İPUCU

Genel Kültür Örf adetlerımız vede toplumumuzun vede bızlerın bılmesı gereken konular

Seçenekler

Türk Halı ve Dokuma Sanatı

TheAlcazer - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
02/2011
Nereden:
Nevşehir.
Yaş:
25
Mesajlar:
434
Konular:
282
Teşekkür (Etti):
51
Teşekkür (Aldı):
148
Ticaret:
(0) %
31-03-2011 13:04
#1
Türk Halı ve Dokuma Sanatı
YAĞCIBEDİR HALICILIĞININ TARİH İÇİNDEKİ DÖNEMLERİ

BİRİNCİ DÖNEM
Yağcıbedir halılarının en eski örneklerinden 20. yüzyılın başlarına kadar geçen dönemdir.Bu dönem, Yağcıbedir halılarının antik dönemidir. Örneklerini sadece müzelerde ve birkaç Özel koleksiyonda görebildiğimiz bu dönem, bu halıların altın dönemidir. Gerek desen zenginliği, gerekse renklerin otantikliği ve saflığı bakımından erişilmeyecek güzelliktedir. Bu dönem halılarının boyutlarında standartlaşma görülmez. En ve boy bakımından kareye çok yakın olan örneklere bile rastlanır. Bu dönemde, Yörüklük geleneği ve yaylaya çıkma adetleri henüz bozulmadığından halılar üzerindeki figürler olabildiğince zengin, halının genel resimdeki anlatım çok çeşitlemelidir.

İKİNCİ DÖNEM
Yüzyılımızın başında Anadolu'da yaşanan "Kızıl çekirge felaketi" tarımda büyük zarara yol açmış, buna bağlı olarak hayvanların çoğu açlıktan kırılmış bu yüzden halıcılığın hammaddesi olan yün ve yapağı adeta bulunmaz olmuştur. Bu felaketi takip eden yıllarda, birkaç yıl üst üste büyük kuraklık hüküm sürdüğü anlaşılmaktadır. Günümüzde de anlatıla gelen, bu büyük kıtlık döneminde hah üretimi hemen hemen tamamen olurmuş, halk adeta açlıkla savaşır bir hale gelmiştir.
Bu felaket ve kıtlık yıllarını Balkan bozgunu. Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı izlemiştir- Savaş yıllarında erkeklerin askere alınması, askerliğin yıllar boyu sürmesi gibi nedenlerle köydeki erkeklerin yüklendikleri bir çok işi yapmak zorunda kalan Yörük kadınları, bu süre içinde fırsat bulup halı tezgahı basma oturamamışlardır.
Yunan işgali sırasında, köyleri basan Yunan askerlerinin kolaylıkla sayabilecekleri tek şey halı olduğu için. eldeki orijinal halıların hemen hemen tümünü yağmalamış olmaları, otantik motiflerin ve dizaynının kaybolmasına da neden olmuştur.
Bu nedenlerle, ikinci dönemde görülen figür zayıflığı, hah dokuyanların uzun süre tezgahlarının başına oturamamaların ve otantik figürlerin kaybolması nedeniyle ortaya çıkmış olmalıdır. Bu şekilde; figürler arası boşluklar halılara daha sadelik verilmiştir.

ÜÇÜNCÜ DÖNEM
Cumhuriyet döneminde ekonomik nedenlerle,türüne bağlı bir iktisadi düzen içine giren yöre köylüleri çoğu zaman hatır için bazen de boş zamanlarını değerlendirmek amacıyla hah dokumuşlardır. İlk dönemde konar göçerlik geleneğinin etkisi İle, dokunan halılardaki motiflerde biraz daha fazla önemli süsleme görülmekteyken, bu dönemde de motiflerde sadelik göze çarpmaktadır.
Türkiye'de-1960'h yıllarda başlayan ihracat akımı. Yağcıbedir halıcılığını da etkilemiştir. Bu dönemde Avrupa ülkelerine büyük miktarda Yağcıbedir halısı gönderilmiştir. Bu ihracat furyası nedeniyle, yeterli deneyim kazanmamış çevre köylerde de oldukça, düşük kaliteli halıların dokutulmuş olduğunu görmekteyiz. Kuşkusuz aynı dönem de yüksek kaliteli gerçek Yağcıbedir halıları da dokunmuştur. Ancak piyasayı dolduran kalitesiz halılar nedeniyle, bu döneme "Sahte Yağcıbedir'1 halıları dönemi adı verilmiştir. Ancak olay kısa sürede anlaşılmış olduğu için toplanan halılar satılamamış ve tüccarın elinde kalmıştır. İhracat edilen halıların önemli bir bölümü de iade edilmiştir.
Talebin çoğalması neticesi. Yağcıbedir köyleri dışında da tezgah sayısının gittikçe artması, ipin tamamen fabrika ipi ve boyamanın fabrika boyamasına dönüşmesine neden olmuş, bu da kaliteyi düşürmüştür.
Kalitenin düşmesi halı satışlarını doğrudan etkilemiş, bono ve vade ile satış yapan tüccar borcunu ödeyememiş, üretici zor durumda kalmıştır.
Generîu dönemde, otantik Yağcıbedir halılarında olmayan bir takım renkler ve desenler de halılara girerek halıların yozlaşmasını hızlandırmıştır. Deve tüyü ve yeşil renk halılarda yokken, renk zenginleştirmek, albeniyi arttırmak için kullanılmaya başlamışsa da, pek tutulmadığı için kısa zamanda vazgeçilmiştir.

DÖRDÜNCÜ DÖNEM
1980'lerde başlayan yeni dönemdir.'Bu yıllarda halıcılık bütün Sındırgı ve Bigadiç köylerinden başlayarak diğer komşu kaza ve illerin köylerine de sıçramıştır. Kendi köylerine özgü isimli halıları olduğu halde Demirci, Simav ve Bergama köylerinde de Yağcıbedir tipi halılar dokunmaya başlanmıştır. Bugün sındırgıda hemen hemen bütün köylerinde tütüncülüğün yanı sıra, bazı köylerde tütüncülükten de önemli bir gelir kaynağıdır. Bu dönem orijinali bulma, standartlaşma, güzelleşme, öze dönme atılımları yanı sıra. yozlaşmadan öte; orijinalden sapma. Kafkas ve İran halı tiplerinden örneklemeler de kullanılmaya başlanılmıştır.
Gerçek Yağcıbedir köyleri, halıların dokunmasına halâ bir çekirdek, bir Örnek oluşturmaktadır. Ama, özellikle Sümerbank ve Halk Eğitim Merkezleri kanalıyla açılan kurslarda halıcılığı öğrenen köylerde, öğreticilerin Yağcıbedir halıların tanımamaları nedeniyle, Kafkas ve İran tiplerini dokutmaları, tüccarların sistemleri doğrultusunda bunların çokça dokunması, bilmeyen kişilere bu tip halıların Yağcıbedir halıları diye tanıtılmasına neden olmuştur.
Bugün birçok broşür ve yabancı halı prospektüslerinde bazı Kafkas motifli halıların altında "Yağcıbedir Halısı" yazdığı görülmektedir.
Halk arasında bunlara "Model Halı" denmekledir. Kalitesi düşük, ucuz ve satımı kolay olduğu için bu tip halıların üretimi, aracı tüccarlar tarafından desteklenmekteyse de, halıları gerçekten tanıyanlar tarafından tutulmamaktadır.
Bazı Kooperatifler ve Sümerbank gibi kuruluşlar Yağcıbedir halılarında bir takım figür zenginleştirme deneyimleri yapmışlarsa da bu çalışmaların ürünleri tutunamamıştır.
Son yıllarda yapılmakta olan Yağcıbedir Halıcılık festivalleri çevreden büyük ilgi görmekte, köyler arasında rekabeti arttırmakta, onları "daha güzele" yönelten bir yarışmaya sokmaktadır. Bu tip çalışmaların Yağcıbedir halıcılığına katkısı hiçbir zaman göz ardı edilmemelidir.
--------------------- Bilmezlerki ' TheAlcazer Onlardan Bile Eskidir ~
Z£Uک - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
11/2010
Nereden:
İstanbul
Mesajlar:
1.086
Konular:
596
Teşekkür (Etti):
15
Teşekkür (Aldı):
130
Ticaret:
(0) %
31-03-2011 17:51
#2
Güzel bir konu ama genel kültüre açsaydınız daha iyi olurdu ben ihbar ediyorum taşırlar ...
---------------------
-Winter is Coming-

-as HIGH as HONOR-
Darkness DeviL - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
08/2009
Nereden:
TURAN
Yaş:
31
Mesajlar:
11.548
Konular:
5032
Teşekkür (Etti):
756
Teşekkür (Aldı):
2414
Ticaret:
(0) %
30-05-2011 11:36
#3
Taşındı>>>Genel Kültür

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı