İPUCU

Bilgisayar Güvenliği Bilgisayar Güvenlik Sistemleri makaleleri, virüs korumasından, güvenlik duvarlarına kadar her şeyin nasıl çalıştığı hakkında bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.

Seçenekler

İnternet'ten Gelecek Saldırılara Karşı Korunma Yöntemleri

14-04-2010 20:04
#1
SaMuRai - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Famous Defacer
Üyelik tarihi:
09/2008
Nereden:
(nowhere) in
Mesajlar:
11.595
Teşekkür (Etti):
241
Teşekkür (Aldı):
6941
Konular:
3483
Ticaret:
(0) %
epper: İnternet'ten Gelecek Saldırılara Karşı Korunma Yöntemleri epper:


Arkadaşlar bu konu ile ilgili bilgimiz olması açısından neyin ne anlama geldiğini ve nasıl çalıştığını bilmemiz gerekmektedir. Onun için size aşağıda yazmış olduğum açıklamaları okumadan ayarlara geçmeyin...

Firewall Nedir?

Firewall tek bilgisayarınıza veya yerel ağınıza internet'ten veya diğer ağlardan erişimi kısıtlayıp bilgisayarınızın veya yerel ağınızın internet'ten veya diğer ağlardan gelecek saldırılara karşı koruyan bir bilgisayar ve üzerindeki yazılıma verilen genel addır. Firewall İnternet ile Yerel ağınızın arasında bulunur.
Bu sayede internet'ten gelen ve internete giden paketleri mutlaka firewall kurulu bilgisayardan geçmek zorundadır. Bu sayede gelen ve giden paketleri kontrol edebilir. İstedigine izin verip , istediginizi engelleyebilirsiniz. Bu kısıtlama paket filtreleme yöntemi ile yapılır.

Virüs Nedir?

Bilgisayarın, kullanıcının isteği ve bilgisi dışında zararlı bir işlem yapmasını sağlayan program parçacığıdır.

Trojan (Truva Atı) Nedir?

İki kısımdan oluşan ve bilgisayarları uzaktan kumanda etme amaçıyla yazılmış programlardır. Bu program sayesinde windows kullanmaya yeni baslayan bir insan bile bilgisayarınızda bir cok yetkiye sahip olabilir. (Bilgisayranızı formatlamak, accountunuzu çalmak...vs ). Bu tip programlar genelde kendini hacker sanan insanlar tarafından kullanılıyor ancak gercek hacker olupta bu trojanları kullanan insanlarda var fakat bu noktada olayın boyutu biraz değişiyor örneğin hackerlar internetteki trojan bulaşmış tüm bilgisayarları (online olan) kullanarak büyük sitelere D.O.S attack yapıyorlar böylece bu sitelere erişimi uzun bir süre engelleyerek siteleri büyük zarara sokuyorlar.

Worm (Internet Solucanı) nedir?

İşletim sistemlerinin ve çalışan servislerin güvenlik açıklarını kullanarak kendiliğinden bulaşan program parçacığıdır.

Spyware Nedir?

Spyware, bir kişi ya da kurumun bilgilerini, onların haberi olmadan toplama amaçlı her türlü teknolojiye verilen genel bir addır. İnternet üzerinde, spyware bir bilgisayara gizlice yerleşir ve kullanıcı bilgisayarının bilgilerini alır ve bu bilgisayara reklam ya da benzeri bilgiler yollar. Spyware bilgisayara bir yazılım virüsü olarak alınabileceği gibi, yeni bir programın yüklenmesinin de bir sonucu olabilir. Bilgisayar kullanıcısının bilgisi dahilinde bilgisayardan bilgi toplayan programlar, eğer kullanıcı hangi bilgilerin toplandığını ya da hangi bilgilerin paylaşıldığını biliyorsa spyware değildir.

Cookie (kurabiye)'ler, kullanıcıların bilgisayarından bilgi toplayan çok bilinen bir mekanizmadır. Bununla birlikte, cookie'lerin varlığı kullanıcılardan genellikle gizlenmez, kullanıcılar da cookie'lerin bilgi toplamasına izin vermeyebilir. Yine de, nedeni belirsiz bir şekilde bilgi toplayan cookie'ler spyware olarak düşünülebilir.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Öncelikle nasıl güvenli sörf yapılır? Virus, wrom, trojan vb... nasıl korunulur? Hepimizin bildiği gibi internette sörf yapmak Browser'ımızın kendiliğinden birşeyler yapmasıyla veya bilgisayarın farklı işlemleri kendiliğinden yapmasıyla kabusa dönüşür. Kendiliğinden açılan pencereler. Değişen başlangıç sayfaları hepimizin sinir olduğu şeylerdir. Bu gün kafanız esti ***** siteleri gezeceksiniz. İşleminiz bittikten sonra pc de neler olmuş neler değişmiş kabullenmek istemiyorsunuz.

Şimdi burada nasıl güvenle sörf yapılır. Başlangış sayfasının değişimi nasıl önlenir. Virus, worm, trojan vb... nasıl korunulur detaylıca göz atalım :

1) Öncelikle kullanmış olduğunuz işletim sisteminde antivirus programı kullanmıyorsanız yangına körükle gidiyorsunuz demektir. Bunun için sistem kaynakarını az kullanan, en gücel virus database'ine sahip olan sağ kolunuz Kaspersky AntiVirus'ü yüklemek ve ayarlarını yapmak için : http://www.turkeyforum.com/satforum/...ad.php?t=40437


2) Sisteminize bulaşmış olan sarser ve blaster türü virüslerini temizlemek için gerekli olan bütün Removal Tools araçlarına forum'mumuzdan ulaşabilirsiniz : http://www.turkeyforum.com/satforum/...ad.php?t=39671

Şayet bilgisayarınız 60 saniye içinde kapanacaktır diye uyarı mesajı alıyorsanız sisteminize sarser veya blaster virüsü blaşmış olabilir ilk başta aşağıdaki program ve yamaları çekerek bilgisayarınızın internet bağlantısını kesin aşağıda vermiş olduğum sarser pach'ını ve McAfee AVERT Stinger programını yüklerek sisteminizi taratın ve http://windowsupdate.microsoft.com/ adresine girerek bütün windows update'lerini bilgisayarınıza kurun.

McAfee AVERT Stinger 2.4.6 : DOWNLOAD


Programı bilgisayarınıza çektikten sonra stinger dosyası çalıştırın. Program açıldıktan sonra Preferences'e tıklayın. Boot sectors'ün başındaki boş kutucuğu işaretleyin ve OK tıklayın. Browse kısmından diğer disk bölümlerinizide ekledikten sonra Scan Now tuşuna basın ve taramaya başlasın.

Aşağıda verdiğim adresten FixBlast programını çekin. Programımızı FixBlast dosyasına tıkla***** çalıştıralım ve tarama yapmak için Start tuşuna tıklayalım.

FixBlast : DOWNLOAD


Aşağıda vermiş olduğum blaster ve sarser b.worm gibi virüsler için WindowsXP güvenlik yamasını yükledikten sonra bunlardan kurtulmuş oluyoruz.

Türkçe WindowsXP için : DOWNLOAD

Ingilizce WindowsXP için : DOWNLOAD

3) Windows'taki problemleri ve sistemdeki açılış hatalarını düzeltebilmek için Başlat >> Çalıştır açılan pencereye chkdsk /f yaıp bilgisayarımızı
yedinden başlatıyoruz.

4) Başlat >> Programlar >> Donatılar >> Sistem Araşları >> Disk Temizleye tıklıyoruz. Karşımızı çıkan kutucukta Tamam'a basıyoruz. Karşımıza çıkan ekranda Silinecek dosyalar: kısmındaki bütün kutucukları işaretleyip Tamam tuşuna basıyoruz.

5) Bilgisayarım >> C: >> ********s and Settings >> Kullanıcı Adınız >> Local Settings >> Temp klasöründeki bütün dosyaları siliyoruz (Klasörleri silmiyoruz). Bazı dosyaları silemediğiniz. Bunları kullandığınız program veya windows kullandığından dolayı silemiyordur.

6) Yer kaplayan Prefetch dosyalarını silelim. Bunun için Bilgisayarım >> C: >> Windows >> Prefetch klasörüne girin ve içindeki tüm dosyaları seçip silin.

7) Bilgisayarımızdaki internette girdiğimiz sitelerden gelen temp yani aynı sayfaya girdiğinizde daha hızlı açılmasını sağlayan (gereksiz) dosyalarını sileceğiz. Bunun için Başlat >> Ayarlar >> Denetim Masası >> İnternet Seçenekleri'ne giriyoruz. Karşımıza çıkan pencerede Tanımlama Bilgisi Sil..'e tıklıyoruz. Açılan pencerede Tamam'a tıkladıktan sonra Dosya Sil..'e tıklıyoruz ve açılan pencerede Tüm çevrimdışı içeriği sil'ın başındaki çendiği işaretledikten sonra Tamam'a tıklıyoruz. Geçmişi Sil' tıklıyoruz, karşımıza çıkan pencerede Evet'e basıyoruz ve Tamam'a basıp çıkıyoruz.

8) Sisteminizde bazı kaldırdığınız programlardan kalan ölü *.dll veya dosyalar internet ile bağlantıya geçtiğiniz anda yine spy veya virüsleri içeride onarılmasına sebep olacaktır. Bu sorunu ortadan kaldırmak için Fast Cleaner Gold v1.61 programını kullanacağız : İNDİR. Programı satın almanızı veya mamalamanızı öneririm Programı kurduktan sonra ;




Masaüstüne oluşturmuş olduğu Clean Assistant v1.6 kısayol'una tıkla***** çalıştırın. Karşımıza programın ekranı gelecek Next >'e tıklayalım. Clean Now'a tıklayalım. Temizledikten sonra karşımıza çıkan kutuda Tamam'a tıklayalım. Next >'e tıklayalım. Finish'e tıklayalım.

Şimdi ikici taramamıza geçelim ;

Yine programımızın masaüstüne oluşturmuş olduğu Fast Cleaner v4.5 kısayol'una tıkla***** çalıştırın. Şimdi programda bir kaç ayar yapacaz ; programımızın ekranında sağ üst taraftaki option'a tıklayın. Üst taraftaki sekmelerden Clean'a tıklayın ve Delete Them Directly'nin başındaki boş kutucuğa tıklayın. Yine üst taraftaki sekmelerden Filters'e tıklayın ve karşımıza çıkan bütün boş kutucukları işaretleyerek Ok'a tıklayın. Ayarlarımızı yaptığımıza göre taramaya geçebiliriz. Bunun için ; programımızın ana ekranındaki Search'a tıklayalım. Artık tarama işlemi başladı. Tarama işlemi bittikten sonra karşımıza bir kutucuk çıkacak Tamam'a tıklayın. Bulduğu gereksiz dosyaları silmek içinde programımızın ana ekranından Clean'a tıklayın. Açılan kutucukta bir daha bu onay kutusunu karşımıza çıkarmaması için Do not show this screen next time ! yazısının başındaki boş kutucuğa tıklayıp Yes'e tıklıyoruz ve Exit'e tıklayıp Do not show this screen next time ! yazısının başındaki boş kutucuğa Yes'e tıklıyoruz programı kapatıyoruz.

Not : Programı çalıştırabilmeniz için Microsoft Windows Runtime 6 SP5 bilgisayarına yüklemeniz gerekmektedir : İNDİR Fast Cleaner Gold v1.61 programını indirmek için DAP ve FlashGet kullanmanızı öneririm.

9) System Cleaner, programın yaptığı iş belirli uzantıları taşıyan dosyaları silmek. .TMP .~ gibi dosyaları bir kalemde silerek sabit diskinizi ferahlatıyor, rahatlatıyor ve hatta ışıldatıyor. Programın sildiği uzantılar: BAK, ~MP, OLD, TMP, ~*, ~*.*, GID, FTS, FTG, DA0, CHK, $DB, ve DB$ vb... Programı satın almanızı veya mamalamanızı öneririm

System Cleaner™ 4.94 Build 200 : DOWNLOAD


System Cleaner kullanımı :

Başlat >> Programlar >> System Cleaner >> System Cleaner tıklayın. Sol taraftaki Options'a tıklayın ve Delete files'ı işaretleyin. Üst taraftaki sekmelerden Duplicate Files'e tıklayın ve kullanmış olduğunuz (işaretli olan) HDD işaretlerini kaldırın. Sol taraftan Clean My Computer'e tıklayın ve Run Scan Now'a basın. Karşınaza çıkan uyarıda OK'a basın *.tmp işaretini kaldırıp tekrar işaretleyin ve sol taraftan Clean My Computer'e tıkla***** Run Scan Now'a basın. Şimdi sisteminizdeki gereksiz dosyaları tarayacak ve size listeleyecek program 30 günlük olduğu için her seferinde 30 dosya silebilirsiniz onun için ilaçlamanızı veya satın almanızı öneririm. Tamam gereksiz dosyaları buldu ve bizde bunların hepsini temizlemek için Clean All'a basıyoruz. Karşımıza bir kutucuk çıkarsa bu kutucuk içinde yazan dosyaları silemiyorum haberiniz olsun diyor. Yes'e ve Evet'e basıyoruz ve bütün gereksiz dosyalar gitti.

10) Ad-Aware SE Professional Build 1.05, Türkçe Yama Kurulumu ve FULL Anlatımlı Kullanımı :

Ad-Aware SE Professional Build 1.05 : DOWNLOAD

Türkçe Yaması : DOWNLOAD

Not : Dosyaları upload ettiğim server bazen yoğun veya dosyayı çok çekenler olduğu için çekemeyebilirsiniz. Ama arada bir çekmeyi deneyin vermiş olduğum link'ler çalışıyor. Sonuçta çekeceksiniz.


Yukardaki program ve türkçe yamasınıda yükleyin. Masaüstü'nüze kopyaladığı Ad-Watch kısayolu'nu silin. Ad-Aware SE Professional tıkla***** programı çalıştırın. Sizden güncelleme yapmanızı isteyecek. Şimdilik yapamayacağımız için bu soruyu Cancel'a basarak iptal ediyoruz. Evet şimdi programı türkçeleştirelim. Bunun için program ekranının üstünde bulunan gri dişli simgesine tıklıyoruz. Açılan pencerede sol tarafta Interface'ye tıklıyoruz. Language File yazan yerin yanındaki kutucuğa tıklıyoruz Turkish'i seçiyoruz ve Proceed tıklıyoruz. Tekrar güncelleme ile ilgili soru soracak Kapat'a basıyoruz. Evet artık programımızın son versiyonu türkçe ve full, sıra geldi nasıl kullanılacağına ;

İlk başta programımızı database'ini güncelleyelimki yeni çıkan casus (spy) program'larıda tanısın. Gerçi kendi bir müddet sonra güncelleme yapmanız için sizi uyarıyor ama siz yinede tetbiri elden bırakmayıp devamlı şimdi anlatacağım gibi kontrol edin.

Internete bağlanın. Programımızın ana menüsünde Güncellemeleri Kontrol Et veya üst taraftaki Dünya işaretine basalım. Bağlan'a basalım. Evet yeni bir güncelleme buldu. Tamam'a basalım ve yukardaki çubuk 100% olunca Bitir'e basalım. Artık güncellemimizi yaptıktan sonra taramaya geçelim.

Programımızın bir kaç ince ayarını yapalım ki aramayı daha detaylı yapsın. Başlat'a basıyoruz. Özel inceleme seçeneklerini kullan'nın sol tarafındaki kutucuğu işaretliyoruz ve Özelleştir'e basıyoruz. Açılan menüde Arşiv içerisini incele'nin başındaki kırmızı çarpıya yıklayıp yeşil yani aktif yapıyoruz. Sol taraftan yine Gelişmiş'e tıklıyoruz ve Ortam bilgisini kapsa'yı işaretliyoruz (aktif yapıyoruz) ve Sağ alt taraftaki Devam tuşuna basıyoruz. Arkadaşlar bu ayarlar bir kere mahsus bir daha yapmamıza gerek yok. İleriye basıyoruz ve en nihayetinde taramamız detaylı olarak başlıyor. Tarama bittikten sonra sol alt taraftaki İleri tuşuna tıklıyoruz. Bulmuş olduğu casus dosyaları silmek için İnceleme Özeti'ne tıklayıp aşağıdaki kutunun içinde gözüken boş kutucukları işaretliyoruz İleri'ye tıklıyoruz ve Tamam'a basıyoruz. Hepsi bu kadar.

11) Spybot Search Destroy 1.4 beta 2 kullanımı :

Spybot Search Destroy 1.4 beta 2 : DOWNLOAD

(Programı kurarken internet'e bağlı olmanız gerekmektedir. Programımızı kurduktan sonra çalıştırdığınız zaman program'ın ana ekranı gelene kadar Next'e basın. (İlk kurulum için geçerlidir)


İlk başta programımızı Türkçe'leştirelim. Bunu için ; üst taraftaki menü çubuklarından Languge tıklıyoruz. Açılan menüyü aşağı ok işaretine tıklayıp aşağı çekçektikten sonra Türkçe'ye tıklıyoruz.

Programımız artık Türkçe olduktan sonra update yapalım ki daha fazla solucan ve casus program bulsun. İnternete bağlanın ve programın ana ekranından Güncelleştirmeleri ara butonuna tıklayın. Gördüğünüz gibi güncellemeleri buldu bu güncellemeleri yüklemek için aşağıdaki kutu içinde bulunan güncellemelerin başındaki boş kutuları işaretleyin ve Güncellemeleri yükle butonuna tıklayın.

Artık güncellemeleri yüklediğimize göre programın daha detaylı arama yapması ve yeni özelliklerinden yararlanabilmemiz için bir kaç ince ayar yapmamız gerekecek ;

Menü çubuğundan Mod'a ordan Gelişmiş mod'a tıklayıp karşımıza çıkan kutucukta Evet'e basıyoruz. Sol alt tarafta Ayarlar'ın üstüne tıklıyoruz. Sol taraftan yine Ayarlar'a tıklıyoruz. Şimdi sağ taraftaki kutunun kaydırma çubuğunu aşağıya çekip Tarama önceliğine geliyoruz ve En yüksek'in başındaki kutucuğu işaretliyoruz. Yine çubuğu aşağıya doğru çekip Hata raporu başlığını buluyoruz. Bu başlık altındaki Pano'daki metin içeriği ekle ve Pano'daki görüntüyü ekle (örn: ekran görüntüleri)'lerinin başındaki kutucuklarıda işaretliyoruz.

Sıra geldi bir çok arkadaşımızın yaşadığı Internet Explorer (IE) açlış sayfası problemerine, bu yeni versiyondaki dikkat çeken özelliklerden bir taneside bu. Ama bu ayarı yapmadan önce IE açılış sayfanızın doğru çalışması gerekmektedir. Onun için bakınız madde : 24'e bakınız.

Şimdi sol taraftan Araçlar'ın üstüne tıklayın ve IE ince ayarlar'a tıklayın. Sağ taraftan birinci seçeneği işaretlemiyoruz çünkü HOST dosyasına uygulayacağınız yöntemi size aşağıda açıklayacağım. Burda sadece ortadaki seçeneği işaretleyin. Şimdi bütün ayarlarımızı yaptık bunlar sadece bir seferliğe mahsustu. Programımızı kapatıp tekrar açalım ve taramaya başlayalım.

Aramaya başlamak için ana penceremizdeki Problemleri ara butonuna basalım. Tarama yaparken bütün açık programlarızı kapatın ve tarama bitene kadar bekleyin.Tarama bittikten sonra yukarda Seçili hataları düzelt butonuna basın. Size Bu girdileri kaldırmak üzeresiniz. Bunu yapmak istediğinize emin misiniz? diye soracak Evet'e basın. Daha sonra IE için kötü sayfaları engellemesi açısından Sol taraftaki Bağışıklama butonuna tıklayın ve Tamam'a basın. İşte hepsi bu kadar.

12) Registry ayarlarınızdaki sorunları gidermek için Registry Mechanic programını kullanın. Gereksiz registry kayıtlarınızı siliyor ve zarar görmüş olan kısımları onarıyor. Yanlış sildiğiniz dosyalar registry de anahtarlar bırakarak sistemi yavaşlatır, bu program sayesinde bu birikmeyi ortadan kaldırabilir ve sisteminizin performansını optimum seviyeye çıkarabilirsiniz. Programı satın almanızı veya mamalamanızı öneririm Programı çekebileceğiniz adres : DOWNLOAD


Registry Mechanic 3.0.3.44 Kullanımı :

Programı çekin, kurun ve çalıştırın. (Programı çalıştırdığınız zaman yapmış olduğumuz ayarlardan dolayı Office kullanıyorsanız sizeden cd'sini isteyecektir. Şayet isterse Office cd'sini cd-rom'unuzu takın ve karşınıza çıkan menüde Tamam'a basın.) Program ilk açıldığı zaman otomatik tarama yapacaktır. Ama bu programı muhakkak ilaçlayın . Daha sonraki taramalarınızda tarama yapmak için Scan tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Tarama işlemi sırasında registry'de oluşan hataların hangi kısımlarda olduğunu görebilirsiniz. Tarama işlemi bittikten sonra bize hataları gösterecek ve bu hataları düzeltmemiz için Repair, karşımıza çıkan soruda Evet ve Tamam tuşlarına basmamız yeterli olacaktır.

13) "C:\********s and Settings\Kullanıcı İsmi\Cookies" klasörünün içindeki "index.dat" dosyasını sağ tıkla***** "Salt Okunur" yapacağız. Bilgisayar yeni kurulmuş ve daha önce sörf yapılmamışsa sorun yok. Daha önceden sörf yapılmışsa bu "index.dat" dosyasının içi yazılmış demektir. Bu dosyanın boşaltılması gerekir. Daha sonra salt okunur yapacağız. Bu dosyayı boşaltmak için yardımcı bir programa ihtiyacımız olacak. Bu programı buraya tıkla***** indirin. >>> İNDİR

İndirdiğiniz zip dosyasını herhangi bir yere açarak Shutdown.exe dosyasını çalıştırın. Pc'yi kapatıp açın. Bahsedilen klasördeki index.dat dosyası boşaltıldı. Şimdi sağ tıkla***** salt okunur yapın.

14) Reklam banner'larından hepimiz sinir oluruz. Onlardan kurtulmak için İNDİR eceğiniz zip dosyasının içindeki host dosyasını C:\WINDOWS\system32\drivers\etc klasörü içine kopyalayın. Bu şekilde reklam banner'larındankurtulmuş olacaksınız.

15) WindowsXP de hata olduğu zaman Microsoft'a bildirmek istiyormusunuz uyarısını iptal etmek için Çalıştır kısmına services.msc yazın ve Hata Bildirim Hİzmetini devre dışı bırakın.

16) İNDİR eceğiniz dosyayı bir yere açın. Açtığınız klasöre gidin. İsterseniz reg dosyalarını çalıştırabilirsiniz. Siz install.bat dosyasını çalıştırın. Açılan pencereden 2 nolu seçeneği seçin ve 1'e basarak devam edin. Sonra programdan çıkın. Bu işlem internetteki yasak siteleri güncelleştirdi. Görmek için Internet Explorer açıkken Araçlar/Internet Seçenekleri.../Güvenlik/Yasak Siteler bölümüne bakabilirsiniz.

17) İNDİR (Bu linke sağ tıkla***** "Hedefi Farklı Kaydet"'i seçin) Buradan indireceğiniz dosyayı herhangi bir yere kopyalayın. Gizlilik ayarlarınızı, Internet Explorer'ı açın /Araçlar/İnternet Seçenekleri/Gizlilik bölümünden ayarlayabilirsiniz. Orada bulunan Al... tuşuna basın ve klasördeki ie_privacy_file.xml dosyası gösterin. Ayarlar otomatik güncellenecektir.

18) Yaklaşık 1 yıldan beri dial-up internet kullanıcılarının başını ağrıtan en büyük sorunlar arasında geliyor dialer programlar. Dialer'lı programları etkisiz hale getirerek ay sonunda gelecek milyarlarca faturadan sizi korumuş oluyor. Anti-Dialer kategorisinde işe yarayan ve etkili bir koruma sağlayan YAW adlı bu Almanca yazılım yaklaşık 80.000 dialer programını tanıyor ve bugüne kadar YAW'dan kurtulmayı başarmış bir dialer yok. Program tıpkı bir virüs tarayıcısı gibi çalışıyor. YAW windows açılışında otomatik olarak yükleniyor ve bir dosya altında tüm dialer'ların karakteristik özelliklerini buluyor. Araç ayrıca bir buluşsal (heuristic) tarama algoritmasına da sahip olup bu özelliği ile potansiyel dialer programlarını spesifik özelliklerinden tanıyabiliyor. Ancak programın Almanca olması bir dezavantaj. Ama olsun bu kadar avantajının yanında almancayıda sökeriz : İNDİR


19) Arkadaşlar bilgisayarınızı en iyi koruma yolu Windows'unuzu güncellemektir. Biraz uzun sürebilir ama gerçekten sizi çok mutlu eden bir bilgisayarınız olacak. http://windowsupdate.microsoft.com/ yönergeleri izleyin. Emin olun Windows'daki yüzlerce açığı kapatacaksınız. Bir bilgisayarcı olarak sattığım ve yaptığım her bilgisayarı güncelleyerek gönderirim. Bunu mümkünse şimdi yapın. Güvenle sörf'ün tadını çıkarın.

20) Siz evin kapısına 10 binden fazla kilit, dedektör, yüzlerce koruma binlerce polis yerleştirdiniz. Ama pencereyi açık bırakıp altınada merdiven yerleştirdiniz. Aşağıdaki korumaların hiç bir anlamı olmayacaktır. O yüzden gezdiğiniz sitelerde "xxx öğesinden gelen tüm verilere güven" uyarısına kesinlikle hayır demeniz gerekiyor. Bazen resmi görüntülemek için yada dosyayı yüklemek için evet'i seçin diye bir uyarı gelir. Bu genellikle crack ve ***** sayfalarında olur. Evet dediğiniz taktirde tüm kapıları karşı tarafa açmışsınız demektir.

21) Arkadaşlar Internet Explorer (IE) de dikkat ettiyseniz ActiveX kullanan prono, crack vb... siteler'e girdiğimiz zaman örneğin bir programın crack'ini çekicez ama o sayfa ActiveX kullandığı için IE veya firewall programımız bu sayfayı açmaya izin vermiyor. İşte hem bu konuda hemde hızı konusunda tek geçtiğim browser Opera. Opera ile istediğiniz sayfalara burda bahsetmiş olduğum ayarları yaptıktan sonra girin ve hiç korkmayın ActiveX olan sayfaya erişmeye çalıştığınız zaman ActiveX'leri kapatıyor ve ne olursa olsun güvenli yoldan sizi o sayfaya sokuyor. Aynı zamanda size bahsetmek istediğim bir kaç özelliği ; Java 2 Runtime Environment, SE v1.4.2_05 + Opera 8.00 beta 1 kullanıyorum. Müthiş yapmışlar bir kere diğer browserlara göre sistem ve bağlantı olarak çok hızlı ActiveX denetimi yapan sayfalarda ne olacak ne bitecek gibi probleminiz yok, bu sürüme pop-up blocker eklemişler, tab özelliği, kendi içindeki e-mail programı, diğelim windows veya opera hata verdi tak kapandı sizde 30 saat aramakta olduğunuz bilgiyi bulmuştunuz tüm bulduğum şeyler gitti derken opera'yı bir açıyorsunuz tekrardan girmiş olduğunuz sayfaların hepsi karşınızda, kendi içindeki download programı ve daha neler neler. Kim bilir final sürümünde nasıl olur canavar canavar. Herkeze şiddetle tavsiye ederim. Ben hem bilgisayarımda hemde s60 uyumlu cep telefonumda kullanıyorum. Kullanmaya başladıktan sonra kesinlikle alışkanlık yapacak... Programı satın almanızı veya mamalamanızı öneririm

Java 2 Runtime Environment, SE v1.4.2_06 : DOWNLOAD

Opera 8.00 beta 1 : DOWNLOAD

Önemli Not: IE (Internet Explorer) kullanıyorsanız ve java tabanlı sayfaları açamıyorsanız aşağıda vermiş olduğum Java VM yamasını yükleyin. Artık java destekli sayfalar karşımızda.

Java VM Windows Yaması : DOWNLOAD


22) Çoğu arkadaşımız'ın göndermiş olduğu PM ve soruları dikkate alarak şu Firewall konusunu bir el atıp kökten çözüm getireyim dedim. Forum'da önceleri ZoneAlarm Security Suite önermiştim ama dikkat ettim sistem kaynaklarını norton gibi yemesi Hight korumadaki nerdeyse hiçbir siteyi açmamaya özen gösteren davranışları ve bir çok arkadaşımızın yaşadığı problemleri göz önünde bulundurarak Sygate Personal Firewall Pro ile ZoneAlarm Security Suite arasında kıyaslama yapmaya karar verdim. ZoneAlarm'ın artıları Anti-Phishing, Spam koruması, E-Mail'lerini kontrol altında tutulması. ZoneAlarm'ı kullanmayacağımıza göre e-mail'leriniz için 22 nolu madde de anlatmış olduğum programı kullanmanızı tavsiye ederim. Gel gelelim Sygate Personal Firewall Pro 5.6.2808 sürümünde işi ciddiye almış ZoneAlarm'dan eksik hiçbir yanı kalmamış. Internetten yaptığım Port ve Trojan testleri olsun, Telnet'ten ve ayrı attacking programları ile yapmış olduğum saldırılar doğrultusunda olsun hiçbir şekilde makinaya erişmemi sağlamadı ve hepsini engelledi. Sistem kaynaklarını çok az kullanması cabası, AvtiveX olan sayfalarda problemsiz bir şekilde gezebiliyorsunuz ama ZoneAlarm anca kapattıktan sonra erişmemize izin veriyordu ve güvenliğimiz ortadan kalkıyordu. ZoneAlarm'ın açmadığı çoğu sayfayı açıyor ve o sayfalar bilgisayarınıza gelecek bütün atakları engelliyor. Interneti yavaşlatmıyor ZoneAlarm'ı kullananlar Sygate'i kurduktan sonra farkı anyalayacaklardır. ZoneAlarm'da sayfalardaki animasyonlar oynamıyordu biliyorsunuz ama bu özelliği devre dışı bıraktığınız zaman düzelmiş gibi gözüküyor ama çoğu sayfada resim ve animasyonların açılma süresi gecikiyordu Sygate ise böle bir problem söz konusu bile değil. Sygate'in kurulumu ve kullanımı çok basit hiçbir ayar gerektirmiyor (ağ kullananlar hariç) kuruyorsunuz ve kullanıyorsunuz. Satın almanızı tavsiye ederim

Sygate Personal Firewall Pro 5.6.2808 : DOWNLOAD


Kafanızda hiç bir soru işareti kalmaması açısından özelliklerini ve kullanımını size detaylı bir şekilde anlatmak istiyorum :

Sağ alt taraftaki simgesine sağ tıkladığınızda ;

Sygate Personal Firewall Pro: Uygulamaya ait ana pencereyi açar.
Block All: Tüm network bağlantısını engeller.
Normal: Uygulamanın önceden belirlenmiş kurallar ışığında çalışmasını sağlar.
Allow All: Firewall denetimini devre dışı bırakır.
Applications: Uygulamalara ait kurallar penceresini görüntüler.
Logs: Kayıt dosyası gruplarını görüntüler.
Options: Uygulama için "Seçenekler" penceresini görüntüler.
Advanced Rules: Gelişmiş Kurallar penceresini görüntüler.
Hide System Tray Icon: System Trayde gözükmekte olan ikonu kaldırır.
Help: Uygulama için yardım dosyasını görüntüler.
about: Bilgi penceresini görüntüler.
Exit Firewall: Uygulamayı kapatır.

Arayüze genel olarak baktığımızda temelde 4 öğe gözümüze çarpıyor. Bunlar:

* Menu ve toolbar çubuğu
* Gelen/Giden veri özetinin grafiksel açılımı
* Saldırı geçmişinin grafiksel açılımı
* Uygulama Listesi

Burada özellikle uygulama listesinde sistemin o anda çalıştırdığı uygulamalar ve servislerin bağlantı detaylarına ulaşmak mümkün. Sözkonusu pencereye sağ tıkla***** farklı seçenekler arasında dolaşabilirsiniz.

Ana pencere içindeki araç çubuğuna ve menü yapısına göz atmamız gerekirse:

Block All: Tüm bağlantıyı keser.
Applications: Uygulamalara yönelik kurallar penceresini görüntüler.
Logs: Kayıt dosyalarını görüntüler.
Test: http://scan.sygatetch.com/ sitesine bir link açarak buradaki güvenlik testlerine ulaşmanızı sağlar.
Help: Yardım dosyasını görüntüler.

Menü yapısına baktığımızda ise yine temel fonksiyonlara yönelik seçeneklerle karşılaşıyoruz.

File Menüsü:

Close: Aktif pencereyi kapatır.
Exit Firewall: Uygulamayı kapatır.

Security Menüsü:

Block All: Tüm bağlantıları keser.
Normal: Uygulamanın önceden belirlenmiş kurallar dahilinde çalışmasını sağlar.
Allow All: Firewall denetimini devre dışı bırakır.

Tools Menüsü:

Applications: Uygulama kurallarını açar.
Logs: Kayıt dosyalarını açar.
Options: Uygulama için seçenekleri görüntüler.
Advanced Rules: Gelişmiş ayarlar penceresini açar.
Update Signature: IDS için güncellenmiş signature dosyalarını kontrol eder.
Automatically Start Service: Servisi sistem açılışında ototmatik olarak başlatır.
Hide System Tray Icon: System Tray ikonunu kaldırır.
Test Firewall: http://scan.sygatetech.com/ adresindeki test uygulamasına giden bir browser açar.

View Menüsü:

Large Icons: Açık uygulamalara ait ikonları büyük versiyonlarıyla görüntüler.
Small Icons: Açık uygulamalara ait ikonları ufak versiyonlarıyla görüntüler.
List: Açık uygulamalara ait ikonları liste halinde görüntüler.
Applications Details: Açık uygulamalara ait ikonları detaylı olarak görüntüler.
Connection Details: Açık uygulamalara bağlantı bilgilerini detaylı olarak görüntüler.
Help Menüsü: Uygulama ve kayıt bilgilerine dair seçenekleri görüntüler.

Uygulamayı istekler doğrultusunda biçimlendirmek için, temelde üç araçtan bahsedebiliriz. Bunlar sırasıyla,

* Uygulamaya ait seçeneklerin belirlenebileceği "Options" komutu
* Programların izinlerinin denetlenmesine olanak veren "Applications" komutu
* Detaylı/Gelişmiş kurallar yaratılmasına olanak veren "Advanced Rules" komutu

Options (seçenekler) Kutusu:

Bu kutuda programın işleyişine dair seçenekleri belirlemek mümkündür. Temelde 6 tab (sekme) den bahsetmek mümkün. Bunlar:

General: Temel niteliklerin denetlenmesine olanak verir.
Network Neighborhood: Kullanılan bilgisayar internet dışında bir yerel ağa bağlıysa bu ağa açılan NIC e ait izinleri belirler.
Security: Güvenlik kriterlerinin belirlenmesine ilişkin gelişmiş seçenekleri barındırır.
E-mail Notification: Sistemin durumuyla ilgili olarak periyodik aralıklarla belirli bir adrese e-mail yollanabilmesi icin gereken ayarları içerir.
Logs: Kayıt dosyalarına ait ayarlamaları içerir.
Updates: Güncellemelere dair ayarları içerir.

Options Kutusuna Dair Ayrıntılı Açıklamalar

General Sekmesi:

* Hide System Tray Icon: Daha önce de belirtildiği gibi, SPFP ikonunun, System Tray de görüntülenmesini engeller.
* Automatically Load Sygate personal Firewall Pro Service At Startup: Servisin sistem açılışında yüklenmesi için gerekli veriyi registry e kaydeder.
* Block Network Neighborhood traffic while in screensaver mode: Ekran koruyucu açıkken yerel ağa ait işlemlerin yasaklanmasını sağlar.
* Hide Notfication Messages: Bilgi mesajlarının kullanıcıya görüntülenmesini engeller.
* Password protection & Set Password: Programa erişimi şifre kontrolüne bağlar.

Network Neighborhood Sekmesi:

* Network Interface: LAN bağlantısının kurulu olduğu NOC'in seçilmesini sağlar.
* Allow to browse Network Neighborhood files and printers: Ağda paylaşılan kaynakların belirlenen NIC üzerinden dolaşılabilmesine olanak verir.
* Allow others to share my files and printers: Uygulamanın kurulu olduğu bilgisayardaki kaynakların seçili NIC üzerinden paylaşılmasına olanak verir.

Security Sekmesi:

* Enable Intrusion Detection System: IDS özeliğini aktif hale getirir.
* Enable Portscan detection: Port taraması korumasını aktif hale getirir.
* Enable driver level protection: Network sürücüsü seviyesinde korumayı aktif hale getirir.
* Enable Stealth Mode Browsing: Web sitelerini, belirli bilgileri vermeksizin ziyaret etmenizi sağlar (Bazı sitelerde sorun yaşayabilirsiniz)
* Block all traffic when service is not loaded: Açık uygulamalara ait ikonları detaylı olarak görüntüler.Servisin yüklenmediği durumlarda tüm network aktivitesini kapatır.
* Automatically block attackers adress for "xxx" second(s): Saldırı olarak algılanan trafiğin geldiği adresi önceden belirlenmiş süre için yasaklı konuma alır.
* Enable DLL authentication: Uygulamalrın yüklendikten sonra çalıştırdıkları DLL lerin izine bağlanmasını sağlar.
* Automatically Allow Known DLLs: Şayet üstteki seçenek işaretliyse bilinen DLL ler için sorgu kutusunun görüntülenmesini engeller.
* Enable Anti-MAC Spoofing: MAC Spoofing e karşı önemleri içerir.
* Enable Anti-IP Spoofing: Ip Spoofing e karşı önlemleri aktif hale getirir.
* Enable OS fingerprint masquerading: Taramalarda kullanılan ve servis bilgilerine göre işletim sistemini tahmin etmeye yönelik uygulamalara karşı korumayı aktif hale getirir.
* NetBIOS Protection: Dışsal ağ geçidi üzerinden gelecek NetBIOS isteklerini engeller. Bu şekilde LAN üzerinde dosya ve yazıcı paylaşımı sorun olmazken, paylaşılan kaynakların Internet üzerinde erişilebilir olmasının önüne geçilir.
* Reset all fingerprints for all applications: Tüm uygulamalar için MD5 checksumları yeniden hesaplanır.
* Enable smart DNS: Akıllı DNS kulllanımını aktif hale getirir.
* Enable smart DNS: Akıllı DHCP kullanımını aktif hale getirir.

E-Mail Notification Sekmesi:

* Do Not Notify/Notify Immediately: Sözkonusu sistem ile ilgili olarak belirli aralıklarla, önceden belirlenmiş bir adrese e-mail atılması özelliğini açar/kapatır.
* After every "xxx" Minutes: E-Mail Notification seçeneği aktifse, emailin hangi aralıklarla atılacağını saptar.
* From: Email'in kimin adına atılacağını belirler.
* To: E-Mail in yollanacağı adresi belirler.
* Cc: Carbon copy yollanacaksa, kopyaların hangi adres(ler)e gideceğini belirler.
* Subject: E-Mail in konusunu belirler.
* SMTP Server Address: SMTP sunucusunun adresini belirler.
* My E-Mail Server Requires Authentication: Şayet SMTP sunucusu, mail yollanması için kayıtlı olma zorunluluğu gerektiriyorsa, kayıt için gerekli kriterleri belirgin hale getirir.
* Authentication Server Address: Kayıtlı olduğunuz SMTP sunucusu için adresi buraya girebilirsiniz.
* Username: Kayıtlı olduğunuz SMTP sunucusu için kullanıcı isminizi buraya girebilisiniz.
* Password: Kayıtlı olduğunuz SMTP sunucusu için kullanıcı isminize ait şifreyi buraya girebilisiniz.

Log Sekmesi:

* Maximum Log File Size "xxx" KB: Seçilen Log formatı için maksimum büyüklüğü belirler.
* Save Log File For The Past "xxx" days: Seçilen Log formatı için maksimum sakalanabilme zamanını belirler.
* Capture Full Packet: Packet Capture seçeneğini aktif hale getirir. Özellikle yaşanılan sorunların giderilebilmesine dair önemli ipuçlar verebileceğinden, ileri seviyede kullanıcılar için oldukça yararlı bir araç olduğunu sözyleyebiliriz.
* Clear Logs: Log dosyalarını siler.

Update Sekmesi:

* Automatically Check For New Versions: Uygulamanın yeni sürümlerini belli aralıklarla kontrol eder.
* Automatically check for signature updates and download: Saldırılara ait siganture dosyalarını otoamtik olarak download ederek günceller.

Applications Komutu:

Applications komutu en basit haliyle o ana kadar NIC e ulaşmaya çalışmış uygulamalrın ve bunlara ait erişim izinlerinin bir listesini görüntüler. Bu noktada belirtmemiz gerekir ki, Sygate'in önceki sürümlerinden kalan elle uygulama ekleyememe kısıtlaması artık yok. Öyle ki, eskiden bir programın internet ya da yerel ağ a çıkmasını denetleyebilmek için mutlaka sözkonusu programı en az bir kere çalıştırmış olmak gerekirken artık "Advanced Rules" yardımıyla istenilen uygulamayı, belirlediğimiz kriterler doğrultusunda ekleyebiliyoruz...

Applications kutusuna ait detayları sıralamamız gerekirse :

Advanced: Uygulama için gelişmiş kurallar penceresini açar (Bu başlığı birazdan ele alacağız)
Remove: Seçili uygulamaya ait erişim kurallarını siler.
Remove All: Tüm erişim kurallarını siler.

Advanced Application Rules:

Advanced application rules penceresi, seçtiğiniz uygulama için daha detaylı ayarlamalar yapmanıza olanak verir:

Name of application: Hangi uygulama için kural yaratacağınızı bu menü yardımıyla seçebilirsiniz.
Trusted IP’s for the Application: Uygulama için güvenilen IP veya IP aralığını burada belirtebilirsiniz.
Remote Server Ports: Uzaktaki makine icin hangi portlara izin verdiğiniz burada belirtebilirsiniz.
Act as client: Programın istemci kimliğiyle çalışmasına izin verir.
Local Ports: Uygulama için izin verilen yerel portları buraya girebilirsiniz.
Act as Server: Uygulamanın sunucu karakterinde çalışmasına izin verir.
Allow ICMP Traffic: ICMP (Internet Control Message Protocol) Trafiğine sözkonusu uyuglama için izin verir.
Allow During Screensaver mode: Uygulamanın, Ekran koruyucusu açıkken kullanımına izin verir.
Enable Scheduling: Kuralın belirlenen zaman dilimi içerisinde aktif olmasını sağlar.

Advanced Komutu: Advanced komutu yardımıyla, uygulamalra ait kuralların önünde çalışacak, daha üst seviyede kurallar yaratmak mümkündür.

Buradaki seçeneklerin kısa bir tanımı:

* Add: Yeni bir kural yaratır.
* Remove: Seçili Kuralı siler.
* Edit: Seçili kuralı düzenler.
* Remove all: Tüm kuralları siler.
* Aşağı/Yukarı Oklar: Seçili kuralı hiyerarşik yapıdak listede kaydırarak daha öncelikli bir konuma atar ya da önceliğini iptal eder.

Add tuşu yardımıyla yeni bir kural eklemek istersek, göze çarpan 5 sekme ve bunların açılımlarını vermem gerekirse:

* General Sekmesi: Yaratılan kuralın bir özetiyle beraber, hangi NIC üzerinde ve şekilde geçerli olacağını belirlememizi sağlar.
* Hosts Sekmesi: Yaratılacak kural için IP aralıkları belirtilmesine olanak verecek araçları içerir.
* Ports And Protocols: Yaratılacak kural için protokol ve port bilgisinin belirlenmesini sağlayacak araçları içerir.
* Scheduling: Kuralın geçerli olacağı zaman aralığını belirler.
* Applications: Kuralın geçerli olacağı uygulamaların seçilmesine olanak verir.

Kayıt Dosyası Seçenekleri:

SPFP oldukça detaylı kayıt tutma seçenekleri ile birlikte geliyor. Bunları temelde

* Security Log
* Traffic Log
* Packet Log
* System Log

Olarak açabiliyoruz. Security Log, saldırılara dair kayıtları tutarken, Traffic log, genel network trafiği, packet log, capture edilen paketlere dair bilgiyi ve son olarak systen log da, uygulamanın üzerinde çalıştığı sisteme dair verileri bünyesinde barındırıyor.

23) Şimdi diyeceksiniz madem bu kadar şeyi yaptık bari e-mail adresimize gelen virus ve spyware'larıda halledelimde tam olsun. Arkadaşlar bunu en iyi çözüm yolu POP3 desteği olan bir e-mail adresi aldıktan sonra bunu Outlook Expres'le kullanmanızdır. Çünkü antivirus ve firewall programınız daha siz e-mail'ınızı açmaya teşebbüs etmeden içeriğini kontrol edecek ve size kötü birşeyler varsa haber verecektir. Şimdide diyeceksiniz ki e-mail adresimize spam veya e-mail bomber gönderdiler o zaman ne olacak? Bunun içinde yükleyeceğiniz ufak bir program sayesinde Outlook Expres'imize eklenti gelecek ve kotrol'e başlayacaktır. Ücretsiz olan bu programı MailSanctity Spam Filter İNDİR'e tıkla***** bilgisayarınıza çekip kurabilirsiniz.


24) Spy-ware programlarının bulamadığı wormları forum'mumuzda bulunan http://www.turkeyforum.com/satforum/...ad.php?t=34460 dökümanı okuyup gerekli ayarları yaptığınız taktirde bulabilirsiniz.

25) Internet Explorer'da Açılış Sayfası Problemleri yaşıyorsanız : http://www.turkeyforum.com/satforum/...ad.php?t=35157

26) E-mail almadan önce ve aldıktan sonra başkalarının e-mail adresinizi ele geçirmesini istemiyorsanız mutlaka yanda verdiğim link'teki yazıyı okuyunuz : http://www.turkeyforum.com/satforum/...ad.php?t=46774

27) Arkadaşlar madem bu kadar şey yaptık birde ADSL ile Tam Gaz... başlığı altında açmış olduğum konuyu okuyun ve uygulayın. Böylelikle sayfalarınızın download yapsanız bile açılış hızları çok çok artacak siz bile inanamayacaksınız : http://www.turkeyforum.com/satforum/...ad.php?t=32582

28) Son olarakta sisteminizin ve windows'unuzun açılış hızını hızlandıralım :

Bilgisayarınızı yeniden başlatın. Windows açıldıktan sonra Başlat >> Programlar >> Donatılar >> Sistem Araçları >> Disk Birleştiricisi'ne tıklayın. Kullanmış olduğunuz bölümleri sırası ile seçip Birleştir'e tıklayın. Bütün bölümleri birleştirdikten sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın ve aşağıdaki BootVis'i uygulayın.

Sistem açılışınıda BootVis programı ile hızlandıralım.

BootVis : DOWNLOAD

Not : Dosyaları upload ettiğim server bazen yoğun veya dosyayı çok çekenler olduğu için çekemeyebilirsiniz. Ama arada bir çekmeyi deneyin vermiş olduğum link'ler çalışıyor. Sonuçta çekeceksiniz.


İndirmiş olduğunuz dosyayı mesela Bilgisayarım >> C:'ye kopyalayın ve çalıştırın. Trace menüsü üzerinden Next Boot+Driver Delays seçeneğine tıklayın. OK tuşuna basın. Bilgisayar kapanıp açıldıktan sonra bekleyip, pencere açıldıktan sonra Trace üzerinden Optimize System komutuna tıklayın.

Browser, Firewall ve E-Mail Güvenilirliğinizi Test Edebileceğiniz Online Siteler

* Browser Testi : http://bcheck.scanit.be/bcheck/

* Firewall Testi : http://scan.sygate.com/ ve http://security.symantec.com/default...d=ie&venid=sym

* E-Mail Testi : http://www.gfi.com/emailsecuritytest/

Tüm bunları yaptığınızda ister hack/crack ister ***** içerikli sitelere girin. Gönlünüzce gezin hiçbirşey olmayacaktır. Tüm bunları yaptınız eksiksiz fakat yine sorun yaşarsanız bana ulaşın. Çünkü hiç ihtimal yok. Kesin biryerlerde eksiklik vardır. Daha fazla güvenlik istiyorsanız benimle temasa geçebilirsiniz
Kullanıcı İmzası

15-04-2010 02:11
#2
komuta55 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
09/2009
Mesajlar:
226
Teşekkür (Etti):
12
Teşekkür (Aldı):
8
Konular:
4
Ticaret:
(0) %
bilgiler için çok teşekkür

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı