İPUCU

Genel Kültür Örf adetlerımız vede toplumumuzun vede bızlerın bılmesı gereken konular

Seçenekler

Yağcıbedir Halıları

binatlı - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
08/2007
Mesajlar:
493
Konular:
254
Teşekkür (Etti):
0
Teşekkür (Aldı):
2
Ticaret:
(0) %
17-06-2008 10:00
#1
Yağcıbedir Halıları
YAĞCIBEDIR HALILARI



Ayvacık, Bergama, Sındırgı ve Dikili yöresinde yaşayan Türkmenler tarafından dokunmaktadır. En önemli özellikleri çözgü ve atkılarının yün olmasıdır. Yağcıbedir halıları Gördes düğümü ile dokunmaktadır. Kullanılan renkler; koyu kırmızı, kırmızı, koyu mavi ve beyaz renklerdir.

Bu halılarda, eskiden tamamen kök boya kullanılmakta idi. Şimdi ise kısmen kök boya kullanılmaktadır. Yağcıbedir yörükleri tarafından dokunan bu halılar, Dikili yöresinde desen özelliğinden dolay: Yağcıbedir deseni veya halısı denmektedir. Bergama Yuntdağı yöresinde dokunan halılara, Yörükler kendi isimlerini vermişlerdir. Bu yörede dokunan halılar diğer halı desenlerinden farklıdır. Fakat renkler aynıdır. Bu yörede umumiyetle gayet ince ve zarif küçük halılar yapılmaktaydı. Şimdi ise bu özellikler kalmamıştır.

Batı Anadolu’nun en güzel yaylalarının yer aldığı Balıkesir’in Sındırgı yöresinde, geleneksel kirkitli dokumalarımızın özgün örnekleri üretilmektedir.
Yörede halıcılık birkaç köyde sürmektedir. Karakaya, Eşmedere, Eğridere, Çakıllı, Alakır, Gölcük, Kayalıdere, Yaylabayır ve Söğütçük bunların bir kısmıdır. Halı dışında heybe, çuval, önlük, çarpana, cicim, zili ve kilim de dokunmakla birlikte bunları daha çok günlük yaşamlarındaki gereksinimlerinde kullanmaktadırlar. Dokumalarında sadelik ön plandadır, kompozisyon ve renk yapısı bu sebeple eşsizdir. Dünya sanat literatüründe yerini almış ve her zaman aranan bir ekoldür.

Dokuyucular halılarını, köylerine gelen alıcılara ya da haftanın bir günü Sındırgı merkezinde kurulan pazarda satarlar. Ulaşım zorlukları nedeniyle yüzyıllar boyu dış dünyaya kapalı denebilecek bir şekilde yaşayan, ihtiyaçlarını kendi imkanlarıyla karşılamaya çalışan yöre insanları, yazın yaylalara çıkıp kışın köylerine inen, dokumalarını genellikle çeyizlik ve temel gereksinimleri için üreten ve bu sebeple özgün motif, kompozisyon, boyamada doğal maddeler, el eğirmesi iplik ve dokuma karakterlerini 20. yüzyıl başlarına kadar korumuşlardır. Ancak bu tarihten sonra, yabancı şirketlerin daha fazla kâr elde etmek ve Avrupa’da sanayileşmeyle doğan belirli alım gücüne ulaşmış geniş halk topluluklarının bir şark halısına sahip olma özentilerine cevap vermek, aynı zamanda da bir kültür seviyesi ve sanat bilinci düşük kişilerin beklentilerine uygun üretimi gerçekleştirmek amacıyla; sentetik boya, fabrikasyon iplik ve düğüm sıklığı düşürülmüş dokumayla beraber halı sanatımıza getirdikleri yozlaşma, bizim dokuyucu ve tüccarımız tarafından da çoğunlukla benimsendiği için; günümüzde eskiye oranla düşük nitelikli dokumaların çoğunluğu oluşturduğu gözlenmektedir.
Ancak son yıllarda kaliteli üretim ve iyi fiyat anlayışının bu sanat dalı çevresinde yeniden hakim olma yolunda önemli adımlar attığı da görülmektedir.

Halıların boyutlarında piyasa talepleri doğrultusunda gelişmeler olmuştur. En çok üretilen boyut seccade (115x200) cm’dir. Ayrıca namazlık (70x125), yastık (60x100), yolluk (70x240) – (80x300) ve taban (200x300) cem yaklaşık ölçülerindedir. Yolluk ve taban boyutundaki halı tipleri yakın yıllarda talep gereği üretilmeye başlanmıştır.

Kompozisyonlar, bilinen özelliklerini büyük ölçüde koruyorsa da ellerinde eski örneklerin kalmamış olması nedeniyle sınırlı bir uygulamaya doğru gidiş vardır.
Mihrapları ana zeminden ayıran, genellikle beyaz, mihrabı oluşturan kısımları basamaklı ince bir banttır. Mihrap nişi içerisinde çeşitli bitkisel ve bazen üsluplaşmış hayvansal motifler yer alır. Altıgen zemin içinde genellikle düşey simetri yoktur. Bazen hayat ağacı şeklinde dizayn edilmiş hayvansal, çiçeksel formlarla yıldızlar çok görülür. Bordür genellikle yedi bantlıdır. Bordürde çiçek, dal, yaprak ve yıldız motiflerine rastlanmaktadır. Saçakların örülüp süslenmesi de sevimli bir hava oluşturmaktadır.



Yağcıbedir halılarının motifleri geometrize edilmiş soyut içerikli hayvan, bitki ve sembollerdir.
Hayvansal motifler, çınar yaprağı, rozet çiçek, asma dalı ve çam kozalığıdır. Sembolik içerikli olarak yıldız ve pıtrak motiflerine de rastlanmaktadır.
Bordürü oluşturan sular, yöresel olarak incirli su, kertikli su, kocasu gibi isimler alır. Diğer motiflerde de tarak, önlük tapan, elma gibi yakıştırma adlara rastlanır.
Yağcıbedir halılarının yüzyıllardır bilinen renkleri koyu lacivert, koyu kırmızı, açık kırmızı, beyaz ve siyahtır. Renklerin elde edilmesinde doğal kaynaklar kullanılmakla birlikte toz boyalarla takviye edilerek ucuz ve kolay boyama yolu genelde tercih edilmektedir. Laciverdin hazırlanmasında labada kökü, kırmızı yapımında murt, kekik, adaçayı, sarıkız, mazı, ceviz, nar, kavak dalı, gizli tutulan formüllerle her ailenin kendi usulleriyle boyanmaktadır.
Yağcıbedir halılarına sanatsal içerikleri dolayısıyla son yıllarda aşırı talep olmuş, yöre dışındaki yakın çevrede kötü taklitleri yapılmıştır.
Düğüm şekli “Türk düğümü” dediğimiz çift bağlamadır. İki düğüm sırası arasında genellikle iki atkı atılmaktadır. Düğüm sıklığı ortalama cm’de 24-35’dir. Eski örneklerde ve nadiren yeni dokumalarda daha yüksek kalitelere rastlanmaktadır.

alıntı
--------------------- Mahçup Etmek Haramdır

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı