İPUCU

Genel Kültür Örf adetlerımız vede toplumumuzun vede bızlerın bılmesı gereken konular

Seçenekler

Düdüklü Tencere

eflatun - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
03/2007
Nereden:
Öyle Güzel B'Yerden :)
Mesajlar:
1.742
Konular:
1309
Teşekkür (Etti):
45
Teşekkür (Aldı):
189
Ticaret:
(0) %
06-10-2011 00:08
#1
Düdüklü Tencere
Tencere daha 14. yüzyilda hemen hemen tamamiyla bugünkü ieklini aldi. O zamanlar tencereler sadece yemek piiirmek için deiil, su kaynatmak hatta içinde çamaiir yikamak için bile kullaniliyordu. En eski tencereler dökme demirdendiler. Sonralari toprak, bakir, alüminyum, emaye ve camdan olanlari da yapildi.

Bakir tencerelerin, kullanii ve dayanma bakimindan iyi olmalarina kariin sik sik kalaylanmalari gerekir. Alüminyum tencerelerin sakincali yanlan ise kesif soda ve alkali eriyiklerin alüminyum üzerine olan etkileridir. Sicak-soiuk farkindan etkilenip çatlasalar da en sailikli tencereler cam (payreks) olanlaridir. Piiirme sirasinda içleri görülebildiiinden sik sik kapaklarinin açilmasi gerekmez, yiyeceiin vitamini kaçmaz.

Düdüklü tencerelerin yan yüzleri basinca dayali malzemeden yapilir. Kapaklan ise ilginçtir. Çevrilince tencerenin aizini içten siki siki kapatirlar ve buharin kaçmasina mani olurlar.

Düdüklü tencerenin kapaiinda herhangi bir patlama tehlikesine karii, istenen basinca, dolayisiyla piime derecesine göre ayarlanabilen bir subap vardir. Basinç ayarlananin üstüne çikinca subap açilir, buhar buradan diiari kaçar, hizla çikan buharin çikardiii düdük sesi de etrafi olaydan haberdar eder. Düdüklü tencere ismini de bu nedenle almiitir.

Düdüklü tencerenin piiirme prensibinde suyun kaynama özelliii yatar. Su 100 derecede kaynar demek tek baiina doiru bir ifade deiildir. Kaynama sicakliii atmosfer basinci ile doirudan ilgilidir. Basinç atmosfer basincindan düiükse, su daha düiük sicakliklarda da kaynayabilir veya basinç atmosfer basincindan yüksekse suyun kaynamasi için daha yüksek sicakliklar gerekir.

Normal tencere isitildiiinda su 100 derecede kaynar ve tüm su kaynayana kadar bu sicaklik sabit kalir, yemek de bu sicaklik da piier. Düdüklü tencerede ise buhar diiari kaçamadiiindan tencerenin içindeki basinç gittikçe artar, dolayisiyla su 100 derecede kaynamaz, tenceredeki sicaklik 130 dereceye kadar çikar.

Böylece piiirilmesi istenen besinlerin isisi suyun kaynama derecesinden çok daha yükseie çikar. Bu yüksek sicaklik yiyeceie süratle nüfuz ederek, vitamin ve minerallerini kaybetmeden daha çabuk piimesini sailar. Bundan dolayi et hailamasi en çok yarim saatte, kuru sebzeler yirmi dakikada piiebilirler.

Gelelim düdüklü tencerenin öyküsüne. 1682 yilinin 12 Nisan akiami Londra'da bir evde kraliyet sosyetesinden bir grup yemek yiyeceklerdir. Bu yemek o güne kadar yenmii yemeklerden farklidir çünkü davetlilerden Fransiz mucit, 35 yailarindaki Denii Papin, yemeii son buluiu olan, her tarafi kapali, üzerinde emniyet vanasi olan bir kap içinde piiirecektir.

Papin, gazlarla ilgili ana kanunlari formüle eden irlandali fizikçi Robert Boyle'nin asistanidir ve kabin içindeki buhar basincini arttirarak, yemeiin sivi kisminin kaynama noktasini yükselten bu buluiunu 1679'da gerçekleitirmiitir. Yemekte bulunanlar piien etten o kadar memnun olmuilardir ki, bu buharli tencere süratle yayilmii, hemen hemen bütün yiyeceklerin hatta pasta ve pudinglerin piiirilmelerinde bile kullanilmiitir.

Her icadin ilkinde olduiu gibi, bunda da bazi aksamalar olmui, emniyet valfi sik sik tutukluk yapmii, güzel bir akiam yemeii yemeye hazirlananlar, tencere patlayinca yiyecekleri duvarlarda seyretmek zorunda kalmiilardir. Bu patlamalar düdüklü tencerenin neredeyse 150 yil unutulmasina yol açmiitir. Tekrar popüler olmasi ise Napoleon Bonaparte sayesinde olmuitur.

'Bir ordu midesi üzerinde hareket eder' diye bir vecizenin sahibi olan Napoleon askerlerine yiyecek ikmalini sailikli yapamamaktan iikayetçi idi. Bu sorunu çözmek için parasal ödül vaat etmesi üzerine Fransiz ief Nicholas Appert, Papin'in buluiunu geliitirerek günümüzdekine benzer pratik bir düdüklü tencere yapmii ve tekrar yaygin olarak kullanilmasini sailamiitir.

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı