İPUCU

Donanım Bilgisayar Donanımı İle İlgili Yardımlaşma Bölümümüz ...

Seçenekler

BioS'La iLgiLi biLgiLer hataLar..

By-CyL1nD3r - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
09/2008
Nereden:
BuRs4
Mesajlar:
1.490
Konular:
1115
Teşekkür (Etti):
0
Teşekkür (Aldı):
547
Ticaret:
(0) %
21-09-2008 22:51
#1
Thumbs down
BioS'La iLgiLi biLgiLer hataLar..
BIOS (Basic Input - Output System) (Temel Giriş - Çıkış Sistemi) bilgisayarın çalışması için gerekli en temel, yani birincil işlem kodlarını içeren ve işleten mikro programdır.

BIOS, sisteminizde yer alan Anakart, CPU (Merkezi İşlem Birimi), Hard Disk, RAM, Tak ve Kullan (Plug and Play) aygıtlar,ekran ve ses kartı, modem ve buna benzer diğer sistem bileşenlerinin çalışma adres ve parametrelerini birleştirerek işletim sisteminize sunan, işletim sistemini yükleyip, çalıştıran, ayarlarını değiştirebileceğimiz setup ara birimini kullanan ve işletim sistemi ile kullandığınız programlar için rutin donanım ayarlarını yapan yazılımdır. ROM BIOS şeklinde de kullanılır bunun sebebi bu bilgilerin salt okunur bellekte (Read Only Memory) olması ve sürekli kalıcı olmasıdır.

Bilgisayarın kapalı oluğu sırada devreye anakartın üzerindeki batarya ile beslenen, özel çeşit bir bellek olan CMOS girer. Eğer bataryanın gücü zayıflamışsa CMOS belleğinin içeriği kaybolur ve POST ekranında \"CMOS invalid\" veya \"CMOS checksum invalid\" mesajını verir. PC niz \"her açılışında\" setup default ayarlarıyla yüklenir ve açılır. Haliyle bu da can sıkıcı bir hale gelir. Bu durumda en iyisi bataryayı değiştirmektir. Batarya değişiminden sonra da BIOS ayarlarını setup arabiriminden yapmanız gerekir, çünkü BIOS default ayarlarla açılacaktır. Bilgisayarı her açtığınızda BIOS, gerçek zaman saatini (RTC) ve setup ta yaptığınız ayarları bu bellekten alır ve yukarıda anlattığımız görevine başlar.

İşletim sisteminiz bu parametrelerle çalışacağı için bu ayarların doğru veya yanlış yapılması sisteminizde pozitif veya negatif farklılıklara neden olur. Neredeyse bir servet ödediğiniz bilgisayarınızı, en verimli şekilde kullanmayı istiyorsunuz ve BIOS ayarlarına girmeden bunu yapabileceğinizi düşünüyorsanız elinize geçen tek sonuç kocaman bir \"SIFIR\" olur. Tabi ki sadece performans arttırmak için değil, ileriki konularda değineceğimiz sorun veya mecburiyetlerden dolayı da BIOS ayarlarına girmeniz gerekecektir.

BIOS ayarları farklı üreticilerin ürettiği BIOS lardan veya donanım kaynaklı özellikler nedeniyle farklılık gösterir. En sık kullanılan BIOS markaları AWARD BIOS (Modular ve Medallion Modelleri), AMI BIOS ve PHOENIX dir. Ayrıca 98 yılı sonrası Award ve Phoenix firmalarının, ortak üretimi olan aynı ismi taşıyan biosları vardır.

Farklı üreticilerin olması, BIOS larda farklı özelliklerin bulunması, Setup arabiriminin de farklı şekilde tasrlanmasına neden olmuştur. Bu nedenle ilerde anlatacağımız konular bazı modellere göre farklı şekilde yazılmış, tasarlanmış, veya hiç konmamış olabilir. Bu farklılıklara anlatacağımız konu ile ilgili olarak değineceğiz.



--------------------------------------------------------------------------------

2) BIOS hataları

Bilgisayarınızı ilk açtığınızda ekranda karşınıza gelen ; (görgüsüz bilgisayar üreticilerinin lüzumsuz logolarını saymazsak), ilk görüntü BIOS un POST ( Power-On Self Test) ekranıdır. Bu görüntü sırasında BIOS, türlü sistem bileşenlerini saptar ve doğru şekilde çalıştığını kontrol ve konfigüre eder. Eğer BIOS bu test safhasında herhangi bir problem bulursa sistemi durdurmak zorunda kalır. Bu durumda;

Hatayı ekranda gösterir.
Bunlar; BIOS tarfından POST süresince en sık algılanan hatalardan örneklerdir:

BIOS Hata İletisi
Anlamı ve yapılması gerekenler

BIOS ROM checksum error - System halted
BIOS yongasındaki BIOS kodu yanlış, bozulmuş yada zarar görmüs. BIOS un değişmesi gerekir.

CMOS battery failed
CMOS bataryası (pil) zayıflamış, değişmesi gerekir.

CMOS checksum error - Defaults loaded
CMOS bilgisi yanlış, sistem default ayarlarla yüklenecek. Zarar görmüş olabilir. Bu hata bataryanın zayıflaması sonucu çıkabilir. Kontrol edin ve gerekiyorsa değiştirin. Aksi takdirde her açılışta default ayarlar yüklenecektir.

Display switch is set incorrectly
Anakart görüntü aygıtı monochrome, CGA40 veya CGA 80 ayarında olabilir. Ekran kartı, monitör uyumsuzluğunu gösteririr. EGA/VGA moduna getirin. Bu modda ikincil monitörlerde desteklenir.

Floppy disk(s) fail
Flopppy disket sürücünüzün algılanamadığını gösterir. Bağlantısını kontrol edin. Disket sürücünüz yoksa setup da Floppy (Disket) bölümünün NONE (veya Auto) olması gerekir.

HARD DISK initializing
Please wait a moment
Hard Disk aranıyor. Bekleyiniz. Bazı model Hard Disklerin algılanabilmeleri için, kısa bir zaman gerekir.

HARD DISK INSTALL FAILURE
Hard Diskiniz algılanamadı veya bulunamıyor. Doğru takıldığına emin olun. Yüklü Sabit Diskiniz yoksa Hard Disk bölümünü NONE olarak ayarlayın.

Hard disk(s) diagnosis fail
Rutin Hard Disk tanımlama Hatasıdır. Tanımlama yaparken ortaya çıkan bir sorundur.

Keyboard error or no keyboard present
Klavye algılanamadı. Soketin doğru ve tam oturtulduğunu veya POST ekranı sırasında herhangibir tuşun basılı olmadığını kontrol ediniz. Bu mesajı tekrar almak istemiyorsanız; Ya klavyeyi çekiştirp durmayın yada setup da HALT ON seçeneğini ALL,BUT KEYBOARD yapın.

Keyboard is locked out - Unlock the key
Bu mesaj klavye algılnırken düğmeler basılı ise çıkar. Klavyeye herhangi birşey yaslanmış olabilir.

Memory test fail
Eğer POST bellek testi sırasında herhangi bir hatayla karşılaşmıştır. Hatanın oluşumunu veya yerini spesifik şekilde özetler.

Override enabled - Defaults loaded
Eğer sistem CMOS daki mevcut bilgiyi kullanarak açılamıyorsa, BIOS sistemin stabil çalışabilmesi CMOS üzerine minimum performans ayarlarını yükler (default)

Primary master hard disk fail
POST primary master IDE Diskte hata buldu.

Primary slave hard disk fail
POST primary slave IDE Diskte hata buldu.

Secondary master hard disk fail
POST secondary master IDE Diskte hata buldu.

Secondary slave hard disk fail
POST secondary slave IDE Diskte hata buldu.




Hatayı ekrana taşıyamıyorsa PC\'nin dahili hoparlöründen bip sinyali verir.
Award BIOS larda (WEB sitelerinde de belirtilen) bib sinyalinin açıklanan tek nedeni muhtemel bir video yani ekran kartı hatasıdır. Biligisayarınız, BIOS un POST sırasında bib sinyali dışında ekrana getiremediği video hatalarında dahili hoparlöründen

\" 1 uzun, 2 kısa \"
bib sinyali verir. Ekran kartının belleğindeki problemi veya kartın yuvasına tam oturmamış olabileceğini gösterir. Diğer olası sinyaller ise muhtemel RAM (Random Access Memory) hatalarından kaynaklanır. Belleklerinizin yerine tam oturtulduğunu kontrol edin. Sorun hala devam ediyorsa belleğinizi diğer boş yuvalardan birine takın. Sorun çözülmediyse belleği değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Tabi işlemciyi ve diğer donanımlarıda kontrol etmekte büyük fayda var.

AMI BIOS larda

1 Bip : Bellek tazeleme hatası
2 Bip : Bellek parite devre hatası
3 Bip : 64 \"base\" RAM hatası
4 Bip : Sistem Saati hatası
5 Bip : İşlemci hatası
6 Bip : Klavye Denetçisi hatası
7 Bip : İşlemci veya anakart hatası
8 Bip : Görüntü kartı belleği hatası
9 Bip : BIOS yongası hatası
10 Bip : CMOS Hatası
11 Bip : Önbellek Hatası
POST kodu verir.
POST kodları, BIOS tarafından POST işlemi sırasında verilen hexademical kodlardır. Post kartı denilen özel donanımlar tarafından iki basamaklı alfanumerik şekilde gösterilir. Genelde;

· ISA post kodları 80h port adresinden

· EISA post kodları 300h port adresinden

çıkar.

Bilgisayarınızın donanım bileşenlerinin doğru konfigüre edilmesi genel sistem performansı açısından son derece önemlidir.Anakart üzerindeki donanımların birbiriyle uyumlu çalışmasından sorumlu olan BIOS bu birleşenlere ait bilgi ve ayarları bünyesinde bulundurur.
Basic Input Output System , bilinen adıyla BIOS , PC\'nizin açılışında görmeye alıştığınız işlemci , bellek , sabit disk ve sistemde bulunan çeşitli kartalara ait bilgileri ve bunların konfigürasyon detaylarını saklayan bir nevi yazılımdır.Yazılım olmasına karşın PC\'lerde bulunan işletim sistemi ve uygulama yazılımlarından radikal biçimde ayrılır.Zira BIOS bilgisayarınızın hiç değiştiremeyeceğinizyegane yazılımıdır.
Sabit diskten yüklenmeden anakart üzerinde bulunan CMOS adlı Flash bellek üzeride saklanan BIOS , her donanıma özel hazırlanır.Yani her anakart üzerinde bulunan BIOS kendine özgüdür ve başka bir anakartla kullanılamaz.BIOS\'u bulunduran CMOS çipi ana güç kaynağından bağımsız bir pilden beslendiğinden , üzerinde kayıtlı olan bilgiler sistemin kapanmasıyla kaybolmaz.Sistemdeki donanım detayları ve saat böylece sürekli güncelliğini korumaktadır.
BIOS , ilk PC\'lerin 80\'li yılların başında ortaya çıkmalarından bu yana pek az değişim göstermiştir.Bu özelliği ile belki de bilgisayar bileşenleri arasında hep aynı kalan tek bileşendir.Son yıllarda yaygınlaşan güncellenebilir BIOS\'lar anakart üreticilerinin yeni donanımlarla uyumluluğu sağlamak için güncel BIOS sürümleri çıkartarak kullanıcılara sunmalarına imkan vermiştir.Şimdi birazda BIOS\'un içinde bulunan ayarlara bakalım.

Standart CMOS Setup

Bu bölüm altında sistem tarihi ve zamanına ait ayarlarla , sabit disk ve disket sürücülere ait bilgiler bulunur.Tarih ve zamana ait bilgiler BIOS altından değiştirilebileceği gibi , Windows altından da değişebilir.Sabit disk ayarları ise özen isteyen ayarlardır ve doğru yapılmaları performanslı kullanım ve sabit disk ömrü açısından öenm taşır.

Bios Features Setup

Bu bölüm , sisteminizin temel bileşenlerine ait ayarların yapılandırılmasını sağlar.Bu bileşenlerin tanımlarını şu başlıklar altında sıralayabiliriz:

Anti-Virüs Protection/Virüs Warning

Boot virüslerine karşı koruma sağlamak üzere düşünülen bu seçenek sayesinde sabit diskin boot sektörüne ya da bölümleme tablosuna yazma girişimi olduğunda kullanıcının uyarulması sağlanır.Bu seçeneğin açık olmasını tavsiye edilir.

CPU Level 1 Cache/Cpu Internal

Cache:İşlemci çekirdeği üzerinde yer alan önbelleğin açık/kapalı konumunu belirleyen bu seçeneğin vasayılan açık değerinde bulunması gerek.

CPU Level 2 Cache/CPU External

Cache:İşlemcinin L2 önbelleğinin açık/kapalı konumunu belirleyen bu seçeneğin açık kalması performans için gereklidir.

CPU L2 Cache ECC Checking

İşlemci üzerindeki ikincil önbellekte depolanan veri üzerinde hata düzeltme işlemi yapılmasını sağlayan bu seçeneğin açık olması sistem stabilitesine küçük de olsa bir katkısı olabiyor.

Quick Power On Self Test

Sistemin açılışı sırasında uygulanan testlerin bazılarını kısaltarak bazılarınıda atlayarak zaman tasarrufu sağlayan bir seçenek.Sistemin açılışını hızlandırmak için açık olması gerek.

IDE HDD Block Mode

Sabit disk trasfer hzı üreinde etkisi olan bir ayar.Windows NT\'nin ilk sürümleri hariç , tüm Windowslarda performans açısından açık olması gerek.

Typematic Rate Setting

Klavye tuşlarının basılı tutulduklarında tekrar etme oranlarını belirmeye yarayan bir ayar.Kapalı ise BIOS varsayılan değerleri kullanır.

Security Option

Güvenlik ayarlarında kendinize bir şifre oluşturduysanız aktif olan bu seçenek sistem açılışı ya da BIOS ayarlarına giriş sırasında şifre koruması sağlar.

Assign IRQ For VGA

Ekran kartına özel bir IRQ ( Kesme İsteği ) atayan bu seçeneğin ekran kartının sorunsuz ve performanslı çalışması için açık kalması gerek.

OS Select For DRAM > 64MB

IBM\'in OS/2 işletim sisteminin 64MB üzeri bellekleri yönetebilmesi için ihtiyaç duyduğu ayar.

HDD S.M.A.R.T. Capability

Modern sabit disklerde bulunan Self Monitoring Analysis and Reporting isimli sabit disk göçmelerine karşı düşünülmüş bir önlemin açık/kapalı konumunu belirleyen seçenek.

Video BIOS Shadow

Açık olduğunda ekran kartı BIOS\'unun kolay erişim için sistem belleğine kopyalanmasını sağlayan bir ayar.Genelde kapalı olması tercih edilir.

XXXXX-XXXXX Shadows

Sistemde bulunan bir kartta yer alan belleğin belli adreslerinin sistem belleğine kopyalanabilmesine olanak sağlayan bir seçenek.

Önemli BIOS Features Ayarları

1) Boot Sequence:BIOS\'un sistem açılışı için başlangıç aygıtını hangi sırayla belirleyeceği bir seçenek.BIOS belirlediğiniz sıraya göre aygıtları kontrol ederek sistemi açmaya çalışır.
2) Processor Number Features:Pentium III işlemcilere özgü bir özellik olan işlemci seri numarasının bir yazılım tarafından okununup okunmayacağını belirleyen bir seçenek.
3)Boot Up NumLock Status:Numerik klavyenin kullanım modunu ayarlamaya yarayan bir seçenek.Açık olduğunda numerik kapalı olduğunda imleç modunun seçili olmasını sağlar.
4)PCI/VGA Palette Snoop:Sisteminizde DVD ya da VCD gösterimi için ekstra bir MPEG çözücü kart kullanıyorsanız işinize yarayabilecek bu seçenek , bu kartların kullanımında renk bozulmalarının önüne geçiyor.
5)Boot Up Floppy Seek:BIOS\'un açılış sırasında disket sürücüsünü aramasını sağlayan bir seçenek.Açılışı hızlandırmak için kapalı kalmasında fayda var.
6)Swap Floppy Drive:Sisteminizde iki adet disket sürücü varsa , bu ayarla sürücü sıralamasını değiştirebilirsiniz.


Chipset Features Setup

Anakartın üzerinde bulunan yongasetinin bazı özelliklerinin spesifik ihtiyaçlar doğrultusunda değiştirilmesini sağlayan bu bölüm , BIOS bölümünde aslında belki de en az uğranılan yerlerden biridir.Uzman kullanıcılar dışında bilgisayar meraklılarımızın bu bölümdeki ayarları deneme amaçlı olarak değiştirmelerini tasiye ederim.Bu bölümde bulunan başlıca ayarlarsa şu şekilde sıralanıyor :

SDRAM CAS Latency Time

Bu ayar SDRAM\'e yüklenen verinin okunmadan önce geçen saat döngülerinin sayısını belirler.Belle modüllerine göre 3 , 2.5 ya da 2 olabilir.Modern belleklerde yer alan SPD ( Serial Presence Detect ) çipi bu ayarların otomatik olarak yapılmasını sağlar.

SDRAM Cycle Lenght

CAS Latency Time\'a benzer bir ayar olan bu seçenek varsayılan değer olan \"By SPD\" şeklinde bırakılmalıdır.

Memory Hole

Bazı ISA tipi kartların düzgün çalışabilmesi için gerekli olan bellek alanını rezerve etmeye yarayan bir seçenek.Kapalı tutulması gerek.

Read-Around-Write

İşlemcinin okuma ve yazma komutlarını birbirlerinden bağımsız olarak çalıştırmasını sağlayan bu özellik işlemci önbelleğine taşınmadan çalıştırılmasını sağlar.Açık olmasını tavsiye ederim.

System BIOS Cacheable

BIOS\'un işlemcinin L2 önbelleğine kopyalanmasına olanak veren bir ayar.İşletim sistemlerinin çalışmaları sırasında BIOS \'a gerek duymalarını ve önbelleğinin gereksiz yere işgal edilmemesi için kapalı tutulması gerek.

Video RAM Cacheable

Video belleğinin işlemcinin L2 önbelleği üzerinden kendisine ayrılan bir bellek alanı üzerinde kopyalanmasına izin veren bir seçenek.Modern grafik kartlarının bellekleri sistem belleğinden daha hızlı olduğu için tamamen gereksiz bir seçenek.

AGP Aperture Size

AGP grafik kartlarının local belleklerinin yetmemesi durumunda kullanılabilecekleri maksimum sistem belleği miktarı.Varsayılan değerde (64MB) bırakmak yeterli olacaktır.

AGP Mode

AGP hızını belirleyen bir seçenek.Ekran kartının ve anakartınızın belirlediği hızı seçmeniz sorunsuz kullanım için gereklidir.Modern ekran kartları ve anakartların tamamı 4X modunu destekliyor.

Integrated Peripherals

Anakartımız sabit disk , USB ya da seri/paralel yollar aracılığıyla doğrudan bağlı olan dahili ve harici her türlü aygıtın genel ayarları bu bölümden yapılır.BIOS\'la ilgili sorunların büyük soğunluğu (sabit disk tanıtım bölüm her zaman en popüleridir)bu bölümde giderilir.

Onboard IDE-1 Controller

Anakart üzerindeki birinci IDE kanalının açık/kapalı konumunu belirler.Eğer bir SCSI sabit disk kullanıyorsanız bu kanala bağlı başka bir aygıt bulunmuyorsa kapatarak bir IRQ\'nun serbest kalmasını sağlayabilirsiniz.

Onboard IDE-2 Controller

Anakartta yer alan ikinci IDE kanalıBağlı bir aygıt yoksa kapatmayı deneyebilirsiniz.

Master/Slave Drive PIO Mode

Bir IDE kanalına bağlı aygıtların PIO (Programmed Input/Output) modunu seçmeye yarayan bir seçenek.Varsayılan halnde bırakılmasını tavsiye ederim.

Master/Slave Drive UDMA

Sürücülere UltraDMA erişimi açıp kapamada kullanılır.Varsayılan otomatik kullanımında kalmasını tavsiye ederim.

Ultra DMA-66/100 IDE Controller

Varsa anakart üzerindeki RAID kontrolcüsünün devre dışı bırakılmasını sağlayan bir seçenek.Anakartınızın bu özelliğini kullanmıyorsanız kapalı tutmanızı tavsiye ederim.Sistemin açılışını hızlandıracaktır.

USB Controller

USB bağlantı noktasına IRQ atamaya yarayan bir ayar.Sisteminize USB portu üzerinden bağlı bir cihaz varsa açık kalmalı.

USB Keyboard

USB klavye kullanıyorsanız açık kalması gereken bir ayar.Aksi takdirde kapatabilirsiniz.

Init Display First

PCI ve AGP olarak birden fazla ekran kartı kullanıyorsanız bu ayarla monitore sinyalin hangi kart üzerinden gideceğini belirleyebilirsiniz.

Onboard FDD Controller

Disket sürücüne ait kontrolcüyü açık/kapamaya yarayan bir ayar.

Onboard Serial Port 1/2

Anakart üzerinde bulunan seri bağlant noktalarını kapatıp açma ya da manuel olarak ayarlamaya yarayan bir ayar.

Onboard Parallel Port

Anakart üzerindeki paralel bağlantı noktasını kapatılması ya da ayarlarının manuel değiştirilmesine yarayan bu seçenek varsayılan değerde bırakılmalı.

Onboard Parallel Mode

Varsayılan değer olan ECP+EPP modunun seçili kalmasını kavsiye ederim.Aynı anda bu porta bağlı ciyazların kullanılmasını sağlar.

PNP/PCI Yapılandırılması
Bilgisayara bağlı çevre birimleriyle ilgili olarak \"tak-çalıştır\" sınıfına giren aygıtları bilgisayarımıza tanıtmamızı sağlayan bölüm.

PNP OS Installed

Aygıt kaynaklarının işletim sistemi tarafından yyönetilmesini sağlayan ayar.Windows 95 ve ileriki Windows sürümleri PNP destekli olduğu için bu ayarın açık tutulması aygıt çakışmaları ve benzeri sorunları önleme açısından gereklidir.

Force Update ESCD/Reset Configuration Data

Extended System Configuration Data (ESCD) PNP özelliğini destekleyen BIOS\'larda IRO , DMA IO ve bellek konfigürasyonunun sistemde saklanmasını sağlayan bir ayardır.Normalde kapalı durumda kalması gerekir.Bilgisayarınıza eklediğiniz yeni bir kartla sistem kaynaklarında bir çakışma sorunu yaşarsanız , açık duruma getirmeniz BIOS\'un donanımı yeniden ayarlamasını sağlayacak.

Resources Controlled By Auto/Manuel

BIOS\'un başlangıç aygıtlarıyla PNP kartlarına ait kaynakları otomatik yönetmesi ya da bu kaynakları kullanıcının manuel yönetebilmesini sağlayan bir ayar.Varsayılan değerinde kalmasını öneririm.
---------------------
§§§§§§§§§_§§§___§§§_§§§§§§§§§_§§§__§§§
___§§§____§§§___§§§_§§§___§§§_§§§_§§§_
___§§§____§§§___§§§_§§§§§§§§§_§§§§§§_
___§§§____§§§___§§§_§§§__§§§__§§§_§§§
___§§§____§§§§§§§§§_§§§___§§§_§§§__§§§

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı