? bilirim. Netice görmeseydim ba?lamazd?m.

Sayg? ile ellerinizden, hem?iremin gözlerinden öperim.

M. Kemal

?SMET ?NÖNÜ'YE MEKTUBU
12 Haziran 1937

Ba?vekil ?smet ?nönü'ye,

Hat?rlars?n?z, Türk köylüsünün, Türk'ün efendisi oldu?unu söyledi?im zaman?. Ben o efendinin arzu ve iradesi alt?nda senelerden beri çal??m?? olan bir hadimim (hizmetkar?m). ?imdi beni çok heyecana getiren hadise, Türk köylüsüne nacizane de olsa ufak bir vazife yapm?? oldu?umdur. Milletin yüksek mümessiller heyeti bunu iyi görmü? ve kabul etmi?lerse benim için ne unutulmaz bir saadet hat?ras?n? bana vermi?lerdir. Bundan dolay? çok yüksek zevkle millet, memleket ve Cumhuriyet Hükümetine yapmaya mecbur oldu?um vazifelerden en basiti kar??s?nda gösterilmi? olan teveccühten, takdirden ne kadar mütehassis oldu?umu ifadeye muktedir de?ilim.

Ben icap etti?i zaman en büyük hediyem olmak üzere Türk Milletine can?m? verece?im.

Kemal Atatürk

SAL?H BOZOK'A MEKTUPLARI

Trablusgarp muharebesi s?ras?nda Sofya dan yazd??? mektup

Urla tahaffuzhanesinden Rus vapurundan 4 Ekim 1911

"Bilirsin ki Trablusgarp meselesinin ortaya ç?kt???ndan beri oraya gitmek te?ebbüsünden geri durulmad?. Bir defa ?am vapurunda üç gece kal?nd?ktan sonra döndürüldük. Ondan sonra M?s?r ve Tunus yolu ile gitmeye te?ebbüs ettik.

Harbiye Naz?r?, ümit kesti?i için vazgeçirtildi. Bir defa Ömer Naci ve daha iki ki?i ile M?s?r üzerinden hedefe yürümek üzere (2 Ekim 1911) ?stanbul'dan hareket olundu. Harbiye Naz?r? da ister istemez muvafakat etti. Lüzum ve fayda görürsem baz? arkada?lar? isteyece?im. ?imdilik temin edilecek noktalar var. Benim nerede oldu?umu duyurmay?n. Daha bir müddet için validemi dahi haberdar etmeyin. Ara s?ra benim taraf?mdan ?stanbul'dan mektup gönderin.

Eyüp Sabri sizi görecek. Ona ilmühaberlerim ve borçlar?m hakk?nda malumat verdim. Ru?en ve Necati beylere gizlice söyleyin, ilmühaberlerimin Be?inci Kolordu idaresinde kalmas? ve maa? tahsisat?mdan borçlar?m ödenmekle beraber kalan?n valideme verilmesi laz?md?r. Bunu Harbiye Naz?r? da yazacak, unutmazsa!

Senin vas?tanla valideme verilmek üzere Kerim Beye (Abdülkerim Pa?a) k?rk lira b?rakt?m.

M?s?r'a vard?ktan sonra sana malumat ve adres verece?im. Sen de bana yazars?n. ?ayet sen bir tarafa gidersen senin nam?na mektuplar? alacak ve açacak bir arkada? tayin edersin.

Arkada?lar ne alemdedir? Vatan? kurtarmak için ?imdiye kadar oldu?undan ziyade gayret ve fedakarl?k elzemdir. Endülüs tarihinin son sayfalar?n? okuyunuz.

Faydal? sohbetlerinizde bulunamad???ma üzgünüm. Beni unutmay?n. Alaydaki arkada?lara çok selam. Beraber yapt???m?z talim program?n? takipten çok güzel neticeler al?n?r. Yorulmas?nlar, eski tembellikle hiçbir ?ey olmaz. Ba?ka ka??d?m yok, Nuri'ye ayr?ca mektup yazamayaca??m. ?stersen bu mektubu aynen gönder veyahut bahisle bir mektup yaz ve o k?ymetli karde?imize de ki "Benim için hat?ras? kalp ve vicdan?mdan bir an ç?kamayan bir öz karde? varsa Nuri'dir." Bu müzlim seferi onunla beraber yapmak isterdim. Allah nasip ederse mücadele sahas?nda birle?iriz. E?er mukadderse ahirette kavu?uruz.

Salih, senin de gözlerinden öperim. Kalbinin vefas?na vicdan?n?n saffet ve nezaketine ?ükran borçluyum. ?stanbul'da kalan kerim Bey'e mektup yaz?n. O zavall? oradaki mücadelede yaln?z kald?. Mektuplar?n?z ona kalp kuvveti verir. Allaha?smarlad?k.

M. Kemal

***

Ayn?mansur Karargah?ndan 25-26 Nisan 1912 gece saat 6

"Mektuplar?n?z da, gazetelerde bize ait hislerinizi tasvir eden sat?rlar? okudu?um zamanlar kalbimin pek derin hislerle çarpt???n? duyuyorum. Birkaç karde?inizin Akdeniz'i a?arak, çöllerde uzun mesafeler alarak donanmas?na dayanan dü?man?n kar??s?na ç?kmas? ve buradaki vatanda?lar? kucaklayarak, dü?man? sahile hapsetmesi ?üphesiz sizi memnun eder. Fakat biz vatana borçlu oldu?umuz fedakarl?k derecesini dü?ündükçe bugüne kadar yap?lan, hizmeti pek küçük buluyoruz.

Bilirsin ben, askerli?in her ?eyden ziyade sanatkarl???n? severim. Burada sanat?n tüm icraat?n? tatbik edecek kadar zamana ve bu zaman?n do?uraca?? vesait ve vesilelere malik olunursa, i?te o zaman milletin arzusuna uygun bir hizmet yapm?? olaca??z.

Ah Salih, Allah bilir, hayat?m?n bugüne kadar orduya faydal? bir uzuv olabilmekten ba?ka vicdani bir emel edinmedim. Çünkü vatan?n muhafazas?, milletin saadeti için her ?eyden evvel ordumuzun, eski Türk ordusu oldu?unu dünyaya bir daha ispat lüzumuna çoktan kani idim. Bu kanaate ait emellerimin ?iddeti ihtimal beni pek ziyade ifratperver göstermi?ti. Fakat zaman, saf ve nezih dima?lardan do?an fikri hakikatleri-kabulünden çekinilse dahi-tatbik ettirir.

Bu gece Derne kuvvetlerimizin bütün kumandanlar? ve zabitleriyle bir müsamere yapm??t?k. Bu sat?rlar? çad?r?ma dönü?ümde yaz?yorum. Bu güzel kalbi, kahraman bak??l? arkada?lar?m?n, bu küçük rütbeli fakat dü?man? titreten büyük kumandanlar?n samimi nazarlar?nda vatan için ölmek i?tiyak?n? okuyordum.

Bu okuyu?, dima??mda sizin, bütün Makedonya muhitinde tan?d???m arkada?lar?n, bütün ordumuzun kahraman evlatlar?n?n hat?ras?n? canland?rd?. Kalbimde büyük bir sevinç ve gurur has?l oldu. Arkada?lar?ma dedim ki: "Vatan mutlaka selamet bulacak, millet mutlaka mesut olacakt?r." Çünkü kendi selametini, kendi saadetini, memleketin ve milletin saadet ve selameti için feda edebilen vatan evlatlar? çoktur.

Cümlenize selam ederim karde?im.

M. Kemal
Derne Osmanl? Kuvvetleri Kumandan?

AL? FUAT (CEBESOY) PA?A'YA MEKTUBU
23.1. 1918

"Karde?im,

Sina Cephesinde ba?layan Filistin askeri harekat?n?n kan ve heyecanla dolu safhalar?nda kader icab? defedilemeyen felaketli günlerin tevalisinde ibraz buyurdu?unuz cesaret ve askeri kudrete, resmi ve muhtelif membalar?n raporlar?na dayanarak harekat? takibim s?ras?nda vak?f olmu?tum. Sonradan gelen zabitlerden dahi ?ifahen malümat alm??t?m. En nihayet yüksek hizmetlerinizin mirlival??a terfiinizle resmen teyit ve ilan edildi?ini i?itmekle mübahi oldum. Suret-i mahsusa da tebrik ve bu rütbede dahi vatan?m?z? kurtarmak u?runda parlak muvaffakiyetlere mazhariyetinizi temenni ederim.

Falkenhayn Pa?a ile Sina harekat?na dair ilk karar ve tedbirlerde ve sevk-u idare noktas?nda bugün vaki, o gün için bir tasavvurdan ibaret olan feci hakikatleri devlet ricalimize de kabul ettirmek ve ona göre sevk-? tedbire muvaffak olmak mümkün olamamas? yüzünden Yedinci Orduyu ve ondan sonra verilen ?kinci Orduyu kabul etmeyip ?stanbul'a gelmi? oldu?umu duymu?unuzdur. Burada pek aksi olarak rahats?zl?ktan ba? alam?yorum. Veliaht Hazretleriyle Almanya seyahatine yataktan kalk?p gittim.

Yirmi gün seyahat esnas?nda bir ?ey yok, tam avdette trende yeniden hastaland?m. Bir ayd?r yine yataktay?m. Birinci ve Be?inci ordulardan Liman Pa?an?n idaresinde bir grup te?kili tekarrur etti. Bana Be?inci veya Esat Pa?a ile becayi? suretiyle Birinci Ordu kumandanl?klar?ndan birini teklif ettiler. Ben Be?inci Orduyu tercih ve kabul ettim. Fakat icraat gecikti.

Bu mektubu eski arkada??m ordunuz S?hhiye Reisi Hüseyin Beyin hareketinden istifade ederek yazabiliyorum. Gözlerinizden öper ve in?allah bundan sonrada ?ngilizlerin geri çekili?iyle neticelenen muvaffakiyetlerinizi i?itmekle mesut olurum karde?im."

M. Kemal

M?RALAY FAHRETT?N (ALTAY) BEY'E MEKTUBU
Sivas 8 Aral?k 1919

Muhterem karde?im,

?emsettin Beyden sonra Hüseyin Beyin de Sivas'a gönderilmesi suretiyle karde?lik ba?lar?n? kuvvetlendirmek hususunda ishar buyurulan samimiyete te?ekkürlerimi arz eylerim, ?emseddin Bey son günlerin geciktirdi?i müzakere ve kararlar hakk?nda siz biraderlerine malümat arz eylemi?tir.

Hüseyin Beyde Suriye ve Ermenistan Fevkalade Komiseri iken ?stanbul yolu ile Paris sulh konferans?na giden François George Piqueau'nun Heyet-i Temsiliye'ye kat?lmak üzere Sivas'a gelmesindeki sebebi izah edecektir. Bu bulu?maya ait bir hülasa ?ifre ile takdim edildi?i gibi bir sureti de Hüseyin Beyle takdim edilmi?tir. ?talya'n?n ?stanbul Fevkalade Komiseri Mösyö Malis evvelce baz? mütalaalar?n? mektupla bildirdi?i gibi bu defa da Sivas'a hususi bir memur göndererek iki taraf için bir anla?ma zemini ara?t?rmaya ba?lam??t?r. ?ngilizlerin Erzurum Kars havalisindeyken tan??t???m?z ve sonradan Harbiye Naz?rlar?n?n daveti üzerine Londra'ya giden Kaymakam Rovlson bu defa ?stanbul'a dönmü? ve görü?mek üzere Sivas'a gelmek istedi?ini Trabzon'daki mümessilleri vas?tas?yla bildirmi?tir. Rovlson Londra'ya hareket edece?i s?rada Erzurum'da veda etmek üzere görü?mü? ve "avdetimde daha müsait ?artlar dahilinde görü?ebilece?imizi ümit ederim." demi?ti. ?stanbul umumiyetle ?arkta ?ngiliz siyasi memurlar?n?n Türkleri tan?makta ve Trakya hakk?nda takip ettikleri siyasette yanl?? yola gittiklerini ve bunda ?stanbul muhiti ile Osmanl? Hükümet merkezinin zararl? amil olduklar?n? ilave etmi?ti.

Amerika Tahkikat Heyeti Reisi General Harbord ile Sivas'ta uzun uzad?ya vuku bulmu? olan görü?memizde mü?arünileyhin ve ?arkta bulunan bütün Amerikal?lar?n lehimizde oldu?u anla??lm?? ve sonradan al?nan mevsuk malümattan Harbord raporunun lehimizde yaz?ld??? anla??lm??t?r. Yaln?z, Amerika ahalisi senelerden beri aleyhimizde i?ittikleri propagandan?n tesirinden kolayl?kla kurtulamayacaklar? itiraf olunmu?tur.

Avrupal?lar?n Türkiye hakk?ndaki niyetleri memleketimiz üzerinde azami derecede ve daimi emin bir surette menfaatlerinin temini merkezindedir. Menfaatlerine uygun zemini haz?rlamak ve temin etmek için dayanmak istedikleri sebep ve bahaneler: Osmanl? Hükümetinin aczi ve az?nl?klar?n korunmas? için teminat.

Toplanacak olan Meclisi Mebusan, millete dayan?r, vakur ve azimli bir vaziyet al?rsa, millet ve vekillerine cidden mesnet olabilecek tam birlik gösterirse, mahvolmaktan kurtulabilece?imize emniyetim vard?r.

Milletimizi mevcut ters ve zararl? cereyanlar aras?nda kuvvetli bir bütün halinde tutabilmek her ?eyden evvel zat-? biraderleri gibi k?ymetli hamiyetli kumandan arkada?lar?m?z?n himmet ve fedakarl?klar?na ba?l?d?r.

Mülkiye memurlar?n?n ba??nda bulunanlar?n?n ekseriya mütelevvin olduklar?n? tecrübe göstermi?tir. ??lerinde en hamiyetli olanlar bile daima askeri kumandanlara uymaktan ba?ka bir ?ey yapmam??lard?r.

Te?ekküre ve hamde ?ayand?r ki bugün istisnas?z tekmil kolordu kumandanlar? arkada?lar?m?z büyük bir iyi niyetle kurtulu?u noktas?nda fikirlerini birle?tirmi? ve milleti mü?ekkel bir hale getirmek için alicenabane ve azimkarane bir surette çal??maktad?rlar.

Benim ve elyevm beraber bulunan Rauf Bey, Bekir Sami Bey gibi arkada?lar?m?z?n pek dikkatli olarak çal??t???m?z esasl? nokta, bütün mesaimizin, arkada?lar?m?z?n dü?üncelerine mutab?k ve milli umumi efrar?n muhassalas?na uygun olmas?d?r.

Buna ra?men Hüseyin Beyin, yolda baz? kimselerden bizim hiçbir vakit hat?r ve hayalimizden geçmemi? ve geçmeyecek olan zararl? fikirler propaganda edildi?ini söylemesi cidden teessürümüzü mucip oldu.

Mesela, diktatörlük gibi... Bu fikrin ne kadar manas?z oldu?u izan erbab?nca kolayl?kla takdir olunur. Bir de bu hususta zerre kadar ?üphe ve tereddüte dü?en namus ve hasiyet erbab? için Heyet-i Temsiliyeye fiilen dahil olarak i?birli?i etmek ve davran??lar? kontrol etmek daima mümkündür.

?stanbul'da bulunan yüksek zevat?n serbest olanlar?, Ahmet ?zzet Pa?a vesaireyi devam ettim. Fakat bu gibiler hayat?n? tehlikeye koymak istemez, huzur ve rahat?n? feda edemezse ne yap?l?r?

Memleket ve milletin içinde bulundu?u elim ?artlar, sonumuz hakk?ndaki karanl?k ihtimaller bir an vicdan huzuru ile dönü?ülecek olursa milli vahdeti, çal??mam?zdaki ahengi bozacak ve k?l-ü kale sebebiyet verenler hakk?nda ne hüküm verilmek laz?m gelece?i kendi kendine anla??l?r

Heyeti temsiliye yak?nda Kayseri, K?r?ehir üzerinden Ankara'ya ve oradan da Eski?ehir yak?n?nda Seydigazi'ye gidecektir. Bu intikali henüz mahrem tutmaktay?z. Maksat, Eski?ehir'den temin olunacak mebuslar?n toplanmas?na temas edebilmektir. Oraya intikal edecek Heyeti Temsiliye'ye, yeniden her liva mebuslar?ndan Heyeti Temsiliye azas? olarak davet olunacak birer mümessil ile takviye olunacakt?r. Muvakkat bir toplant? ve k?sa bir fikir dan??mas?ndan sonra Heyeti Temsiliye bir k?s?m azas?yla orada kalacak, geri kalanlar ?stanbul'a gidecektir. Oralara geldi?imizde yak?nl??? hasebiyle zat-? ali-i biraderleriyle de mü?erref olmay? temenni ederim.

Refet kendili?inden ?stanbul'a gidivermi?. Cephenin bir an evvel deruhtesi hakk?ndaki bildirileri üzerine kendisine yazd?m, hatta habersiz ?stanbul'a gidi?ini biraz da tenkit ettim.

Hürmetle gözlerinizden öper ve di?er arkada?lar?n selam ve muhabbetlerini takdim ederim karde?im."

M . Kemal

AFET ?NAN'A MEKTUBU
Saravona yat? 14.6.1938

Afet,
H. R. Soyak ile, benden mektup bekledi?ini bildirmi?tin. Arzun her gün hat?r?mdad?r. ?ifahen Celal'e (Üner) telefonla bildirmek üzere söylemekteyim. Ancak henüz kendim bir ?ey tespit edemedim.

Vazifem ?udur: Bence doktorlar?n yanl?? görü? ve hükümleri sebebiyle hastal?k durmam??, ilerlemi?tir. Vakitsiz aya?a kalkmak, yürümek hususiyetiyle burunda yap?lan atu?man üzerine gelen kusma neticesi, yap?lan istirahatleri hiçe indirmi?tir. ?stanbul'a gelince, Hükümet reyimi almaya lüzum görmeksizin Fissenger'yi getirtti. Yeniden tetkik, muayene yap?ld?k. Karaci?eri eski halinden farks?z ve karn? birkaç kiloluk birikmi? su ve gaz dolay?s?yla ?i?kin ve defigüre bir halde buldular. ?imdilik Temmuz on be?e kadar yeni tiretman ve yeni rejim alt?nda repo apsolüyü (Kesin istirahati) zaruri buldular. Bunun esas? da yatak ve ?ezlong istirahatidir. Bu müddet sonunda Fissenger tekrar gelecektir. Umumi ahvalim iyidir. Tamamen iadeli afiyet ümit ve va'di kuvvetlidir. Senin için asla merak? ve endi?eyi mucip olmamal?d?r. Serinkanl?l?kla imtihanlar?n? vererek muvaffakiyetle dönmeni bekler ve muhabbetle gözlerinden öperim.

?kamet için Savarona'y? tercih ettiler. Yat ?imdilik saray kar??s?nda demirlidir.

Malümun olan devlet i?leri için Ba?bakan ve di?er bakanlar s?k s?k gelip yatta misafir olmaktad?rlar.

Nutuk'unu ?ükrü Kaya Türkçeye çevirmektedir. Matbuata verilecektir.

K. Atatürk

SAB?HA GÖKÇEN'E MEKTUBU
Ankara 29.6.1929

Sabiha'ya

Sanatoryumdan mektubu da ald?m. Oradaki hayat ve bak?mdan ho?nut oldu?undan ve doktorlar?n tavsiyelerini çok itina ile takip etti?inden pek memnun oldum. Ald???m?z raporlardan anlad???m?za göre esasen hastal???n o kadar mühim de?ildir. S?hhat ve rahat?na bildi?in gibi itinada devam edersen az zamanda tamam?yla iyile?ece?in ?üphesizdir.

Vücudunda her gün toplulu?a do?ru olaca??na ?üphe olmayan de?i?ikli?i anlamak üzere ara s?ra kilonu bildirmekle beraber foto?raflar?n? da gönder.

Gözlerinden öperim.
Gazi M. Kemal

***

Dolmabahçe15.8.1929

K?z?m Sabiha'ya,

S?hhatiniz hakk?ndaki mektubuna memnun oldum. "Zemering"ten istifade etmeni temenni ederim.

Gözlerinden öperim.

Gazi M. Kemal

KURTDEREL?YE MEKTUBU
12 Kas?m 1931 Sal?

Kurtdereli Mehmet Pehlivan,

Seni, cihanda büyük ün alm?? bir Türk pehlivan? tan?d?m. Parlak muvaffakiyetlerinin s?rr?n? ?u sözlerle izah etti?ini de ö?rendim:

"Ben her güre?te arkamda Türk Milletinin bulundu?unu ve millet ?erefini dü?ünürüm."

Ben, dedi?ini en az yapt?klar?n kadar be?endim. Onun için senin bu de?erli sözünü, Türk sporcular?na bir meslek düsturu olarak kaydediyorum. Bununla, senden ve sözlerinden ne kadar çok memnun oldu?unu anlars?n.

Gazi M. Kemal

BEH?Ç ERK?N'E GÖNDER?LEN MEKTUP

Ayn?-? Mansur Karargah?ndan 30 Mart (1912)

"?zzetli Beyefendi, günlük ciddi çal??malar?n?z aras?nda elinize geçmek bahtiyarl???na eri?ece?ine ümit etti?im i?bu varakpare, Cebel-i Ahzar'?n hayat?na ait hisleri aksettirece?i için me?galelerinizden birkaç dakika terk et-meye de?er zannederim.

Selanik'ten ?stanbul ve oradan Akdeniz'i geçerek M?s?r'a ve M?s?r'dan da 700 küsur kilometrelik bo? çölleri geçerek ?imdiki mevkiimize geli?imiz öyle bir tarihtir ki ancak Selanik'in "pa?a g?das?" ile anlat?labilir Buna muvaffakiyet ?imdilik bir hayal ise de hakikat olmas? da uzak de?ildir.

19 ?ubat Muharebesinde Ni?anc? Taburu Kumandan? iken Sedes civar?nda Pertev Beyin idare etti?i kar??l?kl? hareketimiz münasebetiyle zat? alinizi hat?rlad?m. Muharebenin, manevram?z?n baz? safhalar?yla benzerli?i vard?r. Esasen 70 ki?ilik bir pusu kurulmu?tu. ?talyanlar sabahleyin bu kuvvetle muharebeye tutu?tu. Bizde taarruz fikri yoktu. Kuvvetlerimizin hepsi örtülü haz?rl?k mevziinde bulunuyordu. Saat 6 oldu, gündüz. ?talyanlar pusu kuvvetini taredemedi. Bütün kuvvetini muharebeye haz?rlad? ve taarruza geçti. Pusu yeri Derne'nin 4 kilometre bat?s?ndayd?. Biz, bu umum kuvvetle taarruza geçtik. ?ark kolunu da getirttik. Seyitabdullah noktas?nda (pusu yeri) "...." muharebesinde oldu?u gibi 8-9 defa dü?man?n taarruzu k?r?ld?ktan sonra saat 11'de bütün ?talyan saflar? avc? hatt?, ihtiyat, istinat, hepsi birbirine müvazi olarak kaçmaya ba?lad?lar. Biz bu hatt?n sol taraf?nda, topçu mevziinde manzaray? tamamen görüyorduk. Gecenin gelmesi muharebeyi sona erdirdi. O gün Derne'ye gelmi? bulunan iki Alman, bir ?ngiliz subay? harbin cereyan?n? anlayam?yorlard?. Netice meseleyi halletti. Bizde onlara oldukça yüksek perdeden att?k. Benzerlik cenah hücumlar?m?zdad?r.

Arz? hürmet ederim efendim" Derne Kumandan? M.Kemal

***

Ayn? Mansur Karargah?ndan 16 Temmuz 1912

"Muhterem karde?im Behiç Bey,

Pek ziyade teselli veren mektubunuzu ald?m. Selanik'in Olimpos'unda iadesi vaad buyurulan geçmi? tatl? günlerin hülyalar?na dald?m. O ciddi karde?lik hayat?na örnek olan günlerin tekrar ya?anmas? ne kadar büyük saadet olur.

Buradaki hayat tarz?m?z ve çal??mam?z art?k cümlece anla??lm?? bir hale geldi?inden bahsini bile lüzumsuz buluyorum. Ancak ?uras?n? arz edeyim ki bizde buradaki vaziyet ve mukavemetimizle milletin ?an?na uygun bir netice al?nmas? ümidi pek kuvvetli iken, son zamanlarda memleket içinde ç?kan elem verici levhalar bizi üzdü. Bizim ahlaks?zl???m?z?n, menfaatperestli?imizin derecesi malum idi. Fakat bunun h?yanet ve katibeten tasavvur etmiyorduk.

?htiraslar, cehalet ve mant?ks?zl?k yüzünden koca Osmanl? Devletini mahvedece?iz. Kuvvetli bir Osmanl? ?mparatorlu?u vücuda getirmeyi dü?ünürken vaktinden evvel esir, sefil ve rezil olaca??z.

Askeri, siyasetle u?ra?maktan men için kanun maddeleri yapm??lar. Ben iki sene evvel tesadüfen bulundu?um bir kongrede "askeri b?rak?n?z" dedi?im için mürteci oldum, idama mahkum edildim. Zaman ve hadiseler her türlü hakikatleri ispat ve izhar eder, fakat bazen böyle helak eden bir darbe indirerek.

Harbiye Naz?r?n?n mevkiini terk edi?ini garip buluyorum. Hamiyetli ve fedakar idiyse ötede beride savurdu?u gibi kellesini koltu?una alm?? idi ise as?l hamiyet ve fedakarl?k göstermek ve sebat etmek zaman? ?imdi idi.

Kalp yumu?akl??? göstermeye ne lüzum vard?. Daha on ay evvel benim gibi naciz bir kola?as?n? sükuta mecbur ve atalete duçar etmeye ve gizli maksatlar?n? temin için etraf?n? saran bir sürü beyinsizlere kafa sallamakla vakit geçirmeye ve budala gibi, bir al?k gibi kukla vaziyetinde entrika cereyanlar?na nefsini teslim etmeye r?za göstermektense, daha o zaman makam?n? ehline terk etmek elbette daha do?ru olurdu. Meslek hareketi do?ru idiyse, ?imdi gösterece?i vaziyet, sebat ve fedakarl?k olacakt?. Devlet i?lerini çocuk oyunca?? m? zannediyordu?

Bizim askeri vaziyetimizde bir de?i?iklik yoktur. Siyasetimiz müsait ise biz, istenildi?i kadar sebat ve mukavemete muktediriz.

Yaln?z siyaset erbab?n?n memleketi büsbütün tarumar olmaktan korumak için gözlerini dört açmas? laz?md?r.

Bilcümle dostlara selam ve hürmetlerimi takdim eyler ve sizin gözlerinizden öperim. Enver Bey mahsus selam eder."

Derne Kuvvetleri Kumandan? M. Kemal

?KBAL GAZETES?NE MEKTUBU

Mustafa Kemal'in Bingazi'de bulundu?u dönemde Hanya'da ç?kan ?stikbal ad?ndaki gazetede mektup yay?nlanm??t?r. 29 Ekim 1909 Bingazi

Muazzez vatanda?;

Bir müddetten beri Bingazi ahvali Bingazi memurininden baz?s? hakk?nda gazetenize derceylemekte oldu?unuz malumat?n, pek basit nazar ve fikirli müstenit oldu?una ?üphe edilemez. Gazetenizin böyle araz-? ?ahsiye (ki?isel garaz) ye müsteniden vaki olan ihbarat?n vas?ta-i ne?r ü tamimi olmas?, Bingazide birçok erbab-? hamiyetin yekdi?erine ?üpheli nazarlarla bakmas?n?, tesis ve takviyesi selamet-i millet ve saadet-i nam?na elzem olan uhuvvet-i umumiyeye iras-? halel edebilir.

BÖLÜCÜLÜ?Ü DE??L B?RL??? SAVUNUNUZ

Efrad-? millet beyninde nifak? de?il, ittihat ve ittifak? temine, yekdi?erden ahz-? intikam hissiyat?n? tevlide de?il, devr-i istibdat ve zulmetin tadi?ar-? levsiyat? olan fena hislerin kalplerden tebidine medar olacak makalat-? hakimane ve ak?lane dercine sa'yedilse gazetenizin ?erefli teali eder, hizmeti müfit olur. Hükümet-i sab?kan?n perver-?eyyap eyledi?i zulüm malumdur. Yanl?? malumata müsteniden baz? erbab-? namus ve hamiyetin de o güruh-i müstebideye kar??t?r?lmas? pek büyük hatad?r.

GAZETELER VE BASIN HALK YASASI

Bir ay? mütecaviz bir müddet beridir vatan?m?z?n Afrikas?nda seyahat ve ahval-i mahalliye, efkar? umumiye hissiyat-? mütekabileyi tahkik ediyorum. Buna binaen gazetenizle dercine tavassut edilen hususat?n hakikate mukarin olmamakla beraber pek muzir oldu?unu dermeyan edebilirim.

Gazetelerimizin ahlakiyat?m?za ulviyet, hissiyat?m?za nezahet ve necabet ve maneviyat?m?za kuvvet verecek makalata tecellisiz oldu?unu görmek isteriz.

Hulus-i vicdan?ma emin olunuz karde?im.

Erkan?harbiye Kola?as? M. Kemal

MADAM COR?NNE'E MEKTUBU
28 ?ubat 1913,Sofya

"Aziz Corrine,

Kaymakaml??a (yarbayl??a) terfiim münasebetiyle yollad???n?z çok sevimli tebrikler beni çok derinden derine mütehassis etti ve bu vesile ile bana yazd???n?z güzel sözler dosdo?ru kalbimde yer ald?. Kendi kendime izah edemedi?im sükutumun birkaç amilleri vard?. Son zamanlarda Sofya, Belgrad ve Petinya ate?emiliterliklerine tayinim üzerine son derece me?guldüm. Bana o kadar i? yükledi ki o iki ?ehre de gidemedim. Beni bilhassa Sofya ile ilgilendiren baz? meseleleri tetkik etmek lüzumunu duyuyorum. Bundan ba?ka büyük me?galelerimden biride, bana bir çok s?k?nt? ve rahatl?k veren bu otellerdeki hayat?mdan kurtulmak için bir ev aramakt?r. Nihayet mevsim ortas?nda burada bulundu?umuz için modern hayata ait vazifeler zaman?m?n büyük bir k?sm?n? al?yor.

??te, maalesef beni sana uzun uzun yazmaktan men eden sebeplerden baz?lar?n?n hülasas? bu. Birkaç kelimelik kartpostal yollamak, seni yaln?z tatmin etmemekle kalmaz, ayn? zamanda hayrete dü?ürürdü. Hem de bu vas?tay? ancak beni az ilgilendiren ve kendilerine birkaç nezaket kelimesi göndermek mecburiyetini hissetti?im kimselere kar?? kullan?r?m.

Küçük ve sevimli Edith'in, benim uzun ve irademin d???nda kalan sükutumun üzerine sana baz? ?eyler söylemeyi vazife bilmesi beni hayrete dü?ürmekten hali kalmad?. Hakk?mda besledi?i iyi fikirden dolay? ona te?ekkür ederim. Küçük nasihatleri evvela sana kar?? büyük bir dost oldu?u ve benim samimiyetime de pek az itimad? oldu?unu ve nihayet hayat, hayat i?leri hakk?nda pek az tecrübesi oldu?unu ispat ediyor. Rica ederim ona söyle, en çok konu?an ve sayfalar dolusu yazan kimseler mi bu dünyada en halis ve samimi dostlard?r? Çok hisseden, fakat uzun lak?rd?lar?n sevilen insan? nihayet yormas?ndan korktu?u için hislerini gizlemeyi tercih eden bir insana kay?ts?zl?k ve tasas?zl?k isnad? laz?m m?d?r?

Her halde küçük Edith emin olabilir ki ben onun Avusturyal? dostu kadar halis ve fedakar olmaya muktedirim. Yine küçük Edith emin olsun ki baz? insanlar?n tabiatlar? iktizas? mecbur olduklar? cemileleri yapmaya, e?er zahmeti göze al?rsam, ben de muktedirim. Hem ?unu da bilsin: Senin benim nazar?mda çok büyük bir mevkiin var. Öyle bir mizaca sahipsin ki müdahaleci bir a?z?n sözlerine kulak asmazs?n ve benden kalbimin dikte etmedi?i kelimeler almay? elbette ki istemezsin.

Tatl? ve sevimli hem?irene bu sat?rlar? okuduktan ba?ka, ona kendisinin kolay kolay silinmeyecek bir hat?ras? oldu?unu söylemeni rica ederim. Ayn? zamanda annene ve babana sayg?lar?m? sunmama delalet etmek lutfunda bulun.

Samimi ve halis dost"
M. Kemal

***

Maydos Karargah? (Çanakkale) 17 Mart 1915

Aziz dostum,

Son kart?n?z Maydos'a Fethinin bir zarf? içinde geldi. Siz ki her ?eyden haberiniz oldu?unu iddia edersiniz. Siz ki benim hayat?m? takip etmekten memnun olmak istersiniz. Nas?l oluyor da benim muharebe meydan?nda bulundu?umu ö?renemediniz? Bunun, benim hatam oldu?unu mu söylemek istiyorsunuz? Tabii, de?il mi, cidden hayret ettiniz san?r?m. Ben Maydos'ta bulunur, gece gündüz dü?manla sava??r?mda aziz dostum Corinne bunu bilmez ve kartlar?yla mektuplar?n? bermutat Sofya'ya gönderir, bunlar? da benim yerime hep Fethi Bey al?r.

Vaziyet Çanakkale Bo?az?nda biraz buhranl? bir hal kastedince, aziz dostunuz Nuri'nin eski mevkii olan Tekirda?'a gidip orada bulunan bir f?rkam?z?n kumandas?n? üzerime almam? isteyen gayet müstacel bir telgraf ald?m. Yeni dostlar?ma veda bile edemeden Sofya'dan ayr?ld?m. Biliyordum ki bu benim taraf?mdan bir nezaketsizlikti. M?s?r'a gitmeden ve Kudüs'te ?st?rahate karar vermeden evvel sizde bir ak?am yeme?i yiyen ve size hararetle veda eden Nuri hiçbir zaman benim gibi hareket etmek istemez.

Neyse, 24 saatte Tekirda?'?nda haz?rd?m ve bir f?rka te?kili ile me?gul oldum. Sonra te?kil etti?im f?rka ile Maydos'a gitmek ve orada bulunan bütün kuvvetlerin kumandas?n? deruhte etmek emrini ald?m. Bu kuvvetler Çanakkale Bo?az?n? müdafaa eden, takriben iki topçu f?rkas?yd?.

?ki ayd?r buraday?m ve Çanakkale Bo?az?'n? müttefiklerin ihraç te?ebbüsünde bulunan donanmalar?na ve kuvvetlerine kar?? müdafaa ediyorum. Bu ana kadar aziz Corrine, hep muvaffak oldum ve ayn? yerde kal?rsam, kuvvetle ümit ediyorum ki daima da muvaffak olaca??m.

Burada benim ismimin duyulmas?na hayret etmemeli, çünkü ben mühim bir muharebenin kahraman? olarak Mehmet Çavu?a ?eref kazand?rmay? tercih ettim. Tabii ?üphe etmezsiniz ki muharebeyi idare eden sizin dostunuzdu ve sava? gecesi muharebelerin saflar?nda Mehmet Çavu?u bulanda o idi.

Corrine, Sofya'dan ayr?ld???m? ve burada bulundu?umu size niçin haber veremedi?imi bana sormay?n?z. Anlayamazs?n?z ki çok ciddi bir ?ekilde me?gulüm ve ?üphe etmemelisiniz ki haf?zalar?m?zda silinmez çizgilerini çizdi?imiz güzel anlar? asla unutamam.

Zaman geçer, fakat dostlar aras?ndaki ba?lar? daima kuvvetlendirir. Mektubumu elinize vermesi için size f?rkamdan bir zabit gönderiyorum. Çünkü posta ile ancak manas?z birkaç kelime göndermek mümkün. Siyasi ve askeri, umumi vaziyeti nas?l gördü?ünüzü bana aç?kça söyleyiniz Corrine. Ben bu mevzuda size izahat veremem.

Cevat Bey hiç de?ilse Pazar günleri sizi ziyaret ediyor mu? Etmiyorsa ona, sizi görmesi için yaz?n?z ve söyleyiniz ki her türlü yanl?? anla?malara ra?men, ben onun samimi dostuyum ve bana mektup yazmas?n? arzu ediyorum.

Siz bana k?sa, basit kartlar yollayabilirsiniz.

Size, istenilen zamanda cevap veremezsem ümit ederim ki beni mazur görürsünüz.

Matmazel Edith'e samimi dostluklar?m? arz ederim. Valideniz han?ma ve pederinize lütfen hürmetlerimi bildiriniz.

Geçmi? zaman ve geçmi? zaman?n hat?ralar? ebedi bir hayata maliktir.

Beni unutmay?n?z Corrine, hatta bu harpte ölsem bile."

19.F?rka Kumandan? M.Kemal

***

"Aziz dost,

??te Ar?burnu'nda ?ngilizlerle sava?tay?m. Dü?man?n esasl? kuvvetini ezdim, bakiyesi de cesur k?talar?m taraf?mdan sahilde donanma taraf?ndan himaye edilen bir noktaya sürüldü.

Pek ziyade ümit ederim ki dü?man?n tam imhas? haberini yak?nda alacaks?n?z.

Matmazel Edith'e Türk dilinde ilerledi?i için tebrikler ve cümlenize hürmetler.

(?mza yok)

LEN?N'E MEKTUBU

1-Emperyalist Hükümetler aleyhine 26 Nisan 1920 harekat? ve bunlar?n tahakküm ve esareti hakk?nda bulunan mazlum insanlar?n kurtulmas? amac?n? güden Bol?evik Ruslarla i?birli?i ve harekat? kabul ediyoruz.

2-Bol?evik kuvvetleri Gürcistan üzerine askeri harekat yapar veyahut takip edece?i siyaset ve gösterece?i tesir ve nüfusla Gürcistan'?n da Bol?evik ittifak?na dahil olmas?n? ve içlerindeki ?ngiliz kuvvetlerini ç?karmak üzere, bunlar aleyhine harekata ba?lamas?n? temin ederse Türkiye Hükümeti de emperyalist Ermeni Hükümeti üzerine askeri harekat icras?n? ve Azerbaycan Hükümetini de Bol?evik devletler zümresine ithal etmeyi taahhüt eyler.

3-Evvela, milli topraklar?m?z? i?gal alt?nda bulunduran emperyalist kuvvetleri tart ve ileride emperyalizm aleyhine vuku bulacak mü?terek mücadelemiz için dahili kuvvetlerimizi organize ettirmek üzere ?imdilik ilk taksit olarak be? milyon alt?n?n ve kararla?t?r?lacak miktarda cephane vesaire harp vesaiti ve s?hhiye malzemesinin ve yaln?z do?uda harekat icra edecek kuvvetler için erzak?n Rus Sovyet Cumhuriyetince temini rica olunur.

Yüksek hürmetlerimin ve samimi duygular?m?n kabulünü rica eylerim.

T.B.M.M. Reisi
Mustafa Kemal

ROOSVELT'E MEKTUBU

Aziz Bay Cumhurba?kan?,

Son günlerde Bay Julien Briyan taraf?ndan al?nm?? olan filmi seyretmekten duydu?unuz memnuniyeti bildiren 6 Nisan 1937 tarihli lütufkar mektubunuzu hakiki bir sevinç ile ald?m. Mektubunuzda ahval ve ?erait müsaade eder etmez birbirimize bir gün mülaki olaca??m?z ümidini de izhar buyuruyorsunuz. Samimi duygular?n?zdan ve Türkiye'de elde edilen terakki hakk?nda takdirkar telakkilerinizden dolay? size fevkalade müte?ekkir oldu?uma inanman?z? rica ederim.

Bay Cumhurba?kan?.

Bu f?rsattan istifade ederek Amerika Birle?ik Devletleri hakk?ndaki hayranl???m? tekrar bildirmek isterim. Bilhassa ki bizim iki memleketimiz, umumi sulh ve insanl???n saadetini hedef tutan ayn? ideali gütmektedirler.

Size bir an evvel mülaki olmak benim de samimi arzum oldu?undan harikulade i?ler yapm?? olan sevimli ve kuvvetli ?ahsiyetinizi Türkiye'de selamlayabilece?im günü sab?rs?zl?kla intizar ediyorum.

Samimi sayg?lar ve bilhassa temennilerimle.
Vafakar?n?z
K. Atatürk

MÜ??R VON FALKENHEIN'A MEKTUBU

Y?ld?r?m Ordular? Grubu Kumandanl???na

2.10.1917 tarihli tahrirat?n ar?za-i cevab?d?r:

Sina Cephesinde her türlü selahiyet mahfuz bir ordu kumandan? olarak istihdam edilmekte tereddütü gösterir bir ?eyi kimseye söyleyemedi?imi arz ederim. Hat?rlad???ma göre Miralay Von Dommez lütfen ziyaret için te?rif etti?i vakit benden "bizi terk etmek istedi?inize pek müteessirim" demi?lerdi. "Böyle bir ?ey dü?ünmedim" cevab?nda bulunmu?tum. Söz aras?nda Grup'tan gelen emirle 7. ordunun la?vedilmi? oldu?unu söyledim. Görü?me esnas?nda ordunun hakikaten ?imdilik mülga olup bir vazife bulmak mü?kül oldu?u ve cephedeki k?talara ve gideceklere kamilen Kres Pa?an?n kumanda edece?i ve acizlerine ?imdilik 19. ve 20. f?rkalardan ibaret iki f?rka kald??? bahis konusu edilmi?tir.

?ki f?rkan?n bir ordu de?il bir kolordu olabilece?ini nazar? dikkati çekince Von Dommez bunu dahi tasdik etmi?lerdir. Bir kolorduya kumanda etmekli?im teklif olunamayaca?? kanaatinde bulunmu?tum.

-Bu görü?memizi Mü?ir Pa?a Hazretlerine (Mare?al Falkenhayn'e) nakledebilir miyim?

Sualine kar?? da taraf?mdan: "Mü?ir Pa?a Hazretlerince bu ahval malumdur" cevab? verilmi?tir. Esas itibariyle görü?me bundan ibarettir.

?imdiye kadar tayin olundu?um vazifelerde ve Harbi Umumide geçirdi?im hayatta vazife ifas?nda hevessizlik göstermi? ve bahusus yanl?? karar ve icraatla vatan?ma zarar vermi? bir zabit de?ilim. Bütün kabiliyetimi sarf için hakiki bir orduya kumanda etmeye haz?r ve böyle bir ordunun gösterilmesine muntaz?r bulundu?umu arz ederim.

7. nci Ordu Kumandan? Miriliva M. Kemal

***

Y?ld?r?m Ordular? Grubu Kumandanl???na

4.10.1917 tarihli emr-i devletleri ariza-i cevabiyesidir:

Pek mühim olan yüksek me?galeleriniz aras?nda benim hiçbir sun'um olmaks?z?n ve ne suretle zuhur etti?ini anlamaks?z?n çakirleri için mümkün olmayan i?bu muharebat?n devam?ndan dolay? yüksek aflar?n? istirham ederim.

Kay?ts?z ve ?arts?z vazife ifas? her askerin tabii borcu olup madundan (a?a?? rütbelerdekilerden) her vazife için ayr?ca bir tekeffül beklemek mutat olmad??? kanaati arzetmekli?ime müsaade buyurmalar? kemal-i hürmetle rica olunur.

Bu hususta bilhassa acizlerine kar?? talep izhar?na bir vesile geçmedi?ine ve ?imdiye kadar telakki etti?im emr-i devletlerinden hiçbirinin gecikmesini göstermem mümkün olmad??? için, Sina Cephesi haz?rl?klar?n?n geciktirilmeksizin ba?lamas? hakk?ndaki dü?üncelerin acizlerine taalluku olmad???n?n lütfen kabul buyurulaca??na inan?yorum. ??ar buyurduklar? tabiye mülahaza ve ihtimallerine nüfuz-i kumanda vaziyetini en iyi bir surette hal için zat? devletlerine imkan b?rakmak suretiyle olsun, arz-? hizmet edebilmek maksad?yla acizleri ordu kumandanl???ndan kat-? surette istifa ediyorum. Devam eden muharebeler ve daha evvel ki günlerin icraat? ile ve bil vas?ta vuku bulan imalarla çekilmekli?im lüzumunu lütfen daha evvel irade buyurulmu? oldu?una ancak ?imdi intikal edebilmekteyim. ?drakimdeki gecikmeden dolay? kusurumun aff?n? ve daimi olan hürmet ve itaat hislerimin lütfen kabulünü rica ederim Mü?ir Pa?a Hazretleri.

Mirlival??? M. Kemal

P?ERRE LOT?'YE MEKTUBU

3 Kas?m 1921

"Türkiye Büyük Millet Meclisi, Paris Mümessilinin hareketinden istifade ederek Türklerin büyük ve asil dostuna kar?? perverde etti?i hissiyat, minnet ve ?ükran? tekrar beyan etmeyi kendine bir borç bilmi?tir.

Tarihin en karanl?k günlerinde sihrengiz kalemiyle daima Türk Milletinin hakk?n? teyit ve müdafaa etmi? olan büyük üstad için Türk Milletinin besledi?i derin ve sars?lmaz muhabbet hislerini, ?stikbal Mücadelesinde ?ehit dü?en erkeklerimizin yetim b?rakt??? k?zlar?m?z taraf?ndan gözya?lar? aras?nda dokunan bu hal? ?ehadet edecektir.

Naçiz k?ymeti, delalet etti?i manadan ibaret olan bu hediyemizi haksever ve civanmert büyük Frans?z'a besledi?imiz ?ükran hissine delalet olarak telakki ve kabul buyurman?z? rica ederiz."

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Reisi Ba?kumandan
Gazi Mustafa Kemal

FRANSIZ MARE?AL? LYATEY'E MEKTUBU
Ankara 13. Aral?k 1921

"Say?n Mare?al,

Madam Berthe Georges-Gaulis, ricam üzerine birkaç sat?r yaz?n?n size ula?t?r?lmas?n? kabul etmekle ?imdiye kadar gösterdi?i say?s?z dostluk delillerine yeni bir tanesini ilave etmek nezaketinde bulundu.

?stiklalimiz için giri?ti?imiz sava?ta bize kar?? göstermek lütfunda bulundu?unuz sempatiden dolay? en derin minnet hislerimi ifade etmek için i?te bu f?rsattan faydalan?yorum.

Fransa, kendisinden umduklar?m?zda bizi hayal k?r?kl???na u?ratmad? ve en yetkili ?ereflerinin muhabbet sözleriyle ya?ad???m?z o mü?kül anlarda bizi teselli etmeyi, maneviyat?m?z? yükseltmeyi bildi. Fransa'n?n yüksek menfaatlerini ve Akdeniz de i?gal etti?i hususi mevkii idrak etmek basiretini gösteren Fransa'n?n yak?n ?ark'ta ananelere dayanan politikas?n? devam ettirmeye taraftar olan kimseller aras?nda Ekselans?n?z birinci planda yer alm?? ve hiç ?üphe yok ki yüksek müdahaleniz, terazinin bizden yana meyletmesine amil olmu?tur.

Her iki taraf?n kar??l?kl? olarak sarf etti?i gayretlerin Ankara Antla?mas?n?n akdi suretiyle meyvelerini vermi? oldu?unu görmekle bahtiyar?z. Ve iki millet aras?nda en geni? anlay?? ve samimiyetle yeniden kurulan yüzlerce y?ll?k maziye sahip dostluk münasebetleri üzerine, en mutlu tesirleri yaratmaktan geri kalmayacak olan bu vesikaya büyük ümitler ba?lamaktay?z.

Yüksek de?erini takdir etti?imiz bu k?ymetli sempatiyi, say?n Mare?al bizden esirgememekte devam edece?inizi ümit ederim.

En derin hürmetlerimin kabulünü rica ederim, say?n Mare?al.

M. Kemal

CURT?S LAFRANCE'YE MEKTUBU

On ya??ndaki Amerikan çocu?u Curtis Lafrance'a 27 Ekim 1923 tarihinde yazm?? oldu?u mektup

Mr. Curtis Lafrance'a

Mektubunuzu ald?m. Türk vatan? hakk?ndaki alaka ve temenniyat?n?za te?ekkür ederim. Arzunuz veçhile bir adet foto?raf?m? leffen gönderiyorum. Amerikan?n zeki ve çal??kan çocuklar?na yegane tavsiyem: Türkler hakk?nda her i?ittiklerine hakikat nazariyle bakmay?p kanaatlerini mutlaka ilmi ve esasl? tahkikata istinat ettirmeye bilhassa atf-? ehemmiyet eylemelidir. Hayatta nail-i muvaffakiyet ve saadet olman?z? temenni ederim.

Türkiye Reisicumhuru
Gazi Mustafa Kemal

ERNEST JACKH'A
Çanakkale 2 Eylül 1915

Gelibolu yar?madas?nda yaralanan ve sakatlanan Osmanl? askerleri için toplad???n?z ianeye benim ve Mare?al Liman Von Sanders'in te?ekkürlerini sunar?m. Yollad???n?z bir milyon marka "Jackh Fundu" ismini verdik. Kaderin savurdu?u her ha?in darbeye bizimle katlanmakla kalmay?p bundan do?an ?st?raplar? da hafifletmek için akla gelen her yard?m? esirgemeyen siz sad?k dosta Fevzi Bey de (Çakmak) selamlar?n? ve te?ekkürlerini yollar.

M. Kemal

1914 TAR?HL? ÇOK D?KKATE DE?ER B?R MEKTUBU

Bir arkada??na yazd??? a?a??daki mektup 1918 y?l?nda Minber gazetesinin 18. say?s?nda "Nühüfte Bir Sima" ba?l??? alt?nda ç?kan bir makale içinde yay?mlanm??t?r.

"Sofya dan ?stanbul'a gidip "..." gören ve benim arkada??mdan bir zata "..." n?n odas? kap?s?nda bir münasebetle ad?m?n geçmesi üzerine "..." aynen:
-Onun yüzünü ?eytan görsün.
Diyor. ?stanbul'a gidip bu gibi insanlar?n yüzlerini görmek bana eza verecektir.

Bundan ba?ka birtak?m insanlar vard?r ki benimle gayet samimi arkada? gibi göründükleri halde, bilmem geçmi?in baz? suni tefehhümlerinden mi, yoksa baz? meslek ve me?rep anla?mazl?klar?ndan m? nedir, hakk?mdaki fikirleri daima menfidir. Mesela ""..." ?n beni biraz methetmesi üzerine, bu methedi?in ne suretle aleyhime tefsir edildi?ini sen pekala bilirsin. Ve ben zannediyorum ki baz? kimseler bugün ve gelecekte herhangi anla?mazl?k zemini kalmamak ve bu suretle vatan ve millete hizmet (!) e?lenmi? olmak itikadiyle, benim her ne suretle olursa olsun vücudumu ortadan kald?rmay? dahi caiz görüyorlar. Bu suretle dü?ünmekte oldu?umuz kadar haks?z olduklar?n? izahat lüzum görmem. Çünkü siz benim fikir ve hislerimi de?il kalp ve vicdan?m? bilirsiniz.

Pekala bilirsiniz ki benim bütün hayat?mda bu ana kadar takip etti?im gaye hiçbir vakit ?ahsi olmam??t?r. Her ne dü?ünmü? ve her ne etmi? isem daima memleketin, milletin ve ordunun nam ve menfaatine olmu?tur. Hiçbir zaman ?ahs?m?n teferrüt ve temeyyüzünü nazar? dikkate almam???md?r.

E?er o yarat?l??ta olsayd?m, maalesef sergüze?tçili?e pek müsait olan muhit ve vaziyetlerde f?rsatlar eksik de?ildi. Bugün dahi mesle?im, geçmi?te oldu?unun ayn?d?r. Gayesi vatan ve milletin kurtar?lmas? ve ordunun ?slah? noktas?nda toplanan ve gayesi nezih ve her türlü ?ahsi hislerden uzak olarak takip edenlerle beraber çal??mak bence pek ?erefli bir çal??mak olur.

Bu ?art?n mevcut olmay??? halinde memlekete zararl? olmaktan Allah beni korusun. Katiyen ?ahsi gücenikliklerimi bir tak?m menfi te?ebbüslerle tatmine kalkmak adili?ine tenezzül etmem. En çok yapaca??m ?ey, istifa edip tevekkül içinde mai?etimi temin yollar?na ba?vurmaktan ibaret olur.

Hangi taraf?n galip gelece?ine dair olan fikri kanaatimi söylemek istemem. Nazik ve mühim bir devre içinde bulundu?umuza ?üphe yoktur. Almanlar büyük ve hayrete ?ayan bir sald?r??la bir çok Frans?z kalelerini çi?neyerek sa? cenah? ile Paris'i geçip Frans?z ordusunu arkas? ?sviçre'ye olmak üzere s?k??t?rd?. Bu Almanlar?n biricik maksad? oldu?unda ve ona da muvaffakiyet elverdi?inde herkes ayn? fikirdeydi. Ve bütün kainat art?k son ve kati meydan muharebesine ve onun neticesine intizar ediyordu. Halbuki bu neticeye kar??l?k, Alman ordular?n?n Frans?z ordusu kar??s?nda yüzlerce kilometre geri çekildi?i görüldü.

?arkta, Ruslarla Almanlar ve Avusturyal?lar aras?nda cereyan eden vakalarda ?arki Prusya'da Ruslar bozuldu, fakat güneyde Ruslar?n pek üstün kuvvetleri kar??s?nda Avusturya ordusu çekiliyor. Bat?da Frans?z ordusu taarruza haz?r. Binaenaleyh Alman ordusu serbest de?il. ?arkta Rus ordusu üstün ve Avusturya ordusu çekilmeye mecbur.

Vaziyeti ?öyle tefsir edebiliriz: Almanlar Frans?zlar ordusunu kati meydan muharebesiyle henüz ma?lup edemeyeceklerini ve Avusturya ordusunun üstün Ruslar kar??s?nda dana ziyade mukavemet edemeyece?ini görerek Garp'te bütün ordu ile geri çekilerek nispeten do?uya yakla?mak ve sonra Frans?z ordusu kar??s?nda bir müdafaa ordusu terk ederek geri kalan ordular?yla do?uya dönüp Avusturya ordusuyla birlikte Rus ordusunu vurmak istiyorlar.

Pek güzel! Fakat bu defa Rus ordusu geriye, do?uya çekilmeye ba?larsa ve bu orduyu yakalay?p ezmek mümkün olmazsa ve di?er taraftan Frans?z ordusu mukavemet için yard?m istemeye mecbur olursa bu defa yine do?uda Ruslara kar?? bir müdafaa kuvveti b?rak?p bat?ya m? dönülecek? Ve böyle mekik gibi bir do?uya, bir bat?ya gide gele Alman ordusunun hali ne olur.

Aziz karde?im, hürriyet ilan? günlerinde bilmem nerede nutuk söylemeye kalk?p da iki ?aklak üzerine hitabet kürsüsünden inen ve "niye indin?" sualine kar??:"Ne "..." ?aklak ettiler ya! Demek i? bitti!" diyen a?an?n hali olmaz m??

??te bugünkü halimizi bir mizah diliyle ifade etmek istersek acaba ayn? cümleyi tekrar edemez miyiz?"

4 Eylül(1914) M: Kemal

__________________

☪

ULU TANRI TÜRK'Ü KORUSUN ve YÜCELTSİN

Türkiye'nin Yükselişi İthal Fikirlerle

OLAMAZ

!!!NE MUTLU TÜRK'ÜM DİYENE!!!

ÖNCE VATAN

CoveRed

?urada, kabrin üzerinde konulmu? bir,
Beyaz ta? var, onun alt?nda bayraklar
Temevvüç ederken, kelleler uçu?urken...
Celâdeti tâbân olurken ald??? cerîhai mevt
?le bu âlemi hîçîye vedâ etmi? bir
Asker yat?yor...
Onun hâb? istirahate çekildi?i ?u
Makberin üzerine rüfekas? e?ki teessür döktüler.
Kad?nlar dümü rizi mâtem oldular. ?htiyarlar
Nâle eylediler, çocuklar a?lad?lar.
?u sö?üt a?ac?n?n nim setreyledi?i senin
Mezar?n üzerine bir z?rh ba?l?k ile k?l?ç hak,
Olunmu?tur. ??te oras? o kahraman? muhteremin
Câyi istirahatidir. Ne mutlu ki, hâki pâye vatan
Ona nâilini intizar olmu?!...

MUSTAFA KEMAL
· Harbiye talebesi iken yazm??t?r.

HAK?KAT NEREDE?

Gafil, hangi üç as?r, hangi on as?r
Tuna ezelden Türk diyar?d?r.
Bilinen tarihler söylememi? bunu
Kalk?yor örtüler, örtülen do?acak,
Dinleyin sesini do?an tarihin,
Ayd?nl?kta karalt?, karat?da ?afak
Yalan tarihi gömüp, do?ru tarihe gidin.

Asya'n?n ortas?nda O?uz o?ullar?,
Avrupa'n?n Alplerinde O?uz torunlar?
Do?udan ç?kan biz
Nerde olsa, ne olsa kendimizi biliriz
Türk sadece bir milletin ad? de?il,
Türk bütün adamlar?n birli?idir.
Ey birbirine di? bileyen y???nlar,
Ey y???n y???n insan gafletleri
Y?rt?ls?n gözlerdeki gafletten perde,
Hakikat nerede?

MUSTAFA KEMAL

BE??KE HÂD?SES? ?Ç?N

Ç?k?yor gönüllere istimdad?
Sâmiamda vatan?n feryâd?
Ç?k?yor gönüllere istimdad?
Yaral? bir anan?n evlâd?
Etmesin mi anaya imdad??

Rumeli can veriyor yok mu ilaç.
Edelim s?hhatini istimzaç;
Etmeyelim kimseyi izaç?

Z?rhl?lar her yeri tehidt ediyor,
Makedonya bunu tes'it ediyor.
?nk?raz? bize teyit ediyor.

Yemenin puri?i malumu cihan
Ne için eyledi millet isyân?
Zulme ister mi bu yoldan burhan
Turu?kalar bile ald? meydan

Hani kânun-u adaâlet nerede?
Mülk-ü millette himâye saadet nerede?
Haricen mülk-ü himaye nerede?
Bizde evvelki ?ecaat nerede?

Gelse Ertu?rul ?öhret-i pervas
Eder elbette tahayyür ibraz
Vatan?n feyzine kâdir olamaz
Yeniden fethine verseydi cevâz...

Y?ld?r?m görse ?u ahvâlimizi
Ate? kahr? yakar hâlimizi,
Af eder mi bizim efâlimizi,
Mahveder cumle-i emsâlimizi,

Ey büyük Fâtih'i ?stanbul'un...
Bu rev? olmad? m? makbulün
Sây ile toplan?lan mahsulün
Berhava oldu fakat meçhulün...

Yaz?k oldu Vatana âh yaz?k...
Her a??zdan ç?k?yor: Eyvâh yaz?k!..
Ac?s?n bizlere, âh yaz?k!

MUSTAFA KEMAL
· Sinop 25 Kânunu Evvel 321 (1905)

HAYAT SERENADI

Atatürk'ün Salih Bozok'a yazd??? mektuptan :

"Bir Frans?z ?airi hayat? ?öyle tarif ediyor :

Hayat k?sad?r,
Biraz hayal,
Biraz a?k
Ve sonra Allaha?smarlad?k.

Di?eri de :
Hayat bo?tur.
Biraz kin,

KAS?DE? ?ST?BDAT YAHUT KIRMIZI ?ZLER

Bir köhne kadit parças?, bir çehrei menhus,
Zulmetler içinde mütereddit, mütelâ?i,
Daim mütefekkir görünen, kendine mahsus
Efkâr? sakimane ile âleme kar??
Ate? saçarak etmede her gün bizi tehdit,
Âmali harisanesini eyledi tezyit...
Gördükçe bu mazlumlar?n?, sinesi ma?rur,
T?rnaklar?n? aileler kalbine saplar;
Ma?durlar?n?n her biri bir kû?ede a?lar,
Katland? vatan görme?e evlâd?n? makhur...
Birçoklar?m?z mahpes-ü menfada süründük.
Ey gazii mecruhu vega dideye döndük.
Ey kanl? eliyle vatan âmaline hail,
Ey enmilei sürbu cinayata delâil
Te?kil eden ey köhne kadit, katili efkâr,
Ey katili ?übban? vatan, katili ahrar,
Ey varl??? bir millet için bâdii zillet.
Ey çehresi ifrite veren deh?eti vah?et,
Zindanlar?, menfalar?, mahpesleri doldur,
Ziniciri esaretle bütün hisleri dondur.
Tesmimi nefes, nefyi ebet, sonra denizler..
Her girdi?in evlerde durur k?rm?z? izler...
Kâbusi hiyanetle vatan can çeki?irken
Âtimizi dendan? harisin kemirirken
Bir gün Rumeli da?lar? envara boyand?;
Hürriyetin enfas? ile herkes uyand?.

MUSTAFA KEMAL
?ANLI ORDU GAZETES? : 24 Kas?m 1908








TELGRAFLARI

MUSTAFA KEMAL'?N ASKERL?K MESLE??NDEN ?ST?FA MEKTUBU

ERZURUM V?LAYET? AL?YES?NE
(YÜCE ERZURUM VAL?L???NE)
9 Temmuz 1919 - Erzurum

Mübarek vatan ve milleti parçalanmak tehlikesinden kurtarmak, Yunan ve Ermeni isteklerine kurban etmemek için aç?lan milli sava?malar u?runda milletle beraber serbest surette çal??ma?a askeri ve resmi s?fat?m art?k engel olmaya ba?lad?. Bu gaye-i mukaddese (kutsal amaç) için milletle beraber sonsuza kadar çal??ma?a mukaddesat?m (kutsal ?eylerim) ad?na söz vermi? oldu?um cihetle, pek a??k? bulundu?um yüce askerlik mesle?ine bugün veda ve istifa ettim. Bundan sonra milli ve kutsal gayemiz için her türlü fedakarl?kla çal??mak üzere sine-i millette (milletin ba?r?nda) bir ferd-i mücahit (sava?ç? ki?i) suretiyle bulunmakta oldu?umu tamimen arz ve ilan eylerim.

M. KEMAL

BATI CEPHES? KOMUTANI ?SMET ?NÖNÜ'NÜN METR?STEPE'DEN TBMM BA?KANI MUSTAFA KEMAL'E TELGRAFI
1 Nisan 1921

"Metristepe'den gördü?üm vaziyet: Gündüzbey kuzeyinde, sabahtan beri dayanan ve artç? olmas? muhtemel bulunan bir dü?man müfrezesi, sa? kanat grubunun taarruzuyla düzensiz bir ?ekilde çekiliyor. Yak?ndan takip ediliyor. Hamidiye yönünde temas ve faaliyet yok. Bozöyük yan?yor. Dü?man, binlerce ölüleriyle doldurdu?u sava? meydan?n? silahlar?m?za terk etmi?tir."

TBMM BA?KANI MUSTAFA KEMAL'?N BATI CEPHES? KOMUTANINA TELGRAFLA CEVABI


"...Siz orada yaln?z dü?man? de?il, milletin tersine dönmü? talihini de yendiniz. ?stila alt?ndaki talihsiz topraklar?m?zla beraber bütün vatan, bugün en uzak kö?elerine kadar zaferinizi kutluyor. Dü?man?n istila h?rs?, azminizin ve vatanseverli?inizin yalç?n kayalar?na ba??n? çarparak paramparça oldu..."

ANNES? ZÜBEYDE HANIM'IN O?LU ATATÜRK'E MARE?AL RÜTBES? VE GAZ? UNVANI VER?LMES? DOLAYISIYLA TEBR?K TELGRAFI :
27 Eylül 1921

"... Milletin hakk?n?zdaki bu sevgi ve itimad?, benim kadar kimseyi duyguland?ramaz. K?z karde?inle beraber aln?ndan öperek ve ba?r?m?za basarak, seni tebrik ederiz." 27 Eylül 1921

ATATÜRK'ÜN, ANNES?N?N ÇEKT??? TELGRAFA CEVABI :
29 Eylül 1921

"... Benim için dünyevi mükafatlar?n en yücesi olan tebrikat?n?zla mesut oldum."

ATATÜRK'ÜN TÜRK ORDUSUNA BA?KUMANDAN OLARAK, ORDUMUZU ÖVEN TELGRAFI
20 Eylül 1921

NEFERLERE

Kurtulu? için yapt???m?z bu sava?tan çok daha evvel sizi ba?ka muharebe meydanlar?nda da tan?m?? idim. Dünyan?n hiçbir ordusunda yüre?i seninkinden daha temiz, daha sa?lam bir askere rast gelinmemi?tir. Her zaferin mayas? sendedir. Kanaatinle, iman?nla, itaatinle hiçbir korkunun y?ld?ramad??? demir gibi pak kalbinle dü?man? nihayet alt eden büyük gayretin için minnet ve ?ükran?m? söylemeyi nefsime en aziz bir borç bildim. Sizin gibi kumandanlar?, zabitleri, neferleri olan millete, yad elleri alt?nda köle olmak mümkün de?ildir. Bu defa Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin hakk?mda yeni bir rütbe ve Gazi unvan?yla tecelli eden iltifat ve teveccühü, do?rudan do?ruya size racidir. Milletin verdi?i bu rütbe ile yükselen ordu, en ?erefli, en ulu bir gaza ile mümtaz olan gene ordudur. Sizin kahramanl???n?zla, sizin gösterdi?iniz nihayetsiz kahramanl?klar bu unvan? ve rütbeyi ancak size izafe ederek, bütün askerlik hayat?m?n en büyük sermaye-i iftihar? olarak ta??yaca??m. Cenab? Hak giri?ti?imiz kurtulu? mücadelesinde ?erefli silah arkada?lar?ma kendilerinin temyiz eden asaletin, civanmertli?in, kahramanl???n hakk? olan kati halas? nasip etsin.

Ba?kumandan Mustafa Kemal

MUSTAFA KEMAL'?N ?ZM?R'?N KURTARILMASI DOLAYISIYLA ORDUMUZA GÖNDERD??? TE?EKKÜR MESAJI
9 Eylül 1922

Birinci, ?kinci Ordulara; Be?inci ve Üçüncü Kolordu Komutanl???na

?lk verdi?im Akdeniz hedefine varmakta ordular?n gösterdi?i gayret ve fedakarl??? hürmet ve takdirle yadederim. Elde edilen büyük zaferde gerçek yap?c? olan k?ymetli arkada?lar?ma en samimi ?ekilde te?ekkür eder, tebriklerimi bildiririm. Ordular?n bundan sonra verilecek hedeflerin elde edilmesinde de ayn? istek ve fedakarl??? göstereceklerine itimad?m tamd?r.

Ba?komutan Mustafa Kemal

MUSTAFA KEMAL'?N LOZAN KONFERANSI'NDA TÜRK DELEGELER?N? BA?ARILARINDAN DOLAYI ?SMET PA?A'YA GÖNDERD??? TEBR?K TELGRAFI


Lozan'da Delegeler Heyeti Ba?kan? D??i?leri Bakan? ?smet Pa?a Hazretleri'ne

Millet ve hükümetin zat?alilerine vermi? oldu?u yeni görevi ba?ar?yla sona erdirdiniz. Memlekete birbiri ard?nca yapt???n?z yaral? hizmetlerle dolu ömrünüzü bu defa da tarihi bir ba?ar?yla taçland?rd?n?z. Uzun çarp??malardan sonra vatan?m?z?n bar?? ve istiklale kavu?tu?u bu günde, parlak hizmetiniz dolay?s?yla zat?alinizi, pek say?n arkada?lar?m?z R?za Nur ve Hasan Beyleri ve çal??malar?n?zda size yard?m eden bütün Delegeler Heyeti üyelerini ?ükran duygular?mla kutlar?m.

Gazi Mustafa Kemal
Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan?
Ba?komutan

MECL?S-? M?LL?N?N TOPLANTI YER? HAKKINDAK? TELGRAF
18 Kas?m 1919

Sivas Valisi Re?it Pa?a Hazretlerine

Dersaadetin i?gali ve ?tilaf devletlerinin tesiri alt?nda bulunmas? mahzuru aziminden ba?ka Rum ve Ermenilerin ?stanbul'daki faaliyeti haz?ralar? vesair mahzurlar nazar? dikkate al?narak Heyeti Temsiliye emniyeti tamme husulüne kadar nizamnamemizin onbirinci maddesine istinaden hariçte kalarak vezaifi milliyesine devam etmeye karar vermi?tir. Bu husustaki mutalaalar?n?n serian i?ar? rica olunur.

Heyeti Temsiliye nam?na
Mustafa Kemal

MECL?S-? M?LL?N?N AÇILMASI ÜZER?NE MECL?S-? MEBUSAN RE?SL???NE ÇEK?LEN TEBR?K TELGRAF
14 Ocak 1920

Meclis-i Mebusan Riyaseti Celilesine

Hakimiyeti milliyenin en mühim bir devrei hayatiyemizde uzun bir müddet tecelli ettirilmemi? olmas?ndan mütevellit mücahedat?m?z, muhterem Meclisi Millinin kü?adiyle neticelerinden birini istihsal etmi? oluyor. Heyeti milliyemiz, mukadderat? milliyeyi en me?ru ve en kanuni mercii tetkik ve muhakemesi olan muhterem Meclise tevdi etmi? olmakla müftehir ve bahtiyard?r. Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk te?kilat? alt?nda kuvvetlerini, emellerini ve ruhlar?n? birle?tirmi? olan millet, bu günden itibaren yaln?z kendi iradesini temsil ve bilfiil hakim k?lacak olan meclisin nigehban? vaziyetindedir ve ?stiklal ve mevcudiyetinin sonuna kadar müdafaas? emrinde onun en fedakar bir istinadgah?d?r. Heyetimiz bu itibar ile Meclisi Milliye matuf olan amal ve ****libi milliyenin kuvvet ve mahiyeti hakk?nda oldu?u gibi bu günden itibaren mebusan? muhteremenin du?u ameline raci kalacak olan mesuliyeti tarihiyenin derecesi hususunda da muhterem mümessillerimizin vukuf ve ****netinden em,in ve mutmain olarak tebrikat? ihtiramkaranesini takdim ve heyeti muhteremeye ibla??n? istirham eyler olbabta.

Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti
Heyeti Temsiliyesi nam?na
Mustafa Kemal

?NG?L?ZLER?N ?STANBUL'U ??GAL? HAKKINDAK? TELGRAF
16 Mart 1920

Erzurum Vilayetine, Kumandanl?klara ve Cemiyetlere gönderilen tamim.

Bilumum vilayet ve kumandanl?klara ve Müdafaai Hukuk Cemiyetine

1- ?ngilizler Dersaadetteki müessesat? Hükumeti cebren i?gal ve telgrafhanelere vaziyed ederek Anadolu ile payitaht?n muhaberat?n? kateylemi?lerdir. Bu vaziyet kar??s?nda milletle mü?tereken Temsiliyece vukubulacak bilumum mesaide ?imdiye kadar her vesile ile isbat? hamiyet eylemi? bulunan büyük ve küçük tekmil telgraf memurlar?n?n muavenetlerine intizar eder.

2- ?ngilizlerin milletimizi i?fal için çekecekleri telgrafnameler hakk?nda umumun nazar? dikkatini celbederiz.

Heyeti Temsiliye nam?na
Mustafa Kemal

MECL?S RE?SL???N? KABULÜ HAKKINDA TELGRAF
24-25 Nisan 1920

Gayet aceledir:
15. Kolordu Kumandan? Kaz?m Karabekir Pa?a Hazretlerine

Meclise bugün ?ahs?ma hedefi ta'riz ittihaz eden propagandac?lar?n neticei mesailerinden menafii vataniyeyi müteessir etmemek için ?ahs?ma hiçbir mevki verilmemesini sureti samimanede rica eyledi?im, tadad etti?im mahzurlara ra?men Meclis 120 mevcuttan 110 rey ile acizlerini makam? riyasete intihap etti. Vaziyeti haz?ran?n icabat? mü?kilesi kar??s?nda bu vazifeyi ademi kabulde israr etti?im takdirde belki bir inhilal vuku olabilirdi. Bu sebeple vazifei riyaseti kabul etti?imi arz eylerim.

Millet Meclisi Reisi
M. Kemal

?CRA VEK?LLER? SEÇ?M? HAKKINDA
2 May?s 1920 - Ankara

Gevyede Yirminci Kolordu Kumandan? Ali Fuat Pa?a Hazretlerine

Büyük Millet Meclisinin muhtelif icra selahiyetlerini Meclis nam?na takip edebilmek için her hizmete bakmak üzere Meclis taraf?ndan birer ?cra Vekilinin intihab? kararla?t?r?lm??t?r. Bu meyanda Müdafaai Milliye ve Erkan?harbiye Vekaletine sizlerin bilfiil cephede askeri harekat?n ba??nda bulunman?z nesebile Ankara'ya gelmi? olan Fevzi Pa?a'n?n Müdafaai Milliye Vekaletine ve Miralay ?smet Beyin Erkan?harbiye Vekaletine tayinleri buraca münasip görülmektedir. Fikir ve mütalaalar?n?z?n sür'atle bildirilmesini rica ederim.

Büyük Millet Meclisi Reisi
Mustafa Kemal

T.B.M.M. N?N AÇILDI?I GÜNÜN M?LL? BAYRAM OLARAK KABULÜ DOLAYISIYLA ÇEK?LEN TELGRAF
23 Nisan 1921

Kastamonu, Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti Heyeti Merkeziyesine

Davay? halas ve istiklal ile k?yam eden tekmil Anadolu'nun bu mukaddes davay? temsil ve müdafaa için vücuda getirdi?i Türkiye Büyük Millet Meclisi 336 senesi Nisan?n?n yirmi üçüncü günü aç?lm??t?r. Yeni ve ulvi bir tarihe ba?lang?ç olan bu mübeccel günü hat?rai millette edebiyen ya?atmak üzere Meclisimiz bugün yirmi üç Nisan tarihinin Milli bayram addini bir kanunu mahsus ile kabul etmi?tir. Bu mukaddes tarihi vücuda getiren mücahedat? milliyenin en canl? ve fedakar amili bulunan Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk heyetlerini kemali samim ve hararetle tebrik eder ve bu tebrikat?n bilumum kaza, nevahi ve mahallat heyat? idarelerine de ibla??n? rica eylerim efendim.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi

HAL?DE ED?P'E TELGRAF
18 A?ustos 1921

Halide Edip Han?mefendi Hazretlerine

Garp Cephesi
Aceledir

Ordu saflar? aras?nda vatan?m?z?n müdafaas?na fiilen i?tirak için ?iddet-i arzu ile vuku bulan müracaat-? vatanperveraneleri orduca memnuniyetle telakki olundu. Hizmet-i fiiliye-yi askeriyyeye kabul ve Garp Cephesine memur edildi?inizi tebli? ederim. Keyfiyet cephe kumandanl???na da i?'ar k?l?nd?. ?lk vas?ta ile cephe karargah?na müracaat ve oradan vazifenizin telakki buyurulmas? rica olunur.

Ba?kumandan
Mustafa Kemal

C?DD? SAVA?LARA BA?LANACA?INA DA?R TELGRAF
21 A?ustos 1921

Garp Cephesi

?ark Cephesi Kumandan? Kaz?m Karabekir Pa?a Hazretlerine

Telgraf?n?z? Garp Cephesi karargah?nda ald?m. Bir da? ve bir fedakar kalsa dahi istiklal davam?z?n devam edece?i hakk?ndaki kanaati layetezelzelin Yunan Ordusu ile meydan muharebesine tutu?tu?umuz bir anda taraf? devletinizden tekrar ve teyid edilmesi büyük in?irah? kalbi mucip oldu. Harekat? askeriye plan?m?z t?pk? mütalaa buyurdu?unuz gibi dü?ünülmektedir. Yaln?z Ankara garbinde ciddi bir muharebe vermeyi mülahazat? umumiyeye nazaran zaruri görmekteyiz. Maahaza kuvvet ve vaziyetimiz dahi gayri müsait görülmektedir. Dü?manla muharebe temas? has?l olmu?tur. Fevzi, ?smet Pa?alarla beraber Garp Cephesi Karargah?ndan selamlar?m?z? takdim ederiz.

Ba?kumandan
Mustafa Kemal

SAKARYA MEYDAN SAVA?ININ KAZANILDI?INA DA?R
13 Eylül 1921

Bat? Cephesi Kumandan? ?smet Pa?an?n raporunun tamimi.

13 Eylül sene 337 vaziyetine dair Garp ordusu kumandanl???n?n raporu berveçhiati aynen tamim olunur. (13.9.337)

Ba?kumandan Mustafa Kemal

23 A?ustos sene 337 denberi devam eden Sakarya Meydan Muharebesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusunun muzafferiyeti katiyesiyle neticelenmi?tir. Üç gündenberi devam eden mukabil taarruzumuzun tesiriyle bugün 13 Eylül sene 337 ö?leden evvel bütün dü?man ordusu ma?luben ve kamilen nehir garb?na at?lm?? bulunuyor. Dü?man? bilafas?la takip ediyoruz.

Garp Cephesi Kumandan?
?smet

DÜ?MANA TAARRUZA BA?LANDI?INA DA?R ??FRE
25-26 A?ustos 1922

?cra Vekilleri Heyeti Reisi Rauf Beyefendiye

Garp Cephesindeki ordular?m?z tevfikat? Süphaniyeye istinaden A?ustosun yirmi alt?nc? Cumartesi günü dü?mana taarruza ba?layacakt?r. Rauf ve Adnan Beyefendilere yaz?lm??t?r.

Ba?kumandan
Mustafa Kemal

?cra Vekilleri Heyeti Reisi Rauf Beyefendiye

1- Harekat?m?z?n mahiyetini dü?mandan gizlemek maksad?yla ?ifre yaz?yorum.

2- Dü?man?n bir senden beri tahkim ve tel örgüler ile takviye etti?i mevaziden Afyon cenup cephesinde (Kaleciksivrisi, Diltepe, Belentepe, K?rcaaslan cenubundaki tepeler) aksam? zabitan ve efrad?m?z?n cansiperane hücumlar ile zaptolunmu?tur. Dü?man?n her taraftan muharebe meydan?na trenle, otomobil ile ve ma?iyen celbetti?i mühim takviye k?taaitle muharebe geç vakte kadar taarruz ve mukabil taarruzlarla bila ink?ta devam etmi?tir. Harekat? taarruziye yar?n dahi devam edecektir.

Ba?kumandan
Mustafa Kemal

MUKAVELEY? ?MZAYA YETK?L? OLDU?UNA DA?R ?SMET PA?AYA GÖNDER?LEN ??FRE
10 Ekim 1922

(Mudanya Konferans?)

Teklif olunan proje üzerinde tadil ve tebdili ?ayan? arzu olan noktalar?n ve istihsali laz?m hususat?n teminine son himmet sarf olunduktan sonra ink?taa meydan vermeyiniz mukaveleyi imza ediniz. ?mzan?z Meclisin dahi inzimam? muvafakati kuvvetini haiz olacakt?r. 10.10.38 4:45 ten sonra yaz?lm??t?r.

Ba?kumandan
Mustafa Kemal

CUMHURBA?KANLI?INA SEÇ?LMES? ÜZER?NE ALINAN TEBR?KLERE AÇIK TE?EKKÜR
1 Kas?m 1923

Cumhuriyet Riyasetine intihab?m münasebetiyle memeleketin her taraf?ndan ald???m samimane tebrikata ayr? ayr? cevap yeti?tirmekte teahhurat olabilmesi ihtimaline binaen umumi olarak alenen takdimi te?ekkürat eylerim.

Reisicumhur Gazi
Mustafa Kemal

LOZAN'IN YILDÖNÜMÜ MÜNASEBET?YLE BA?VEK?L ?SMET PA?A'YA TEBR?K TELGRAFI
25 Temmuz 1930

Lozan muahedesini imzalad???m?z büyük günün ?erefli hat?ras?n? tebcil, bundan duydu?um iftiharlar?m? takdim eder, ve muhabbetle gözlerinizden öperim.

Reisicumhur
Gazi Mustafa Kemal

BALKAN ANLA?MASI ÜZER?NE YUNAN?STAN CUMHURBA?KANININ TEBR?K?NE VER?LEN CEVAP
11 Kas?m 1934

M. Alexandre Zaimis Hazretleri
Yunan Reisicumhuru

Balkan anla?ma misak?n?n imzas? münasebetiyle Zat? devletlerinin tebriklerini büyük bir sevinçle ald?m. Ve samimiyetle te?ekkür ederim. Misaki imza eden memleketlerin devlet adamlar?n?n anlay?? ve uza?? görü?leri mahsulü olan bu misak ile Balkanlarda bir sükun ve saadet devresi açt?klar?n? görmekle bahtiyar?m. Asil Yunan milleti ile Türk milleti aras?nda mevcut olup bütün Balkan milletlerinin birbirleri ile karde? olmalar? yolunda inki?af eden dostlu?un bu vesile ile bir kere daha teeyyüt etti?ini görmekten sureti mahsusada zevk duymaktay?m.

Gazi Mustafa Kemal
Türkiye Reisicumhuru

HATAY'IN BA?IMSIZLI?I DOLAYISIYLA
27 Ocak 1937

D??i?leri Bakan?n?n telgraf?na verilen cevap

Hatay'?n varl??? Cenevre'de tasdik olunurken göndermi? oldu?unuz telgraf? ald?m. Türk ideal ve iradesinin, milletler aras?nda ba?ka bir ufuk açarak tecelli ettirdi?i bu ba?ar? münasebetiyle k?ymetli çal??man?z?n yüksek de?erini bir kere daha takdir ettim. Sizi ve gayretli murahhas arkada?lar? tebrik ederim.

K. Atatürk

HATAY M?LLET MECL?S? RE?S? ABDÜLGAN? TÜRKMEN?N TELGRAFINA VER?LEN CEVAP
7 Eylül 1938

Hatay Millet Meclisi Reisi
B. Abdülgani Türkmen
Antakya

Hatay Millet Meclisinin ve temsil etti?i Hatay halk?n?n hakk?mdaki güzel duygular?n? bildiren telgraf?n?zdan pek mütehassis oldum. Hatay Millet Meclisine ba?lad??? mühim vazifede muvaffakiyetler ve Hatay halk?na yeni idare alt?nda saadetler dilerim.

K. Atatürk

__________________

☪

ULU TANRI TÜRK'Ü KORUSUN ve YÜCELTSİN

Türkiye'nin Yükselişi İthal Fikirlerle

OLAMAZ

!!!NE MUTLU TÜRK'ÜM DİYENE!!!

ÖNCE VATAN