TARİHTE BUGÜN

Donanım Bilgisayar Donanımı İle İlgili Yardımlaşma Bölümümüz ...

Seçenekler

/ Bilgisayarın Isınmasını Nasıl Önleriz [ÇÖZÜM] /

'AdrenaLiN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Tamamen Forumdan Uzaklaştırıldı
Üyelik tarihi:
02/2012
Mesajlar:
8.359
Konular:
1615
Teşekkür (Etti):
796
Teşekkür (Aldı):
3867
Ticaret:
(0) %
19-01-2015 18:08
#1
/ Bilgisayarın Isınmasını Nasıl Önleriz [ÇÖZÜM] /
Bilgisayarınızı bu sıcak günlerde serin tutmak için bilmek isteyeceğiniz herşeyi dosya konumuzda topladık.

Bilgisayarları Neden Soğutuyoruz?
Bu soru çoğu deneyimli bilgisayar sahibine çok basit gelebilir ama bilgisayar toplamaya yeni başlayanlar veya deneyimli olmayanlar için önemli bir sorudur. Bilgisayarlar, ne tür olursa olsun, birer ısı kaynağıdır. Bilgisayarınızın birçok parçası, devrelerinden elektrik geçtikçe buna direnç gösterir ve ısınmaya başlar. Bu parçaların başında işlemci (CPU), grafik işlemcisi (GPU), anakart ve harddiskler gelir. Her ne kadar günümüz teknolojisi ile tüm parçalar minimal seviyede ısı yaymak için üretilse bile, fazlalık ısıyı dışarı atmak ve bilgisayarınızı soğutmak hem parçaların çabuk bozulmalarını ve hatalı çalışmalarını engeller, hem de ömürlerini artırır. Bilgisayarları soğutmak için çeşitli yöntemler mevcut, şimdi sırayla bunlara bakalım.




Hava İle Soğutma
Hava ile soğutma, bilgisayarlar için en yaygın soğutma yöntemidir. Bilgisayar (veya notebook) kasası içinde biriken sıcak havayı, çeşitli boylardaki ve noktalardaki vantilatörler (fan’lar) sayesinde dışarı atma şeklinde çalışır. Buna ek olarak, kasa içinde çift yöne doğru hava akışı yaratarak, dışarıdan soğuk havayı alıp, içerideki sıcak hava ile yer değiştirmek de en yaygın kullanılan yöntemdir. Bu hava akışını yönetmek için fanlar sadece kasa ön, arka, alt veya üstüne değil, direk parçaların üzerine de monte edilebilir.
Bir bilgisayar kasasına fanları paralel (yan yana) veya seri (arka arkaya) olarak takabilirsiniz. Paralel takılan fanlar serbest hava akışını artıracaktır; fakar seri takılan fanlar kasa içindeki hava basıncını artıracaktır. Her iki yöntemin de kendine göre avantaj ve dezavantajları bulunur. Klasik bilgisayar kasalarında genelde, ön cephenin alt kısmında dışarıdan soğuk havayı içeri çekmek için bir fan ve arka cephenin üst kısmında içerideki sıcak havayı dışarı atmak için bir başka fan bulunur. Böylece alttan çekilen soğuk hava ısınıp yükselirken beraberinde parçaların ürettiği sıcak havayı da çekerek dışa dönük fanlara yölendirecektir. Fan sayısını artırarak ve dizilimini değiştirerek daha etkili bir soğutma sağlayabilirsiniz.
Notebook, laptop ve benzer taşınabilir bilgisayarların bir kısmında aynı şekilde üretilen sıcak havayı dışarıya atmaya yarayan yatay yerleştirilmiş fanlar bulunur. Bu fanlara soğuk hava ise ya cihazın altında veya yanındaki/arkasındaki ızgaralardan içeri çekilir. Fakat hem bu taşınabilir bilgisayararın performansları genelde masaüstü versiyonlarına göre daha düşük olduğundan, hem de daha az ısı ürettiklerinden, yoğun hava akışına ihtiyaç duymadan uzun süre çalışabilirler. Ayrıca taşınabilir bilgisayarların sıkışık tasarımları, bu fanların yerleşimini ve performansını doğal olarak sınırlar. Bu yüzden çoğu yeni nesil notebook/laptop/ultrabook?da az ısı üreten parçalar ve pasif soğutma yöntemleri öncelikli olarak kullanılmaktadır.



Sıvı İle Soğutma

Sıvı, ısıyı havadan daha iyi soğurduğu ve ilettiği içi, hava ile soğutma sistemlerinden daha verimlidir. Bu yüzden de yüksek performanslı bilgisayarlarda kullanmak için idealdir. Sıvı ile soğutma sistemlerinde birkaç yöntem bulunur.




Sıvı Akışı İle
Sıvı akışı ile soğutma sistemlerinde, seçilen sıvı bir elektrikli pompa ile borulara aktarılır. İçinden sıvı geçen bu borular işlemci ve grafik işlemcisine bağlı su geçirmez bloklara gider. Bu bloklarda, işlemci veya diğer ısı üreten parçalardaki fazla ısı gelen sıvıya aktarılır. Sıvı buradan geçer ve borularla bir radyatör görevi gören parçaya gelir, fazlalık ısı dışarı atılır, sıvı tekrar normal ısısına düşer. Ardından soğuyan sıvı tekrar pompaya gelir ve işlemci bloğuna gönderilmek üzere yoluna devam eder. Bu şekilde ısı depolayıcı sıvıya devridaim yaptırılır. Sıvı akışı sistemlerinin en büyük avantajı, çevredeki/kasa içindeki ısıdan pek etkilenmemeleri ve vantilatörelere göre çok daha sessiz çalışmalarıdır. Dezavantajları ise kurulumun zor olması ve sıvı kaçağı durumunda bilgisayar kalıcı zarar verebilmesidir.
Batırma İle
Sıvı ile soğutmanın en sıradışı yöntemlerinden biri, anakart ı sıvıya batırıp, yayılan fazla ısıyı direk sıvıya aktarma şeklindedir. Emilen fazla ısı sıvının yüzeyinden çevredeki havaya atılır. Tahmin edebileceğiniz gibi bahsettiğimiz bu sıvı su değil, özel bir sıvıdır. Batırma yapılacak sıvının elektriği iletmemesi ama ısıyı yüksek ölçüde emebilmesi gereklidir. Bu işlem için çeşitli elektrik soğutma yağları kullanılır. Çoğu yağ çeşidi batırma yöntemlerinde denenmiş ve başarılı sonuçlar alınmıştır. Avantajı, süperbilgisayarlarda bile etkili bir soğutma sistemi olmasıdır. Dezavantajı ise, evde denemek istemeyeceğiniz kadar hassas ve dikkat gerektiren bir sistem olması.
Sıvı Nitrojen/Helyum İle
Sıvı nitrojen ve sıvı helyum, aşırı soğuk olmaları ve 200 üstü santigrat derecelerin üzerinde buharlaşma gibi bir özelliğe sahip oldukları için, ideal soğutucu sıvı sayılabilirler. Ama temasa geçtikleri nesneleri de dondurmak gibi kötü bir huyları bulunmaktadır. Bu yüzden evlerinizdeki bilgisayarlarda sıvı nitrojen/helyum soğutma sistemleri kullanılmıyor. Ayrıca aşırı soğuk sıvılar oldukları için sadece kısa süreli hızaşırtma (overclock) deneyleri için kullanılmaları daha uygundur. Ayrıca bu soğutma sistemlerinin kurulumu da çok zordur. İşlemcinin üzerine takılan özel bir yalıtma borusuna yavaş yavaş akıtılan sıvı nitrojen/helyum, işlemciyi -100 santigrat derecelere kadar soğutur. Böylece işlemciyi çok yüksek hızlara çıkartmak mümkün olur, çünkü işlemci hızaşırtma sırasında asla yanacak veya eriyecek kadar ısınamayacaktır.




Pasif Soğutma

Pasif soğutma, ısınan parçaları herhangi bir hava/sıvı akışı olmadan, sadece radyatör aksesuarları ile soğutma yöntemidir. Buradaki mantık, işlemci veya grafik işlemcisinin üst kısımındaki küçük yüzeyde biriken ısıyı, daha büyük bir yüzeye aktararak oradan havaya dağıtma şeklindedir. Burada dağıtılan sıcak hava ise ancak kasa içindeki hava akışı ile dışarı atılabilir, radyatör ise göreceli olarak soğur. Böylece pasif bir ısı devridaimi sağlanabilir. Pasif soğutmanın avantajı tamamen sessiz ve ucuz olmasıdır. Dezavantajı ise yüksek ısı seviyelerinde pek işe yaramamasıdır, o yüzden genelde belli bir ısı seviyesinin altındaki parçalar için kullanılması uygundur.




Heat Sink İle
“Heat Sink” denilen aksesuarlar, işlemci veya diğer ısı yayan ana parçaların üzerine takılan çeşitli malzemelerden üretilmiş, çeşitli boylarda mini radyatörlerdir. Heat sink’ler genelde ısıyı iyi iletebilen alüminyum veya bakır gibi ****llerden imal edilir. Isının hava dağılacağı yüzey alanını genişletebilmek için üzerlerinde paralel yerleştirilmiş bir sürü dikey panel bulunur. Bazen bu heat sink radyatörlerine bir fan da takılır. Böylece hibrid bir pasif+hava soğutma çözümü oluşturulur. Günümüzde kullanılan işlemci soğutucularının çoğu, performans artırmak için bu hibrid sistemi uygulamaktadır. Heat sink’in işlemciye temas ettiği yüzeydeki ısı iletimini maksimuma çıkartmak için ikisinin arasına “termal hamur (veya pasta)” ismi verilen, koyu kıvamlı özel bir sıvı sıkılır.
Heat Pipe İle
“Heat pipe” denilen sistem, içinde ısı aktarımına yardımcı olan bir sıvı bulunan bir tüp mekanizması içerir. Tüplerin bir tarafı işlemciye, diğer tarafı ise heat sink’e bağlı olur. Fazla ısı işlemciden tüpteki sıvı sayesinde çekilir ve soğuk tarafa yönlendirilir. Sıvının tüpün içineki hareketi bir pompa veya motorla değil, ya dikey yerleştirildiyse yerçekimi tarafından veya sıvıların “kılcal etki” denilen özelliği sayesinde sağlanır. Heat pipe sistemi sayesinde, hem pasif ve sessiz soğutma sağlanır, hem de tek başına heat sink?in performansından daha fazla ısı dağıtımı mümkün olur.


Soğutma Optimizasyonu

Parçaları soğutma konusunda sadece bir fan, sıvı soğutma veya pasif mekanizma yeterli değildir. Aşağıdaki yöntemler size kasa içindeki ısıyı düşürmek için yardımcı olabilir. Bunlar tek başlarına bir işe yaramazlar ama soğutma sistemlerine güzel birer destektir.
Hava Akışı Düzenleme
Çoğu kişinin inancının aksine, kasanın kapağının açık olması ideal bir soğutma sağlamaz. Kasa içindeki hava akışını ne kadar optimize ederseni, soğutmayı o kadar verimli hale getirirsiniz. Yapabileceğiniz optimizasyonlardan bazıları şöyle sıralanabilir: a) Isınan parçalara fan yerini değiştirerek direk hava yönlendirme; b) Satın aldığınız parçaların ısılarını direk kasa dışına atma (güç kaynağı ve özel fan sistemli ekran kartları gibi); c) Bir parçayı soğutmak için aktardığınız havayı, başka parçayı soğutma için yönlendirmemek (en zoru da bu, çünkü ısıyı emen hava mutlaka başka parçaların üzerinden de geçecektir); d) Isıyı kasa dışına attığınız taraftan, kasa içine hava çekmemek, böylece zaten ısınarak çıkmış havayı tekrar içeri almamış olursunuz. Hava emme fanlarını kasanın önünde, hava boşaltma fanlarını ise arkada konumlandırmak bunu çözecektir. Tabii ki hava atılan boşlukları ASLA kapatmamalı yada dar hava koridorlarına yönlendirmemelisiniz.





Yuvarlak Kablolar
Eski bilgisayarlardaki parçalarda geniş ve kalın kablolar (IDE veya SCSI) kullanılırdı. Bu kablolara kasa içindeki hava akışının katilleri gözüyle bakabiliriz. Şimdi ise çoğunlukla SATA kabloları kullanılıyor, bu da daha ince ve dar kablolar manasına geliyor. Ama eğer bilgisayarınızda hala eski tip parçalar varsa, kablolarını yuvarlayarak daraltmak çok işe yarayacaktır. Ayrıca bazı bilgisayar mağazalarında bu kabloların yuvarlanmış özel versiyonları bulunabiliyor. Gerçi bilgisayarınız yeni olsa bile, kabloları ortada bırakmamak kasa içi akışa her şekilde yardımcı olacaktır. Ortalıkta duran kabloları biraraya getirip, bağlayıp mümkün olduğu kadar daraltabilirsiniz. Veya kabloları anakartın veya parçaların üzerinden değil de, yanlarından geçecek şekilde konumlandırabilirsiniz.
Hızdüşürme
Hızdüşürme (undervolting) bir işlemcinin voltajıyla oynayarak hızını azaltma yöntemidir. Böylece performansı düşen işlemci daha az elektrik çeker ve daha az ısınır. Bu yöntem eğer bilgisayarınızda yüksek performans gerektiren bir iş yapmıyorsanız (video işleme, yüksek performans isteyen oyunlar, vs.) ek bir tedbir olarak işe yarayabilir. Ama voltajı fazla düşürmek işlemcinize kalıcı hasar verebilir, o yüzden işlemcinizin alt sınırlarını üretici firmasının dokümanlarından bakmakta fayda var. Gerçi günümüzde satılan modern anakartların hepsi bu yöntemi otomatik olarak bize sunmaktadır. Son birkaç senede üretilmiş bir anakart aldıysanız, açılıştaki BIOS sayfalarına bakarak bu özelliği bulmanız ve açıp kapatmanız mümkün.
Temizlik
Çoğu kişinin dikkat etmediği ama çok önemli bir başka durum ise kasanın iç temizliğidir. Kasanız fanları ile içeri hava çektikçe, genel ortamda bulunan tozu da çekme eğilimindedir. Zamanla bu toz kasanın içinde ve parçaların üzerinde birikmeye başlar, hava akışını tıkamaya, fanların hızını düşürmeye başlar. Bunu engellemek için ya kasaya hava emen fanlarınızın önüne özel toz filtreleri takmanız veya düzenli olarak kasa temizliği yapmanız gerekir. Özel toz filtreleri pahalı değildir ama yılda 2-3 kez yapacağınız genel kasa temizliği de tozun birikmesini büyük ölçüde engelleyecektir. Bu temizliği yaparken açık havaya çıkmanız ve hava üfleyen kuvvetli bir elektrikli pompa cihazı kulanmanız önerilir. Böylece kasada biriken tozun iç mekanlara ve bilgisayarınızın olduğu odaya tekrar yayılmasını engellemiş olursunuz.
Köstebek-02, Black Power, 'RuLing Teşekkür etti.
Köstebek-02 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Forumdan Uzaklaştırıldı
Üyelik tarihi:
05/2008
Nereden:
Köstebek
Mesajlar:
15.649
Konular:
3891
Teşekkür (Etti):
4721
Teşekkür (Aldı):
9166
Ticaret:
(0) %
19-01-2015 18:10
#2
GÜzel ve yararlı bir paylaşım babacanım ellerine sağlık
'AdrenaLiN Teşekkür etti.
DarkVega - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
07/2014
Nereden:
Çıktı Bu :)
Mesajlar:
491
Konular:
54
Teşekkür (Etti):
13
Teşekkür (Aldı):
80
Ticaret:
(0) %
19-01-2015 18:13
#3
Kardeşim bunun telefon için bi yöntemi var mı
---------------------
Ne demiştik?
Aldanmamak için, aldatma sanatının inceliklerini öğrenmelisiniz.
'AdrenaLiN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Tamamen Forumdan Uzaklaştırıldı
Üyelik tarihi:
02/2012
Mesajlar:
8.359
Konular:
1615
Teşekkür (Etti):
796
Teşekkür (Aldı):
3867
Ticaret:
(0) %
19-01-2015 18:14
#4
Alıntı:
DarkVega´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Kardeşim bunun telefon için bi yöntemi var mı
Bir göz at dostum

http://www.turkhackteam.org/cep-tele...ml#post4441331
Konu 'AdrenaLiN tarafından (19-01-2015 18:18 Saat 18:18 ) değiştirilmiştir.

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı