İPUCU

Genel Kültür Örf adetlerımız vede toplumumuzun vede bızlerın bılmesı gereken konular

Seçenekler

Roma Rakamlarıyla Hesaplama

eflatun - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
03/2007
Nereden:
Öyle Güzel B'Yerden :)
Mesajlar:
1.742
Konular:
1309
Teşekkür (Etti):
45
Teşekkür (Aldı):
189
Ticaret:
(0) %
06-10-2011 00:05
#1
Roma Rakamlarıyla Hesaplama
Zamanimizda, dünyanin büyük bir bölümünün ve bizim de kullandiiimiz rakam iekilleri, diier ülkelerde 'Arap rakamlari' diye bilinir. Aslinda bu nitelendirme yanliitir. Bu rakamlarin kökeni yani ilk ortaya çiktiii yer Hindistan'dir ve buradan önce Arabistan'a, daha sonra islami kültür yayilimi ile birlikte Avrupa'ya geçmiitir.

Avrupa'da Romen rakamlarindan günümüz rakamlarina geçii Ortaçaida olmuitur. O yillarda Avrupa'da hesap iileriyle uiraianlar Romen rakamlarini hemen terk etmediler. Daha ziyade toplama ve çikarina iii yapan tüccarlara Romen rakamlari daha pratik geliyordu. Örneiin 68'den 16'yi çikarmak için 68 yani 'LXVIII' rakamindan 16'yi ifade eden 'XVI' rakamlarini iilince geriye 'LII' yani 52 kaliyordu.

Diier bir örnek olarak 77 (LXXVII) sayisindan 15'i (XV) çikartalim. Yapilacak ii 77'nin içinden X ve V rakamlarini silmektir. Sonuç 'LXII yani 62'dir.

Bu arada Romen rakamlari nelerdir bir görelim: I(1), II(2), III(3), IV(4), V(5), VI(6), VII(7), VIII(8), IX(9), X(10), XX(20), XXX(30), XL(4Ü), L(50), LX(60), LXX(70), LXXX(80), C(100), D(500), M(1000)

Romen rakamlari her bir sayinin kariiliii olan harfler, büyükten küçüie doiru ve soldan saia yazilip bunlarin hepsi toplanarak bulunur. MDCLXVI sayisi neymii bulalim:

(M=l .000)+(D=500)+(C= 100)+(L=50)+(X= 10)+( V=5 )+(I= l) = 1966

Ancak günümüzde sistem tam böyle çaliimiyor, büyük rakamdan önce gelen daha küçük rakam büyükten çikartiliyor. Örneiin 1X=(10-1)=9, bu iekilde 1999 sayisi olan MCMXCIX önce M+CM+XC+IX ieklinde yazilip sonuç (1.000+900+90+9)= 1999 olarak bulunuyor.

Bir baika uygulama da ayni harfi üç kereden fazla tekrar etmemek ieklinde. IIII yerine IV, XXXX yerine XL kullaniliyor. Ancak Romen rakamlarinda M'den büyük harf olmadiiindan l000'den sonra örneiin 4 000 MMMM ieklinde yazilabiliyor. Daha büyük sayilarda ise sayinin kaç kere 10'un kati olduiunu ifade etmek için parantez iiaretleri kullaniliyor.

Romen rakamlarinda sayidan önce 'bir' gelmesi sadece dört (IV) ve dokuzda (IX) vardir. Romen rakamlarinda sifir yoktur. Rakam gösterildiii iiaret kadardir yani 'X' nerede olursa olsun '10' dur. Halbuki günümüz rakamlarinda 'l' tek baiina iken ' l'dir ama saidan ikinci haneye geçince '10' deierini, üçüncüye geçince '100' deierini alir.

Tüm bu nedenlerle günümüzün karmaiik iilemlerinde Romen rakamlarinin kullanilmalari mümkün deiildir. Sifir sayisinin katilmasiyla hiç rekabet güçleri kalmamiitir. Duvar saatlerinde dekoratif amaçli kullanilmalari yaninda pratik bir kullanim yerleri yoktur.

Günümüzde milyon, milyar derken trilyonlari hatta katrilyonlari ifade eder hale geldik. ileriki yillara hazirlik amaciyla milyondan bailayarak sonra gelen sayilara bir bakalim. Sayi isminin yaninda parantez içindeki rakamlar o sayida kaç tane sifir olduiunu gösterir:

Milyon(6), milyar(9), trilyon(12), katrilyon(15), kuintrilyon(18), sekstrilyon(21), septrilyon(24), oktrilyon(27), nanilyon(30), desilyon(33), andesilyon(36), dudesilyon(39), tredesilyon(42), kattirdesilyon(45), kuindesilyon(48), seksdesilyon(51), septendesilyon(54), oktadesilyon(57), novemdesilyon(60), vijintilyon(63).

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı