İPUCU

Genel Kültür Örf adetlerımız vede toplumumuzun vede bızlerın bılmesı gereken konular

Seçenekler

Ponzi Dalaveresi

cansın - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Özel Üye
Üyelik tarihi:
04/2008
Mesajlar:
9.044
Konular:
6189
Teşekkür (Etti):
648
Teşekkür (Aldı):
994
Ticaret:
(0) %
14-03-2010 11:15
#1
Ponzi Dalaveresi
Carlo << Charles >> Ponzi, 1882 yılında İtalya, Parma’da doğdu. Kasım 1903’te 21 yaşında Amerika’ya göç etti. Tam 16 yıl bu kentte dolaştı durdu, o işten bu işe girdi çıktı, yıllarca bulaşıkçı, garson, tezgâhtar, hatta İtalyanca çevirmen olarak bile çalıştı.

Kısa sürede << tüm zamanların en büyük dalaveresini gerçekleştiren dolandırıcı >> olarak ünlenen Ponzi, geride bu tip suçlara verilen genel bir ad bıraktı:

<< Ponzi Dalaveresi >>

Ponzi, Amerika’ya geldikten bir süre sonra Kanada’ya geçti. Sahtecilik suçundan burada cezaevine girdi. Özgürlüğüne kavuşunca Amerika’ya döndü.

Bu defa yabancı uyruklu kişileri yasa dışı yollardan ülkeye soktuğu için Atlanta, Georgia’da yargılanıp tekrar cezaevinden çıkınca 1917’de Boston’a yerleşti.

Burada girdiği yeni işinde, öteki ülkelerden gelen mektuplara daktiloyla İtalyanca yanıtlar yazıyordu. Bu dönemde hem kendisini hem de gelecekteki << yatırımcıları >> zengin edecek << mekanizmayı >> keşfetti. Bir dışsatım dergisini öteki ülkelere pazarlayacaktı. İspanya’da bir yayıncıya mektup yazarak öneride bulundu.

İspanyol yayıncı Ponzi’ye gönderdiği yanıt mektubuna, uluslararası posta kuponu da eklemişti. Kuponun kullanılışı çok kolaydı; Ponzi yerel postaneye giderek ve kuponu Amerikan posta puluyla değiştirip dışsatım dergisini bu pulla İspanya’ya gönderecekti.

Uluslararası posta kuponunun İspanya’da yaklaşık 1 cente satıldığının ayırtına varan Ponzi, bunu paraya çevirdiğinde 6 Amerikan senti elde edeceğini gördü. Bu hesaba göre İspanya’da 100 dolarlık pul aldığında, bu Amerika’da 600 dolar tutarında bir değere ulaşacaktı. Bunu paraya çevirdiğinde ya da üçüncü kişilere sattığında << temiz >> bir gelir elde edecekti. Böyle bir getiriyi hiçbir banka faizi sağlayamazdı. 1919 Ağustos’unda bu << ampul >> yandı kafasında; << yatırım >> adı altında din kardeşlerini tokatlayacaktı!

Yıllarca bir işten diğerine atlayan, girdiği iş yerlerinden çabucak kovulan Ponzi, kısa sürede milyoner olma düşünü böylece gerçekleştirecekti. Tasarladığı planı önce yakın arkadaşlarına ve daha sonra geleceğin yatırımcısı olacak kişilere açıkladı: Kendisiyle birlikte yatırım yapacak olanlar, 90 gün sonra paralarını yüzde 50 fazlasıyla geri alacaklardı. Ponzi, bu << bahtı kara >> yatırımcılara, kendi paralarıyla ne tür bir yatırım yapacağını – ilke olarak – açıklamıyordu. Yalnızca kendisini çok fazla sıkıştıranların kulağına projeyi fısıldıyordu; uluslararası posta kuponları sayesinde büyük paralar kazanacakalrdı!..

Yatırımcıların hiçbirinin bu << karışık işlem >> hakkında fazla bilgisi yoktu, zaten bu önemli de değildi; önemli olan 90 gün sonunda yüzde 50 fazlasıyla << dönecek >> paralardı, avuçları kaşınıyor, gözleri parıldıyordu.

Dalaverecilik tarihine bir << kavim önderi >> gibi adını yazdıran Ponzi, altı ay içinde Boston’un en ünlü milyoneri oldu. Kurduğu << Menkul Kıymetler Kambiyo Şirketi’ne, yaklaşık 40 bin kişi 15 milyon dolar tutarında yatırım yaptı.

Ponzi << piyasayı kızıştırmak >> için ilk dönem yatırımcıların ödemelerini tam zamanında, hiç aksatmadan yapıyor, bunu gören binlerce kişi, Ponzi’nin ofisi önünde kuyruklar oluşturuyordu. Ofisin tüm dolapları, çekmeceleri dolar yığınlarıyla dolup taşıyordu.

Bu çılgınlığın zirveye ulaştığı dönemde, Ponzi günlük ortalama 200 bin dolar << hâsılat >> elde etmeye başladı. Bu arada finansman kayıtlarını sorgulayan bir yazarı mahkemeye vermekle tehdit eden Ponzi’yi, daha derin araştırma ve soruşturma korkusu sarmıştı.

1920 yılı içinde Ponzi’nin kişisel harcamaları olağandışı boyutlara ulaştı; 100 takım elbise, 100 çift ayakkabıyla dolduruyordu gardrobunu artık .. Oniki ay öncesine değin girdiği her işten kovulan bu aylak İtalyan, saygın << Hanover Trust Company >> adlı şirketin denetim hisselerini 3 milyon dolara satın alabiliyordu.

Ancak sonunda başlatılan devlet soruşturması sırasında, defterlerin incelenmesi ve çalışanların sorgulanması, gerçek anlamda bir yatırımın söz konusu olmadığını ortaya koymuştu. Yalnızca ilk günlerde yatırım yapanlar, daha sonra gelen yatırımcılar sayesinde, Ponzi’ye kaptırdıkları paraları geri alabilmişlerdi.

<< Piramit Dalaveresi >> olarak da adlandırılan bu tür dolandırıcılık, 13 Ağustos 1920 tarihinde binlerce yatırımcı paralarını geri istediğinde kaçınılmaz biçimde çökmeye başladı. Bu çöküşü çok daha önceden beklemekte olan Ponzi, kaybedilen parayı kurtarabilmek için hiçbir yararı olmayacak son bir << çare >> ye başvurdu ve 2 milyon dolarlık kumar oynadı. Sonuçta hapishanenin yolunu tutan Ponzi, 1934 yılında geldiği yere; İtalya’ya sürgün edildi.

Zoraki de olsa anayurduna << kavuşan >> Ponzi, gazetecilere verdiği demeçte, << Dünyanın beni bağışlayacağını umuyorum! >> diyordu.

Bu << uyanık >> İtalyan evladının sergilediği << pişmanlık >> tavrında, belki de diktatör Benito Musollini’nin, kendisini yeni kurulan havayolu şirketinin Rio de Janeiro ofisine yönetici atayıp Brezilya’ya göndermesinin etkisi vardı.

1939 – 1942 yılları arasında Brezilya’da çalışan Ponzi, kimi havayolu görevlilerinin döviz kaçakçılığı yaptığını ve şirketi bu amaçla kullandıklarını gözlemledi. Kendisi de << pay >> istedi bu işlerden .. Ancak reddedilince, yapılan döviz kaçakçılığını Brezilya hükümet yetkililerine ihbar etti.

Bu arada İkinci Dünya Savaşı, İtalyan havayolu şirketinin iflasına neden olunca, Ponzi yine işsiz kalıverdi. Bulabildiği her işe girip çıkma günleri geri gelmişti. İngilizce ders vererek harçlığını çıkarmaya çalışıyor, kimi zaman Brezilya işsizlik fonundan yardım alıyordu.

Ponzi Ocak 1949’da, Rio de Janeiro’da yardımsever bir kuruma iat hastane odasında son nefesini verdi.

Yoksul bir yaşamdan multimilyonerliğe geçip kısa sürede yeniden yoksulluk günlerine dönen Ponzi’nin cenazesi için gereken 75 dolar, yardımseverler tarafından karılandı.

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı