THT DUYURU

Bilgisayar Donanımı Bilgisayar Donanımı İle İlgili Yardımlaşma Bölümümüz ...

chat
Seçenekler

Pentium4 İşlemcilerde Isı Yönetimi ve PWM

radyocu_x - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
01/2007
Nereden:
Ankara
Mesajlar:
106
Konular:
50
Teşekkür (Etti):
2
Teşekkür (Aldı):
37
Ticaret:
(0) %
29-01-2008 01:57
#1
Post
Pentium4 İşlemcilerde Isı Yönetimi ve PWM
Pentium4 İşlemcilerde Isı Yönetimi ve PWM

--------------------------------------------------------------------------------

Artan frekanslar işlemci performansını artırıyor ancak bunun yanında daha da fazla ısı yaymaya başlıyor. Performans artarken, işlemci üzerinde oluşan ısıyı daha etkin bir şekilde dışarıya atmak gerekiyor. Günümüzdeki yüksek hızlı işlemciler 100W'ın üzerinde ısı yayıyorlar; bu rakamlar tepe değerler ancak işlemcilerin sabit bir şekilde tepe güç değerini çektiğini düşünürsek, işlemci atıl halde bulunduğu zamanlarda boşu boşuna enerji israfı yapılmış olur. İşlemciler artık dinamik olarak çalışma voltajlarını, çalışma frekanslarını değiştirerek ihtiyacınız olan işlemci gücünü sizlere veriyor. İşlemcinin kullanılmadığı zamanlarda çaışma voltajını ve frekansını düşürmesi, enerji tasarrufunun yanında, daha serin bir sisteme sahip olmanızı sağlıyor.


Bir de şöyle bir durum var: Aldığınız 3.2 GHz hızındaki işlemci, siz işlemciye yük bindirdiğiniz anda size maksimum kaynağını verebilmeli; eğer bunu yapamıyorsa zaten 3.2 GHz etiketine sahip olamaz. Tam performansta çalışırken, işlemci üzerinde oluşan yüksek miktardaki ısıyı dağıtmak çok kolay değil; yüksek performanslı soğutucular bu görevi yerine getiriyor ancak ya soğutucu fanında bir aksaklık meydana gelirse? Ya da soğutucunuz çok ağır işlemler esnasında işlemcinizi soğutmaya yeterli gelmez ise?


Her işlemci çekirdeğinin dayanabileceği bir üst sınır vardır ve herhangi bir koruma sistemi olmadığını varsayarsak, siz işlemciye yüklendikçe eğer soğutucunuz yeterli performansı vermezse işlemci bir noktadan sonra iflas edecektir. Günümüz sistemleri, işlemci önceden belirlenen üst sıcaklık sınırına dayandığı anda, sistemi kapatıyor ve işlemciye zarar gelmesini engelliyor. Zira, sıcaklık limitinden sonraki her 10 derece, parçanın ömrünü %50 oranında azaltıyor. Bu koruma mekanizması ve Intel bunu uzun süredir başarıyla uyguluyor. AMD işlemcilerde de, Athlon64 işlemcilerden bu yana, sorunsuz bir şekilde bu koruma mekanizmasının varlığını görüyoruz.


Ancak Intel, bu koruma mekanizmasının yanında, işlemciyi serin ve doğru çalışma sıcaklığında tutabilmek için araya başka bir kontrol mekanizması daha sokuyor ve önceden belirlenen bu sıcaklığa ulaşan işlemcileri çok kısa süreli olarak durdurarak işlemcinin bir nevi rahatlamasını sağlıyor. Bu durdurma işlemine "throttling" (Türkçesi için, "atıl vaziyete geçme-durdurma" diyebiliriz) diyoruz. İşlemcinin throttle'a girdiğini kullanıcı farketmiyor, çünkü sistem normal bir şekilde çalışmaya devam ediyor ancak performans "throttle"'a girildiği anda doğal olarak düşüyor. İşlemci de kendini soğutmak için bir fırsat bulmuş oluyor.


Sabit devirli fanları göz önüne alarak bir örnek verelim: P4 işlemcinize yüklendiniz, işlemci sıcaklığı artıyor ve sürekli yüklenmenize rağmen diyelim ki 60 celcius derecede sabit kalıyor. İşlemcinin ne yaptığını detaylı olarak gözlemlemediğimiz takdirde, soğutucunun işlemciyi bu sıcaklıkta sabit tuttuğunu düşünebiliriz. Halbuki işin aslı, 60 dereceye ulaşıldığı anda işlemci throttle'a girip kendini çok kısa süreli olarak durduruyor ve soğutucu işlemciyi soğutmak için fırsat buluyor ve 59 dereceye düşürüyor. Ancak işlemci throttle'dan çıktığı anda sıcaklık yeniden 60'a çıkıyor ve tekrar throttle moduna giriyor. Bu bir kısır döngü ve sıcaklığı, fanı durdurmadığınız sürece bu sıcaklığın üzerine çıkartmak çok güç. Çıksanız bile işlemci bu sefer tamamen throttle'a girecek ve bir noktadan sonra işlemci size herhangi bir performans veremez hale gelecek.

Böyle bir sorunla karşılaşmamak için akıllara gelen ilk çözüm, yüksek devirli ve yüksek performanslı bir fan kullanmak. Ancak bu, pratik bir çözüm olmamakla beraber yükse kdevirden dolayı çıkan yüksek ses yüzünden kullanıcı rahatsız olacaktır. Firmalar, sabit hızlı çözüm yerine genellikle değişken fan devrine sahip modeller sunarak, daha fazla kullanıcıyı hedefliyorlar. Fan hızı kontrolüne sahip Pentium4 işlemci soğutucularında "PWM" ifadesini göreceksiniz.


PWM (Pulse width modulation), yük durumuna göre kullanılacak güç miktarını belirleyen bir mekanizma. Bu konuda çok fazla detay var ancak basitçe, işlemci sıcaklığı düşük iken fan yavaş dönüyor; sıcaklık arttıkça fan devri de buna paralel olarak artıyor. Değişken fan devrine sahip fanların avantajları şöyle:

İşlemci sıcaklığı arttıkça fan devri arttığından, işlemciyi güvenli sınırlar içerisinde tutmak mümkün olabiliyor.

İşlemciye yüklenmediğiniz zamanlarda fan çok yavaş dönerek, ortaya çıkan sesi minimuma indiriyor.




Değişken hızlı fanların ciddi dezavantajları da söz konusu. Eğer soğutucunun ısı emici tarafı etkili değilse ve fan iyi değilse, yüksek devirlerde çok fazla ses ortaya çıkacaktır. değişken hızlı olmasına rağmen, kabul edilebilir gürültü sınırları içerisinde kalan fanlar mevcut, bunları testte göreceğiz.


Değişken hızlı fanlar, bizlerin de daha önce çok sık yaptığı "fanları fan kontrolcülerine bağlama" işlemini otomatikleştiriyor diyebiliriz. Otomatik olması, her zaman iyi anlamına gelmiyor elbette.



Her işlemcide farklı olan TLow sıcaklığına ulaşana kadar fan, en düşük devirde dönüyor. Tcontrol sıcaklığına ulaşıldığında ise fanın artık en üst devirde dönmesi gerekiyor. İki sıcaklık değeri arasında ise fan hızı değişiyor gördüğünüz üzere.


PWM sinyali gönderebilen değişken hızlı fanların temel karakteristik özelliği, işlemciyi belirli bir sıcaklıkta sabit tutmak istemeleri. Bu sıcaklık ise genelde kontrol sıcaklığının 4-5 derece altı oluyor. Örneğin, Intel'in stok fanı ile Pentium4 640 (3.2 GHz, 2 MB L2 tampon bellek ve EMT64) işlemciyi 20 dakika yük altında tuttuğumuzda fan devri, işlemci sıcaklığı, kasa içerisi sıcaklık, güç kaynağı fan devrine ve gürültü değerlerine bakalım:


Bu iki grafik de, 20 dakikalık süre içerisinde işlemciye tam yük bindirdiğimizde, Intel stok soğutucusu ile ortaya çıkan değerler. Değerleri yorumlarsak:



Soğutucu, işlemci sıcaklığını 56-57 derecede sabit tutmaya çalışıyor

Sistem sürekli yük halinde olduğundan, kasa içerisindeki sıcaklık, G/K üzerindeki bileşenler ısınmaya başladığından, işlemci sıcaklığını sabit tutmak için Intel stok fanı gittikçe hızlanıyor. G/K fanı da oluşan ısı nedeniyle daha yükse devirlerde dönmeye başlıyor.

En üst devirde noktada ortaya çıkan ses, 50 dBA'nın üzerinde.

İşlemci throttle'a girmiyor.


PWM fanlardan beklediğimiz grafik yaklaşık olarak böyle olmalı. Ancak hız kontrolüne sahip her fandaki devir artışları, Intel fandaki gibi ufak seviyelerde olmayabilir. Bir tanesindeki değişimler 100 devir seviyesinde olabilirken, başka bir fanda bu değişimi 500 devir seviyesinde görebiliriz.


PWM fanlarla ilgili olarak gözlemlediğimiz bir diğer konu da, bu özelliğin sorunsuz çalışıp çalışmamasıyla ilgili. Bir çok üreticinin, çekirdekten işlemci sıcaklığını okuyacak PWM sinyali gönderecek fan hızı kontrol mekanizmasına sahip. Ancak bizim elimizdeki fanlardan GlacialTech 5600 PWM ve Arctic Cooling Freezer7 Pro'nun kullandığı mekanizmaların bazı anakartlar ile uyumsuz olduğunu gördük. Bu sorunlar teoride BIOS güncellemesiyle çözülebilmesi lazım, çünkü bu fanların sorun çıkarttığı ASUS P5RD1-V anakartta kullanılan ITE IT8712F I/O ve donanım izleme kontrolcüsü, bu fanların sorun çıkartmadığı Gigabyte 915G anakartta da kullanılıyor. Sorun ise şöyle: İşlemciye yük binmediği anda düşük hızda dönen fanlar, en ufak yüklenmede doğrudan en üst hıza çıkıyor ve işlemciye yüklenmezseniz bile fan hızı düşmüyor. Bu durumda fan hızını düşürmenin tek yolu, sistemi kapatmak.

Bu ısı degerlerinizi eger sisteminiz ölcmüyorsa size onun için gerekli program aşağıda bilgi paylaştıkca güzeldir...


Burdan

https://tik.lat/k53bY
--------------------- EMEĞE SAYGI

Teraziye tıklamak sadece 1 saniye alır , bir teşekür koskoca biiir gönülü alır...O.OZKAN .......
yalniz_genc - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
01/2007
Nereden:
HeR An HeRyE
Mesajlar:
195
Konular:
19
Teşekkür (Etti):
0
Teşekkür (Aldı):
6
Ticaret:
(0) %
29-01-2008 12:16
#2
emeğe saygı duyuyorum onceliklee ama sana birşey deyim mi ben eğer işlemci ısısnmaz problemı gidereceksen soğutucu pastlar var elektornık malzeme satanlarda var oraya git ve soğutucu pasta istee onlar sana verriiler ve işlemci ısınma problemı diye birşey kalmaz kolay gelsin bilgisayar şirketi teknbik servis sefi olarak bilgi veriyorum kolay gelee
mepohack - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
05/2009
Nereden:
Hackerler Şehri
Mesajlar:
233
Konular:
20
Teşekkür (Etti):
14
Teşekkür (Aldı):
21
Ticaret:
(0) %
03-08-2010 19:26
#3
saol güzel paylaşım
--------------------- Mepohack Serverus V 1.o

Tasarım (Okey)
Kodlama (Yarım)
Ve diger özelikler (Hiç Yapıladı)


Copyright
© Mepohack & Since 1900
bahtiyar19811 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
09/2009
Mesajlar:
457
Konular:
19
Teşekkür (Etti):
258
Teşekkür (Aldı):
29
Ticaret:
(0) %
16-08-2010 22:37
#4
sıcaklık tek nedenı fanlardakı olan toz ve en onemlısı cpullarda olan termal macun olmaması asırı sıcakların nedenlerı bıde donanım uyumsuzlugu war asırı sıcaklık olur gpu yetersızde asırı sıcak olur
bı pc montaj elemanı olarakk yazorum

saygular
--------------------- Ilgi alanları
Dreamweaver
html
Photoshop
fireworks
Visual Basic.6 (az)

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler