İPUCU

Donanım Bilgisayar Donanımı İle İlgili Yardımlaşma Bölümümüz ...

Seçenekler

Nasıl Overclock (O/C) Yapılır ?

By-CyL1nD3r - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
09/2008
Nereden:
BuRs4
Mesajlar:
1.490
Konular:
1115
Teşekkür (Etti):
0
Teşekkür (Aldı):
547
Ticaret:
(0) %
26-10-2008 11:49
#1
Thumbs down
Nasıl Overclock (O/C) Yapılır ?
Günümüzde bilgisayar yapılış teknolojisi ve sahip oldukları özelliklere göre belli saat frekanslarında çalışmaları için üretiliyorlar. Bu saat frekansları bazen, çalıştığı hızdan çok daha yüksek hızlara kadar çıkabiliyor. Tabi bunda bazı sitem bileşenlerinin de bu zorlanmalara dayanıklı olması gerekiyor. Kısacası bilgisayarda yapılan ve normalden daha fazla bir hızda çalışması için yapılan hızlandırma çalışmalarına overclock (Türkçeye çevirirsek: Hız Aşırma) diyoruz. O/C yapabildiğimiz başlıca sistem elemanları :

1-) CPU
2-) Ram
3-) Ekran Kartı

Ben bu yazımda CPU, RAM ve Ekran Kartına O/C Yapmayı anlatacağım.

Kullandığımız Bazı Kısaltmalar :

FSB : İngilizce açılımı “Front Side Bus” Türkçeye çevirirsek Önyüz Veri yolu gibi bir kelime ortaya çıkıyor.
HT (Hyper Transport) : İşlemci ile Kuzey köprüsü arasındaki hızdır.
GPU Core (Ekran Kartında O/C): Ekran Kartının chipset’inin hızıdır.
Memory (Ekran Kartında O/C ): Ekran kartının kullandığı ram’lerin hızıdır.
BH–5,TCCD… : Ram’ların üzerindeki kodlardır. O/C potansiyelini belirleyen en önemli etkenlerden biridir.
PSU : Bilgisayarın güç kaynağıdır. Tüm bileşenlere elektrik sağlar. Kaliteli olması sistemin kararlılığını doğrudan etkiler.
AGP/PCI : AGP ve PCI hızı normalde 66/33Mhz de çalışır. O/C için sabitlenmesi gerekir. FSB artımında bu hızda artacağından belli bir limitten sonra stabiliteyi bozabilir.

Basit bir örnekle de açıklarsak: AMD64 3000+ Modelli bir işlemcinin default saat hızı 1800Mhz’dir. Bunu 2000Mhz yada başka bir hızda çalıştırdığımızda o/c yapmış oluruz.

Dikkat: Hız aşırma sırasında yapılan her türlü çalışmadan kullanıcı sorumludur. Doğabilecek sistem sorunlarından Editör yada sitenin yönetici bir üyesi sorumlu değildir.

O/C yaparken sistemimizin kararlı olması çok önemlidir. Kullandığımız sistem elemanlarının da o/c’a el verişli olması, yapacağımız işlemin stabilitesini ve çıkacağımız hızın ne kadar yüksek olacağını belirler. Öncelikle aşağıda saydığım parçaların olması sizin için daha iyi olacaktır.

1-) Kaliteli bakır tabanlı bir CPU fanı. İşlemcinizin ısısı artacağından soğutmak biraz daha zorlaşabilir.
2-) O/C yapmaya elverişli sistem elemanları bunlar;
a) İşlemci: Çekirdeği ve üzerindeki kodlara göre çıkabildiği saat hızı değişmektedir.
b) Anakart : Anakart o/c’ta önemli bir yeri vardır. Stabiliteyi belirleyen en önemli etkenlerden biridir. o/c’a gönül verdiyseniz anakart'a biraz daha fazla para harcamalısınız. Önerilen anakartlar: Abit, DFI ve Epox
c)Ram: Kullandığı ram’a göre o/c potansiyeli değişir. CL2 gibi düşük zamanlarda çalışan ramlar tercih edilmelidir. BH–5, TCCD gibi kodlu ram’lar güzel o/c olmaktadır.
d) PSU: Amper değerleri ve verdiği voltaj değerleri önemlidir. O/C yaparken sistem normalden daha fazla güç harcayacaktır. Buda kalitesiz power’ların sisteminize zarar vermesi demektir. O/C yapmasanız bile kaliteli bir PSU almanızda yarar var.


VOLTAJLAR
FSB arttırırken yada çarpanda değişiklik yaparken CPU, NB yada ram’e fazladan voltaj vermezin gerekebilir. Bunları arttırırken sıcaklık değerlerine dikkat ederek voltajı arttırın. Voltajı arttırdığınızda sistem bileşenlerinin sıcaklıklarıda artacaktır.

1- ) İşlemcinizin default voltajının %20’sinden daha fazla voltaj vermeyin. En üst limitiniz %20 olsun.
2- ) Bazı ramler O/C için özel olarak üretilir. Bu tür ramler yüksek voltajda iyi iş çıkartırlar. Ancak günlük kullanımda 3,2V’u geçmemeye çalışın. Ram’inizde bir headskin olursa sıcaklığıda biraz daha aşağı çekmiş olursunuz.

TAVSİYE: Bilgisayara O/C yaparken, Bios’tan o/c yapmak daha iyidir. Windows altından yapılan o/c, sadece Windows başladığında geçerli olacaktır. Ve bu o/c bios’tan yapılan o/c’a göre daha sağlıksız bir yöntemdir. Ayrıca bilgisayarınızın kapağınında açık olması tavsiye edilir. Çünkü acil bir müdahale gerektirdiğinde parçalara kolay ulaşılabilmelidir.

Hadi Başlayalım…

İŞLEMCİYE O/C YAPMAK


İşlemciye yada Ram’e O/C yapmanın bazı yolları vardır. Bu yollar;

1-) Çarpanda Değişiklik Yaparak
2-) FSB Arttırarak

1-) Çarpanda Değişiklik Yaparak : Bu yöntemle işlemcimizin sahip olduğu çarpanı değiştirerek Mhz’de yükselmeler yapabiliyoruz. Günümüz işlemcilerinin birçoğunda artık çarpan kilidi konulmaktadır. Bunların bazıları yukarı doğru kilitli, bazıları da aşağı doğru kilitlidir. Yani bazılarında üst limit 9 iken, bazılarında alt limit 9 olabilir. Bu işlemcinizin model ve hafta numarasında göre değişebilir. İşlemcilerdeki bu kilit nedeniyle artık çarpan arttırma yöntemi pek kullanılmıyor. Ancak yinede öğrenelim:


Ör: Elimizde çarpanı kırık bir AMD 2000+ işlemcimiz olduğunu farz edelim;
Formül = FSB x Çarpan = Çalıştığı Hız

FSB hızı: 133Mhz
Çarpanı : 12,5x ‘olsun.
Çalıştığı Hız : 133 x 12,5 = 1667Mhz olacaktır.

Biz bunu çarpan değiştirerek o/c yaparsak;
FSB Hızı : 133Mhz
Çarpanı : 14x (çarpanı yükselttik)
Çalıştığı Hız : 133 x 14 = 1862Mhz olacaktır.


2-) FSB Arttırarak : Bu yöntem en çok kullanılan yöntemdir. Sebebi FSB artımında bellek ve çeşitli sistem bileşenlerininde hızı arttığından sistemin genel performansınıda arttıracaktır. Çarpan değişimlerinde ise sadece işlemcinizin çalışma hızında değişiklik meydana geliyor. FSB her işlemcide ve her sistemde kolayca yapılabiliyor. Kilit gibi bir engeli olmadığı için sisteminizin el verdiğince yükseltme yapabilirsiniz.


Dikkat: FSB arttırırken AGP/PCI hızı da artacağından stabilite bozulacaktır. Bunun için anakartınızın bios’undan AGP/PCI hızını default hızı olan 66/33Mhz’de sabitlemeniz gerekmektedir.

Bunuda bir örnekle açıklarsak:

Ör: AMD64 3000+ işlemcimiz olsun. Değerleri;
Formül = FSB x Çarpan = Çalıştığı Hız

FSB Hızı : 200Mhz
Çarpanı : 9x
Çalıştığı Hız : 200 x 9 = 1800Mhz ’dir.

FSB arttırarak o/c yaptığımızda:
FSB Hızı: 250Mhz
Çarpanı: 9x
Çalıştığı Hız: 250 x 9 = 2250Mhz olacaktır.

İsterseniz O/C yaparken hem çarpan değiştirerek hemde FSB arttırarakta o/c yapabilirsiniz. Herhangi bir dezavantajı bulunmamaktadır.


HT (HYPER TRANSPORT ) : Birde AMD64 gibi yeni çıkan AMD işlemcilerde birde HT (HYPER TRANSPORT) hızı dediğimiz bir hızda var. Bu hız maksimum 2000Mhz’dir. Bu hızı düşürebilir ve bazende biraz daha yukarı çıkabilirsiniz. Bu hızı arttırdığınızda çokta bir performans artışı gözlenmez. O nedenle 2000Mhz’de tutmakta yarar var. Bunuda bir örnekle açıklayalım:

Ör: AMD64 3000+ İşlemcimiz olduğunu varsayalım. Değerleri aşağıdaki gibidir.

FSB Hızı : 200Mhz
Çarpanı : 9x
HT Çarpanı : 5x
Çalıştığı Sistem Hızı : 200 x 9 = 1800Mhz
Çalıştığı HT Hızı : 200 x 5 = 1000Mhz (Bu değer gerçek hızıdır. Teorik olarak gidiş ve geliş olduğundan 2 ile çarpılır. Yani 1000 x 2 = 2000Mhz HT Hızımız)

HT’yi arttırmak yada azaltmak için HT çarpanında yada FSB’de değişiklik yapıyoruz.
Formül = FSB x HT Çarpanı = HT Hızı

FSB Hızı : 200Mhz
Çarpanı : 9x
HT Çarpanı : 4x
Çalıştığı Sistem Hızı : 200 x 9 = 1800Mhz
Çalıştığı HT Hızı : 200 x 4 = 800Mhz (800 x 2 = 1600Mhz)


Bu HT hızı 2000Mhz’den yüksek değerlere karşı anakartın o/c’a yatkınlığına göre değişir. DFI anakartlarda bu hızı rahatça biraz daha yukarı çekebilirsiniz. Değişik marka ve modeldeki anakartlarda bunun yükseltilmesinde stabilite sorunları ortaya çıktığı görülmektedir.


RAM’E O/C YAPMAK


Amacımız o/c yapmaktı. İşlemciye o/c yaptık ancak bu bizi pekte yüksek seviyelere taşıyamadı. Çünkü işlemcimiz hızlandı ancak işlemcinin yaptığı işler, ram’in yavaş olması nedeniyle o/c’un pek bir faydası görülmüyor. Bu nedenle ram’a da bir o/c yapmak gerekiyor. Şimdi birde ram’e o/c yapmak istiyoruz. RAM’a o/c yaptıktan sonra stabiliteyi test etmek için Memtest kullanmanızı tavsiye ederim. Bu programla sisteminizi saatlerce teste tabii tutabilirsiniz. Test ne kadar uzun olursa o kadar iyidir.O/C yaparken sadece Mhz ile yada zamanlama ile yetinmeyin. İkisini birden yaparsanız sizin için çok daha iyi olur. Amacımız yüksek Mhz’de düşük zamanlamalarda sistemimizi çalıştırmak.

Ram’e iki şekilde o/c yapabiliriz. Bunlar ;

1-) Mhz’i yükselterek
2-) Zamanlamaları Düşürerek


1-) Mhz’i yükselterek

Bazı anakartların bioslarında ram hızları bölenli olarak, bazılarında ise çalışma hızını göstericek şekilde bulunabilir. Çalışma hızı gösterilirse işimiz kolay. İstediğimiz hızı yazmamız yeterli. Ancak bölenli ise iş biraz daha karışık.

Eğer ram hızınız FSB hızı ile 1/1 (birebir) olarak ayarlanmış ise FSB hızınız kaç ise Ram hızınızda o olacaktır. Eğer bölenli ise aşağıdaki gibi hızınızı ayarlayabilirsiniz. Benim anakartımda bu hız bölenli olarak gösteriliyor. Ama hemen alttaki formülle kolayca hesaplayabilirsiniz.
Ayrıca sisteminizdeki işlemci ile ram’in birbiri ile senkron çalışması her zaman daha iyidir.

Formül : FSB / Bölenin ilk sayısı x ikinci sayısı yada CPU Hızı / Bölen Sayısı (Tam Sayı)

Örnek :

FSB Hızımız : 200Mhz
Ram bölenimiz : 3/4
Ram hızımız : 200 / 3 * 4 = 266Mhz (266 x 2 = 533Mhz )

Örnek :

CPU Hızımız : 1800Mhz
Ram bölenimiz : 9
Ram hızımız : 1800 / 9 = 200Mhz (200 x 2 = 400Mhz )

2-) Zamanlamaları Düşürerek

Kullandığınız ram’in chiplerine bağlı oralar fabrika çıkış zamanlamaları bellidir. Bu zamanlamaların CL değerleri genelde 2 yada 2,5 ‘dur. Özel üretim ramlarda bu değer 1,5’e kadar inebilir. Ancak bu ramlerin fiyatları 2 yada 2,5’luk ram’e göre pahalıdır.
Zamanlamaları düşürmekteki amacımız ram’in işlem yaparken harcadığı zamanı düşürmektir. CL değerini düşürmek için Mhz’i düşürmeniz yada voltaj vermeniz gerekebilir. Bu düşürdüğünüz zamanlamaya göre değişir.

Ram Zamanlamalarının Yazılışı: 2,5 -3 -3 -8

1. Değer : CL değeridir. ( 2,5 )
2. Değer : RCD Değeridir. ( 3 )
3. Değer : RP ( 3 )
4. Değer : RAS Değeridir. ( 8 )

Örneğin;
Elimizde bir 2x256’lık 400Mhz’lik bir dual kit ram olsun. Değerleri 2,5-3-3-8. CL 2,5’u CL 2 yapmak için voltaj vermeye yada Mhz’i düşürmeye gerek kalmayabilir, ancak 1,5’e çekmek için Mhz’de ve voltajda oynama yapmanız gerekecektir.

CL değerleri ram’in hızını en çok etkileyen değerlerden birdir. Ama RAS değerinin pek bir önemi yoktur ancak siz yinede düşük tutmaya çalışın.

Şimdi öğrendiklerimizi Bios ekranında resimli bir şekilde gösterelim. Ben DFI nForce4 Ultra-D anakart kullanıyorum. Sizin kullandığınız anakart farklı olabileceğinden menüler başka bir başlık altında bulunabilir. Ancak ana başlıklar ve yazılar genelde aynıdır.
---------------------
§§§§§§§§§_§§§___§§§_§§§§§§§§§_§§§__§§§
___§§§____§§§___§§§_§§§___§§§_§§§_§§§_
___§§§____§§§___§§§_§§§§§§§§§_§§§§§§_
___§§§____§§§___§§§_§§§__§§§__§§§_§§§
___§§§____§§§§§§§§§_§§§___§§§_§§§__§§§

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı