Tekil Mesaj gösterimi
OnLy
OnLy - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Emektar
Üyelik tarihi:
12/2005
Nereden:
Ötüken
Mesajlar:
818
Konular:
255
Teşekkür (Etti):
Teşekkür (Aldı):
Ticaret:
(0) %
22-07-2006 03:22
#3
4.2. Linux için bölmeler yaratmak

Sürücünüzü yeniden bölmelendirdikten sonra Linux için bölmeler yaratmanız
gerekir. Bunun nasıl yapılacağını açıklamadan once, Linux altında bölmeler ve dosyasistemleri hakkında konuşacağız.

4.2.1. Dosyasistemleri ve takas alanı (swap space)

Linux, Linux yazılımının kendisini tutacak olan kök dosyasistemi için, en az bir bölme ister.

Dosyasistemini Linux için formatlanmış bir bölme olarak düşünebilirsiniz. Dosya sistemleri dosyalrı tutmak için kullanılır. Her sistem en azından kök dosyasistemine sahip olmalıdır. Ancak birçok kullanıcı birden fazla dosyasistemi kullanmayı tercih eder - dizin ağacının her önemli bölümü için bir tane. Örneğin, /usr dizini altındaki dosyaları tutmak için ayrı bir dosyasistemi yaratmak isteyebilirsiniz. (UNIX sistemlerinde dizinleri belirtmek için MS-DOS'da kullanılan ters bölü "\" yerine bölü "/" kullanılır) Bu durumda hem root dosyasistemi hem de /usr dosyasisteminiz olur.

Her dosyasistemi kendine ait bir bölme ister. Bundan dolayı, root ve /usr
dosyasistemlerinin ikisinide kullanıyorsanız, iki Linux bölmesi yaratmanız gerekecek.

Ek olarak birçok kullanıcı sanal hafıza olarak kullanılan takas bölmesi yaratır. EĞer makinanızda 4 megabyte hafıza ve 10 megabyte takas bölmesi varsa Linux söz konusu olduğunda 14 megabyte sanal hafızanız vardır.

Takas alanı kullanırken, bir seferde daha fazla uygulama çalışmanızı sağlayacak şekilde Linux kullanılmayan sayfaları hafızadan diske taşır. Ancak, takas işlemi genelde yavaş olduğundan gerçek fiziksel hafızanın yerini dolduramaz. Ama çok fazla hafıza isteyen uygulamalar (X Window System gibi) eğer yeteri kadar fiziksel hafızanız yoksa takas alanına bel bağlar.

Neredeyse tüm Linux kullanıcıları takas bölmesi kullanır. Eğer 4 megabyte veya daha az hafızanız varsa, takas alanı yazılımı kurmak için gereklidir. Çok miktarda fiziksel hafızanız olmadığı sürece takas bölmesi yaratmanızı şiddetle öneriyoruz.

Takas bölmenizin boyutu ne kadar sanal belleğe ihtiyacınız olduğuna bağlıdır. Genelde toplam olarak 16 megabyte sanal belleğiniz olması önerilir. Bundan dolayı, eğer 8 meg fiziksel hafızanız varsa 8 megabyte takas bölmesi yaratmak isteyebilirsiniz. Ancak takas bölmeleri 128 megabytedan daha büyük olamaz. Eğer 128 megabytadan daha büyük takas alanı gerekiyorsa birden fazla takas bölmesi yaratmalısınız. Toplam 16 tane takas bölmeniz olabilir.

4.2.2. Kurulum disketinden açılış


4.2.2.1 Donanım parametrelerini belirtme

İlk adım Slackware bootdiskden açılış yapmaktır. Sistem açıldıktan sonra şu mesajı göreceksiniz:



Welcome to the Slackware Linux 2.0.0 Bootkernel disk!

Burada Linux çekirdeğini yüklemeden önce, SCSI denetleyicinizin IRQ , hafıza adresi veya sürücü özellikleri gibi çeşitli donanım parametrelerini belirtme hakkına sahipsiniz. Bu Linux'ın SCSI denetleyicinizi veya sabit sürücü özelliklerini tanıyamaması gibi durumlarda gereklidir.

Gerçekte, birçok BIOS-suz SCSI denetleyici yükleme sırasında port adresini
ve IRQ'yu belirtmenizi ister. Benzer şekilde IBM PS/1, ThinkPad ve ValuePoint makinaları sürücü özelliklerini CMOS'da saklamaz Bunu yükleme esnasında belirtmelisiniz.

Çekirdeği özel parametre girmede yüklemeyi denemek isterseniz açılış isteminde (boot prompt) sadece enter tuşuna basın.

Sistem boot ederken mesajları izleyin. Eğer bir SCSI denetleyiciniz varsa,
bulunan SCSI host listesini görmelisiniz. Eğer,

SCSI: 0 hosts

mesajını görürseniz SCSI denetleyiciniz bulunamamış demektir ve bu durumda
aşağıdaki işlemleri uygulamalısınız.

Diğer yandan, herşey yolunda giderse ve donanımınız tanınmış gözüküyorsa
"Rootdisk'i yükleme" bölümüme geçebilirsiniz.

Donanım bulmaya zorlamak için uygun parametreleri aşağıdaki sözdizimini
kullanarak açılış isteminde girmelisiniz:

ramdisk <parameters...>

Mevcut olan parametrelerden en yaygın olan birkaçı söyle:

* silindir, kafa, sektör sürücü özelliklerini belirtin. IBM PS/1, ValuePoint ve ThinkPad gibi sistemler için gereklidir. Örneğin, eğer sürücünüzde 683 silindir, 16 kafa ve her iz için 32 sektör varsa

ramdisk hd=3D683,16,32

* memddr,irq BIOS-suz Future Domain TMC-8xx SCSI denetleyici için adres ve IRQ belirtin. Örneğin,

ramdisk tmc8xx=3D0xca000,5

16'lık sistemde verilen değerler için 0x öneki kullanılmalıdır. Bu sonraki
tüm seçenekler için geçerlidir.

* memaddr,irq BIOS-suz Seagate ST0-2 denetleyici için adres ve IRQ belirtin.

* memaddr,irq BIOS-suz Trantor T128B denetleyici için adres ve IRQ belirtin.

* port,irq,dma Genel NCR5380 denetleyici için port,IRQ ve DMA belirtin.

* port,irq,scsi_id,1 BIOS-suz AIC-6260 denetleyici için port, IRQ ve SCCI ID belirtin. Bu Adapted 1510, 152x ve SoundBlaster-SCSI denetleyicilerini kapsar.

Bunların tümü için, "ramdisk" ve ardından kullanmak istediğiniz parametreleri girmelisiniz.

Eğer bu yükleme seçenekleri hakkında sorularınız varsa lütfen herhangi bir Linux FTP arşivinde (veya bu dokumanı aldığınız yerde) yer alan Linux
SCSI-Nasıl dosyasını okuyunuz. SCSI Nasıl'da Linux SCSI uyumluluğu çok
daha detaylı şekilde açıklanmıştır.

4.2.2.2. Rootdisk'i yükleme

Kernel'i boot ettikten sonra, Slackware root disk'ini girmeniz istenecek:

Please remove the boot kernel disk fropm your floppy drive,
insert a disk to be loaded into ramdisk, and press
[enter] to continue.

Bu noktada bootdiski sürücüden çıkarmalı ve rootdiski yerleştirmelisiniz. Devam etmek için enter tuşuna basın.

Rootdisk hafizaya yuklenecek ve sisteme giriş istemcisiyle karşılaşacaksınız. "root" olarak sisteme girin.

slackware login: root
#

4.2.3. fdisk kullanımı

Sabit diskinizde Linux bolümü yaratmak için "fdisk" programının Linux sürümünü kullanaca[ız. Root olarak bağlandıktan sonra şu komutu kullanın.

fdisk <sürücü>

Burada <sürücü>, Linux bölümünü yaratmak istediğiniz sürücünün adıdır.
Sabit sürücü adları şunlardır:

* /dev/hda Birinci IDE sürücüsü

* /dev/hdb İkinci IDE sürücüsü

* /dev/sda Birinci SCSI sürücüsü

* /dev/sdb İkinci SCSI sürücüsü

Örneğin birinci SCSI sürücüsünde Linux bölümü yaratmak istiyorsanız şu
komutu kullanın.

fdisk /dev/sda

Eğer "fdisk" 'i herhangi bir seçenekle beraber kullanmışsaanız "fdisk /dev/hda" yazmış sayılırsınız.

Linux bölümünü sisteminizdeki ikinci sürücüde yaratmak istiyorsanız fdiski çalıştırırken seçenek olarak sadece, IDE sürücüler için /dev/hdb, SCSI sürücüler için de /dev/sdb belirtin.

Linux bölümlerinizin hepsi aynı sürücü üzerinde olmak zorunda değildir. Örneğin kök dosyasistemi (filesystem) bölümünü /dev/hda üzerinde, takas (swap) bölümünü de /dev/hdb üzerinde yaratmak isteyebilirsiniz. Bunu gerçekleştirmek için fdisk'i her bir sürücü için birer defa çalıştırmanız yeterli olacaktır.

Fdisk'in kulanımı gayet kolaydır. "p" komutu sabit diskinizin şu andaki bölümlenme tablosunu gösterir. "n" komutu yeni bir bölüm yaratır ve "d" komutu da bir bölümü siler.

Linux'ta bölümler ait oldukları sürücünün adı taban olarak adlandırılmıştır. Örneğin /dev/hda sürücüsündeki ilk bölüm /dev/hda1, ikinci bölüm /dev/hda2 gibi. Eğer herhangi bir mantıksal bölümünüz varsa onlar da /dev/hda5'ten başlayarak /dev/hda6, /dev/hda7 gibi artarak adlandırılmıştır.

NOT: Linux dışındaki işletim sistemlerinin bölümlerini Linux'un fdisk sürümünü kullanarak yaratmamalı veya silmemelisiniz. Yani MS-DOS sistemine ait bölümlerı Linux'un fdisk sürümüyle yaratmamalı veya silmemelisiniz; bunun yerine MS-DOS'un FDISK sürümünü kullanmalısınız. Eğer MS-DOS bölümünü Linux'un fdisk sürümüyle yaratmaya çalışırsanız, küçük bir ihtimalle de olsa MS-DOS bu bölümü tanımayabilir ya da sistem açılmayabilir.

Fdisk'in kullanımına bir örnek verelim. 61693 blok kullanarak yarattığımız tek bir MS-DOS bölümü var ve diskin geri kalanı Linux için boş durmakta. (Linux altında bir blok 1024 bayttır. Dolayısıyla 61693 bayt 61 megabayt civarındadır). Biri takas bölümüne, diğeri ise kök dosyasistemi'ne ait olmak üzere iki Linux bölümü yaratacağız.

İlk olarak şu andaki bölümlenme tablosunu görmek için "p" komutunu kullanacağız. Görülebileceği üzere /dev/hda1'de (/dev/hda daki ilk bölüm) 61693 blokluk bir DOS bölümü.

----------------------------------------------------------------------
Command (m for help): p
Disk /dev/hda: 16 heads, 38 sectors, 683 cylinders
Units = cylinders of 608 * 512 bytes

Device Boot Begin Start End Blocks Id System
/dev/hda1 * 1 1 203 61693 6 DOS 16-bit >=32M

Command (m for help):
----------------------------------------------------------------------

Bu adımdan sonra yeni bir bölüm yaratmak için "n" komutunu kullanacağız.
Linux kök bölümü 80 megabayt boyutunda olacak.

----------------------------------------------------------------------
Command (m for help): n
Command action
e extended
p primary partition (1-4)
p
----------------------------------------------------------------------

Burada bize genişletilmiş mi yoksa birincil bir bölüm mü yaratacağımız soruldu. Bir çok durumda eğer ki dört bölümden fazla kullanmayacaksanız birincil bölüm kullanmak isteyeceksiniz. Daha fazla bilgi için yukarıdaki "tekrar bölümlendirme" konusuna bakınız.

----------------------------------------------------------------------
Partition number (1-4): 2
First cylinder (204-683): 204
Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (204-683): +80M
----------------------------------------------------------------------

İlk silindir bir önceki bölümün bittiği yerden sonra başlamalıdır. Bu durumda, /dev/hda1 203'üncü silindirde bitti. Dolayısıyla yeni bölümümüz 204'üncü silindirden başlamalıdır.

Görülebileceği gibi eğer "+80M" yazım şekli kulanılırsa, bu 80 megabaytlık bir bölümü simgeler. Benzer biçimde "+80K" da 80 kilobaytlık bir bir bölümü ve "+80" de 80 baytlık bir bölümü simgeleyecektir.

----------------------------------------------------------------------
Warning: Linux cannot currently use 33090 sectors of this partition
----------------------------------------------------------------------

Eğer bu uyarıyı görürseniz, gözardı edebilirsiniz. Bu uyarının nedeni eski Linux dosyasistemlerinin 64 megabaytla sınırlı olmasıdır. Ancak yani dosyasistemlerinde bu yoktur. Dört terabayt genisliginde bölüm yaratmak olanaklıdır.

Bundan sonra /dev/hda3'te 10 megabaytlık bir değiş-tokuş bölümü yaratacağız.

----------------------------------------------------------------------
Command (m for help): n
Command action
e geni
p primary partition (1-4)
p

Partition number (1-4): 3
First cylinder (474-683): 474
Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (474-683): +10M
----------------------------------------------------------------------

Bölümlenme tablosunu tekrar görüntüleyelim. Bu bilgileri, özellikle her bölümün genişliğini bir yere kaydetmeyi unutmayın. Bu bilgilere daha sonra ihtiyacınız olacak.

----------------------------------------------------------------------
Command (m for help): p
Disk /dev/hda: 16 heads, 38 sectors, 683 cylinders
Units = cylinders of 608 * 512 bytes

Device Boot Begin Start End Blocks Id System
/dev/hda1 * 1 1 203 61693 6 DOS 16-bit >=32M
/dev/hda2 204 204 473 82080 83 Linux native
/dev/hda3 474 474 507 10336 83 Linux native
----------------------------------------------------------------------

Dikkat ederseniz takas için ayırdığımız yerde "Linux native" yazmakta. Bu bölümün tipini "Linux swap" yapacağız ve bu sayede kurma programı da bu bölümü doğru tanımış olacak. Bunu gerçekleştirmek içinfdiskin "t" komutunu kullanacağız.

----------------------------------------------------------------------
Command (m for help): t
Partition number (1-4): 3
Hex code (type L to list codes): 82
----------------------------------------------------------------------

Eğer kod tiplerini listelemek için "L" komutunu kullanırsanız, göreceksiniz ki 82 Linux takas bölümünün kodudur.

Değişiklikleri kaydedip fdiskten çıkmak için "w" komutunu kullanın. Değişiklikleri KAYDETMEDEN fdiski terketmek için de "q" komutunu kullanın.

Fdiskten çıktıktan sonra değişikliklerin etkin hale geçmesi için sistem sizden, sistemi baştan yüklemenizi isteyebilir. Ancak genelde fdiski kullandıktan sonra sistemi baştan yüklemeye hiç gerek yoktur çünkü "Slackware" dağıtımındaki fdisk sürümü değişiklikleri sistem tekrar yüklenmeden etkin hale geçirecek kadar akıllıdır.

4.3 Takas bölümünün hazırlanması

4Mb veya daha az ana hafızanız varsa, fdisk yardımıyla takas bölümü ayırın
ve kurulumdan önce aktif hale getirin. Eğer 4Mb'dan fazla ana hafızası olan bir bilgisayar üzerinde çalışıyorsanız takas bölümünü sadece ayırın, formatlama ve aktif hale getirme işlemlerine gerek yoktur. Kurulum esnasında 'out of memory' hatası ile karşılaşırsanız bir takas bölümünü aktif hale getirip tekrar aşlamalısınız.

Bir takas bölümünü oluşturmak için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

# mkswap -c <bölüm> <boyut>

Yukarıda "bölüm", herhangi bir disk bölümünü (örneğin /dev/hda3), "boyut"
ise sözkonusu disk bölümünün blok cinsinden büyüklüğüdür. Örneğin, /dev/hda3 disk bölümü üzerinde 10336 blokluk bir takas alanı bırakmak
için,

# mkswap -c /dev/hda3 10336

yazılır. -c seçeneği yardımıyla disk üzerindeki bozuk blokların tespiti ve bir daha kullanılmamak üzere işaretlenmesi mümkün olur. Disk bölümü üzerinde takas işlemini başlatmak için şu komut kullanılır:

# swapon <bölüm>

Örnek olarak, takas alanımız /dev/hda3 bölümü üzerinde ise ,

# swapon /dev/hda3

yazılır. Şu andan itibaren 10Mb büyüklüğünde ek takas hafızamız vardır.

4.4 Yazılımın yüklenmesi

Slackware dağıtımının yükleme işi gayet kolaydır. Setup komutu yardımıyla

linux yüklemek%