İPUCU

Linux Linux İle İlgili Bilgi Paylaşım Platformu

Seçenekler

Linux Temel Komutlar //WhiteRed //Bilgi Teknolojileri Kulübü

"P4RS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Green Team (Deneyimli)
Üyelik tarihi:
01/2017
Nereden:
Balkes
Yaş:
18
Mesajlar:
3.397
Konular:
270
Teşekkür (Etti):
459
Teşekkür (Aldı):
1002
Ticaret:
(0) %
07-05-2019 18:12
#1
Linux Temel Komutlar //WhiteRed //Bilgi Teknolojileri Kulübü
Merhaba TürkHackTeam ailesi, bugün sizlere Linux Temel Komutları konusunu anlatacağım. Ders tadında anlatmaya çalışacağım hadi başlayalım.



Konu başlıkları
• Temel Komutlar Nedir Ne İşe Yarar?
• man, info ,whatis , apropos, which ,whereis
• -file ,cd ,pwd, touch ,mkdir ,ls ,mv ,cp ,rmdir ,rm
• -ln, ln –s
• -cat , more ,less ,rev ,tail
• -locate , find
• -Join, paste, split, uniq, cut,sort
• -chmod , chown
• -umask, chattr, mount, tar
• -grep ,ngrep, top, iftop htop,ifconfig,setup,sed
• -iostat du, stat, uname ,df, blkid
• -shutdown,reboot




Temel Komutlar Nedir Ne İşe Yarar?
Temel komutlar adı üstünde temel olarak bilinmesi gereken şeylerdir. Siz bunlara ne kadar hâkimseniz Linux dağıtımlarını kullanmanız o kadar kolay ve hızlı olacaktır.



Man Komutu

Man komutu manuel kelimesinin kısaltımıdır. Siz bir komut hakkında bilgi öğrenmek istiyorsanız man komutundan yardım almalısınız. Sizlere liste olarak şu şu komut buna yarıyor tarzında gösterecektir. Şimdi örneklerle bakalım;



Burada
Kod:
-h
yani “Help” (yardım) komutuna bakacağız. Neler yapabiliriz bunun listesini çıkaracağız.
Kod:
man –h


Bizlere help komutunu yani “yardım” komutunu yazdığımız da neler yapabileceğimizi açıklamış oldu. Bu komutumuz bu kadardır.


Whatis Komutu



Whatis komutu da man komutu gibi bizlere yanına hangi komutu yazıyorsak o komut hakkında bizlere bilgi vermek için kullanılan bir komuttur.


Kod:
whatis –help
yazıyoruz ve help komutu hakkında bilgi alıyoruz.



Gördüğünüz gibi bizlere “help” komutu ile ilgili detaylı bir arama yaptı. Bu komut sayesinde bilmediğiniz komutların ne işe yaradığını öğrenebilirsiniz.

Apropos Komutu



Bu komut sayesinde bir başlık (bir uygulama,ya da kelime) yazarak o başlık ile ilgili komutları bizlere sıralıyor.
Kod:
apropos wan
mesela “wan” kelimesini arayalım.



Gördüğünüz üzere bizlere “wan” kelimesinin nerelerde kullanıldığını gösteriyor.



Which Komutu



Bu komutumuz çeviri olarak “Hangi” anlamına geliyor. Linux’ta kullanımı ise hangi konumda. Bizler bu komut sayesinde bir dosyanın hangi konumda olduğunu öğrenebiliriz.



Kod:
which nmap
ile nmap toolunun hangi konumda olduğunu öğreneceğiz.



Gördüğünüz gibi
Kod:
/usr/bin/nmap
konumunda imiş. Bu komutun kullanımı yararlıdır.

Whereis Komutu



Whereis komutu, which komutundan biraz daha detaylı çünkü aradığımız dosyanın içindeki dosyaların da nerede olduğunu ve ismini vermektedir.



Kod:
whereis nmap
ile nmap dosyasının içinde ki dosyaların ve klasörün nerede olduğunu göstermektedir.

File Komutu



File komutu ile bir dosyanın türünü öğrenebiliriz. Mesela bir klasörün türünü öğrenmek için bu komutu kullandığımızda “Directory” cevabını alırız.



THT dosyasını masaüstünde açtım ve bu klasörünü türüne bakacağım.
Kod:
file /Desktop/THT


Gördüğünüz gibi “directory” cevabını aldık. Şimdi bir de “txt” dosyasına bakalım.



Gördüğünüz gibi masaüstünde bir txt dosyası var ve bunu türüne bakacağız.
Kod:
file /Desktop/ee
Bu dosyamızın türüne bakacağız.



Gördüğünüz gibi “ASCII Text” olduğunu bizlere söylemektedir.

cd Komutu



Linux’u gündelik hayatta da fazlası ile kullanıyorsanız en çok kullanacağınız komutlardan biri de “cd” komutudur. Cd komutu ile dizinin içine girebiliriz. Dizin nedir diye soracak olursanız dizin Linux dosyalarımızın kurulu olduğu ya da Linux da işlevsel olarak kullandığımız dosyaların bulunduğu yerlerdir.



Mesela Desktop (Masaüstü) dizinine girelim. Bunun için
Kod:
cd Desktop
yazısını yazıyoruz. (Sizlerin Linux dağıtımınız Türkçe olabilir bunu için de Desktop yerine Masaüstü yazabilirsiniz.)



Gördüğünüz gibi yan tarafta Desktop yazdı yani Desktop dizininin içindeyiz. Peki eyvallah girdikte nasıl çıkacağız? Bunun içinde şu şekilde yazıyoruz.



Kod:
cd
komutu ile normal hale geçebiliriz.

Pwd Komutu



Bu komutumuz ile hangi dizinde işlem yaptığımızı öğrenmek için bu komutumuzu kullanıyoruz.



[COE]pwd[/CODE] yazdığımız da dizinimizi gösteriyor. /home/whitered dizinindeymişim.

Touch Komutu

Touch komutu ile istediğimiz bir dizinde istediğimiz dosya türünden oluşturabiliriz. Dosyamız boş olarak oluşacaktır.



Kod:
touch Desktop/tht.txt
komutu ile Desktop(Masaüstün)’ta “tht.txt” isimli bir txt dosyası oluşturacağız.



Gördüğünüz üzere “tht.txt” dosyası oluşturuldu. Bunu .py dosyası olarakta ya da normal bir dosya olarakta oluşturabilirsiniz. Fakat şunu unutmayın hangi dizinde oluşturacağınızı belirtiniz.


Mkdir Komutu



Mkdir komutu ile dizin oluşturabiliriz. Cd komutunda da söylediğim gibi dizinler dosyalarımızın kurulu olduğu mesela root dizini vb. bizler de dizin oluşturabiliriz. Bunun için de mkdir komutunu kullanacağız.



Kod:
mkdir Tht
isimli bir dizin oluşturacağız.



Gördüğünüz gibi Tht isimli bir dizin oluşturduk. Şimdi önceki komutlarımız da öğrendiklerimizi burada birleştirelim. Öncelikle cd komutu ile dizinimizin içine girelim.



Kod:
cd Tht
komutu ile dizinimize giriş yapalım.



Gördüğünüz gibi giriş yaptık. Şimdi de bir txt dosyası oluşturalım. Normal de hangi dizine oluşturacağımızı yazıyorduk fakat zaten bir dizinin içinde olduğumuz için konum belirtmeye gerek yok.



Kod:
touch Deneme.txt
İle dosyamızı oluşturalım.



Ls komutunu göstermedim daha fakat birazdan göstereceğim ne olduğunu
Kod:
ls
ile dizinimizin içine bakalım.



Gördüğünüz gibi txt dosyamız oluşmuştur.

Ls Komutu

ls komutu ile bir dosyanın bir dizinin içinde ki verileri, dosyaları görebiliriz. En çok kullandığımız komutlardan biridir kendisi.
Bu komutu göstermek için bir dizinin içine gireceğim.



Kod:
cd Desktop
komutu ile Desktop dizinine giriş yapıyorum.



Kod:
ls
komutu ile Desktop dizinimizin içinde ki dosyalarımıza bakabiliyoruz. Fark ettiyseniz dosyalarda mavimsi bir renkte diğerlerinde içine girilemeyenler de yeşil renkte.

Dosyaya da listelemeyi göstereyim;



Kod:
cd THT
THT dosyasına gireceğim.



Kod:
ls
komutu ile THT dosyamızın içine görebiliriz.

Mv Komutu



Mv komutu “Move” demektir yani taşımak anlamına gelmektedir. Bu komutumuz sayesinde bir dosyayı bir dizinden ya da bir dosyadan başka bir dizine/dosyaya taşımamıza yaramaktadır.



Kod:
mv Desktop/tht.txt THT.txt
burada neden THT.txt yazdığımızı sorarsanız taşıdığımız da dosyamızın ismi değişecektir. Değişecek olan dosyamızın yeni ismini yazıyoruz. Bir konum belirtmediğim için şu an da olduğum dizine kopyaladı yani /home/whitered dizinine




Cp komutu



Cp komutu adı üstünde Copy yani bir dosyayı kopyalamaya yarayan komuttur. Bu komut ile istediğiniz dosyayı istediğiniz dizine kopyalayabilir ve ismini değiştirebilirsiniz.



Benim masaüstünde “THT.txt” isimli bir txt dosyam var. Bu dosyayı kopyalamak için
Kod:
cp THT.txt denem.txt
kodu ile “denem.txt” isimli bir kopya ile masaüstüne kaydedeceğim. Burada önemli olan kısım benim ilk başta
Kod:
cd Desktop
diyerek masaüstü dizinine giriş yapmam. Eğer giriş yapmaz iseniz dosyanızı bulamayacak ve kopyalama işlemini yapamayacaktır.



Gördüğünüz gibi “denem.txt” isimli txt dosyası oluşturduk.



Şimdi diyelim ki başka bir dizindeyiz mesela ben şu an /tmp dizinindeyim. Masaüstünde ki bir dosyayı bulunduğum dizine nasıl kopyalama işlemi yapacağım? Öncelikle
Kod:
cp /home/kullanıcı ismi/Desktop/dosya ismi---- kopya olarak oluşturulacak dosyanın ismi
burada”---“ yaptım siz yapmayacaksınız orada ki ayrımı görmeniz için yaptım. Neyse devam edelim. Bu komut ile ne yaptık onu açıklayayım. /home diyerek home dizinine giriş yaptık /kullanıcı ismini yazarak home dizinin de ki kullanıcı adı dizinine giriş yapıp /desktop diyerekte masaüstü dizinine giriş yaptık. Bunları yapmazsak kopyalanacak dosyamızın nerede olduğunu bulamayacak ve hata verecektir.



Kod:
ls
komutu ile /tmp dizinin de hangi dosyaların olduğuna baktığımızda “örnek.txt” isimli dosyamızın oluştuğunu görüyoruz.



Şimdi biz illa ki kopyaladıktan sonra dosyamızın ismini değiştirmek zorunda mıyız derseniz hayır zorunda değiliz. Bunun için de
Kod:
cp /home/kullanıcı ismi/Desktop/dosya ismi---./
olarak yazıyoruz. Burada ki “./” ‘ın anlamı bulunduğumuz dizine kopyaladığımız dosya ismi ile kaydet demektir.



Gördüğünüz gibi “THT.txt” isimli dosyamız oluştu.



Aklımıza bir soru daha gelebilir “Ben bu dosyaları tek tek mi kopyalayacağım?” bunun cevabı da hayır. Üstteki resimde ki gibi
Kod:
cp *.py /home/kullanıcı adı/Desktop
burada ki anlam ise “*” bütün anlamına geliyor ve “.py” de “.py” uzantılı dosyalar demek olduğundan masaüstünde ki bütün .py uzantılı dosyaları hedef konuma /Tht dizinine kopyalanacağı anlamına gelir. (Burada ki önemli nokta
Kod:
cd Desktop
yaparak masaüstüne giriş yaptım ve burada ki .py uzantılı dosyaları kopyaladık.)



Gördüğünüz gibi kopyalandı.



Şimdi dosyaları kopyalamayı öğrendik peki dizinleri? Dizinleri kopyalama işleminde
Kod:
-r
komutundan yararlanacağız.
Kod:
cp –r /home/kullanıcıadı/Tht---- THTdosyam
olarak kodumuzu yazdık. Şimdi anlatayım bunun işlemi nedir? Tht isimli dizini THTdosyam isimli klasör olarak kopyaladık. THTdosyam isimli klasörün konumunu belirtmedim çünkü
Kod:
cd Desktop
dayım.

[IMG]https://i.resimyukle.xyz/9dJLS2.jpg[/CODE]

Gördüğünüz gibi oluştu.



Bu şekilde de içini göstereyim.

Rmdir Komutu



Rmdir komutunun amacı dizinleri silmek. Fakat boş bir dizini silmek. Dolu olursa ne olur derseniz birazdan göstereceğim.



Şimdi diyelim ki içi dolu bir dizinimiz var ve bunu rmdir komutu ile silmeye çalışıyoruz.
Kod:
rmdir  /home/kullanıcıadı/silmekistediğinizdizininadı
dedik.



Tak! Bize hata verdi; “Dizin boş değil” şimdi ne yapacağız? Dizini boşaltacağız



Boşalttıktan sonra tekrar aynı komutumuz ile silmeye işlemini yapıyoruz ve “Enter” a basıyoruz. Hiçbir hata vermedi demek ki işlemimiz başarılı.



Bakalım işlemimiz gerçekleşmiş mi diye
Kod:
ls /home/kullanıcıadı
baktığımız da “Tht” isimli bir dizin yok.

Rm komutu



Rm komutumuz ise dosya silmek için kullanılan bir komuttur. Bu komutta da şöyle bir şey var dizin silmeye kalkarsanız size uyarı verecektir birazdan göstereceğim.



Şimdi
Kod:
rm /home/kullanıcıadı/Desktop/silinecekdosyanınismi
diyoruz.



Bizlere hata verdi silinemedi bu bir dizin diye. Klasörlerde de aynı hatayı alırsınız arkadaşlar haberiniz olsun.



Şimdi “txt” dosyasında deniyelim bu olayı
Kod:
rm /home/kullanıcıadı/Desktop /Dosyanınismi
diyoruz.



Kod:
ls Desktop
baktığımız da dosyamız silinmiş.

ln ve ln-s Komutları

ln komutu dosyalar arası köprü(bağlantı oluşturma) oluşturmak için kullanılan bir komuttur. Bu komutu neden kullanalım derseniz diyelim ki diskinizde alan azaldı ve bir şeyler eklemek istiyorsunuz. Bu komut ile dosyayı bağlantı oluşturarak (bu oluşturulan bağlantılar dosya boyutu olarak çok küçüktür içinde ki veriler ne kadar olsa da) sizlere kullanımda kolaylık sağlamaktadırlar. Kullanıma geçelim



Kod:
cd Desktop
diyerek masaüstü dizinine giriyoruz.(Siz istediğiniz dizine girebilirsiniz benim kullanacağım dosya masaüstünde olduğu için buraya girdim.)



Kod:
ln dosyaadı bağlantıoluşturulacakdosyanınadı
bu şekilde kullanacaksınız.
Kod:
ln THT deneme
ben bu şekilde kullandım.



Gördüğünüz gibi masaüstünde dosyamız oluştu. Şimdi içine bakalım.





Gördüğünüz gibi içinde ki yazılanlar aynıdır. Şimdi ana dosyayı silelim ve oluşturduğumuz bağlantı dosyasında bir değişiklik olacak mı buna bakalım.



Kod:
rm THT
diyerek THT dosyasını sileceğiz.



Gördüğünüz gibi oluşturduğumuz bağlantı dosyası silinmedi.


ln-s Komutu

ln komutu ile pek bir farkı yok sadece bu komutta ana dosyamızı siler isek oluşturduğumuz bağlantı dosyamız kullanılamaz hale gelecektir.



Kod:
ln –s anadosya bağlantıolarakoluşturulacakdosya
şeklinde yazılacaktır. Ben
Kod:
ln-s deneme THTdeneme
olarak yaptım.



Gördüğünüz gibi dosyamız oluştu. Bir de içlerine bakalım;





Gördüğünüz gibi herhangi bir fark bulunmamaktadır. Şimdi ana dosyamızı silmeyi deneyelim.



Kod:
rm deneme


Dosyamızı sildik ve bağlantı dosyamıza tıkladığımızda kullanılamadığından Çöp tenekesine taşınacağını söylüyor.

cat Komutu



cat komutu bir dosyanın, metnin içerisinde neler olduğunu görmemiz için kullanılmaktadır. Ek olarak bir dosyanın içinde ki yazıyı diğer metnin içine gönderebilirsiniz. Biz ilk olarak temel “cat” komutuna bakalım daha sonra alt parametrelerine bakalım.



Kod:
cat dosyanızınismi
olarak yazmalısınz.



Görmüş olduğunuz gibi metnin içerisinde ki bütün yazılar ekranımıza geldi.

cat –b Parametresi

Bu parametre sayesinde metnimizin ya da dosyamızın içinde ki veriler sıralı bir şekilde başlarında numara alarak karşımıza gelmektedir.



Kod:
cat –b dosyaismi
olarak yazıyoruz.




cat –e Parametresi

Bu parametre ile verilerimizin sonlarına $ işareti konuluyor(İngilizce de olmayan harfler bizde ki ü-ö gibi harfleri de editlemektedir.)



Kod:
cat –e dosyaadı
olarak yazıyoruz.



Gördüğünüz gibi sonuna $ işareti konuldu.

Verileri birleştirme (>>)

Bu parametre sayesinde 2 farklı veri dosyasında ki verilerimizi tek bir dosya içine toplayabiliriz.



Kod:
cat ilkdosya >> ikincidosya
olarak yazıyoruz.(İkinci dosya da verilerimiz toplanacaktır bilginiz olsun.



Kod:
cat ikincidosya
yazıyoruz ve dosyamızda ki verilerimize bakıyoruz.



Gördüğünüz gibi verilerimiz ikinci dosyamızda birleştirildi.


more Komutu



more komutu da cat komutu gibi dosyamızın içinde ki verilerimizin okunması için kullanılır.



Kod:
more dosyaismi
olarak yazıyoruz.



Gördüğünüz gibi arkadaşlar metin belgesinde ki verilerimiz karşımıza geldi.

less Komutu



less komutunun faydası büyük datalı yazıların ve sayfalı yazıların içerisinde kolayca gezinebilmemiz için kullanılmaktadır. Klavyemizde bulunan yön tuşları ile yan sayfalara geçebilir veyahut yukarı aşağıya basarak geçiş yapabilirsiniz.



Kod:
more dosyanınadı
olarak yazıyoruz.



Gördüğünüz gibi verilerimiz geldi. Başta da dediğim gibi yön tuşları ile hareket ederek verilerinizin arasında gezebilirsiniz.

rev Komutu



Rev komutu metinlerde ki yazıların tersine çevrilmesi için kullanılan bir komuttur. Mesela bir txt dosyası ulaştı elinize ve tersten yazılar yazılmış. Bunun için bu komut ile normal haline çevirebilirsiniz.



Kod:
rev dosyaismi


Gördüğünüz gibi yazılarımız terse dönmüştür.


tail Komutu



Tail komutu metin de ki verilerin sondan başa doğru sıralanmasını sağlamaktadır.
Kod:
tail –n sayı dosyaismi
olarak yaptığınız da sayı kısmına ne yazarsanız sondan başa doğru o kadar veri gidecek ve sizlere gösterecektir.



Kod:
tail –n sayı dosyaismi
olarak yapıyoruz.



Gördüğünüz gibi sayı kadar veri sondan başa doğru sıralandı.Bunun tam tersi olayı da var baştan sona kadar verdiğimiz sayı kadar kalacak şekilde verilerin ekrana yazdırılması.



Bunda ise
Kod:
tail –n +sayı dosyaismi
olarak yazacağız.



Gördüğünüz üzere sıralanmıştır.


Locate Komutu



locate komutu find komutu gibi bir dosyanın veya anahtar bir kelime yazarak o kelimenin veyahut dosyanın isminin geçtiği bütün verileri tarar ve bizlere gösterir.



Kod:
locate arananisim
olarak yazıyoruz.



Gördüğünüz şekilde bizlere bütün dosyaları göstermiştir.


find Komutu



Find komutu locate komutundan daha işlevsel bir komuttur. Locate komutundan daha stabil sonuçlar vermektedir ve başka parametreleri olması da can alıcı noktasıdır.



Kod:
find –name aranacakkelimeismi
olarak yazdığımızda “-name” ile isim araması yapmış olacağız.



Görmüş olduğunuz gibi dosyamızı buldu. Şimdi de 1 gün içerisinde değişikliğe uğramış dosyaları bulalım.



Kod:
find –ctime -1
olarak yazıyoruz. Şimdi “-1” burada gün olarak belirtiliyor ve 1 gün içerisinde ki değişiklikleri aramasını yapıyor.



Görmüş olduğunuz gibi.


Join Komutu



Join komutu iki metin dosyasında ki satırları birleştirmeye yarayan bir komuttur.



Kod:
join -1 2 -2 1 ilkdosya ikincidosya
olarak yazılmalı. Burada ki “-1 2 -2 1” olayı 1. Dosyayı 2’ye 2. Dosyayı da 1’e eşleştirme yapmasını sağlamaktadır.



Gördüğünüz gibi birleştirdi.

Paste Komutu



Paste komutu join komutu gibi txt dosyalarında ki metinleri birleştirmeye yarıyor fakat join de bir satır birleştirebilirken paste komutunda bütün satırlar birbiri ile iç içe olarak bizlerin karşısına çıkıyor.



Kod:
paste birincidosya ikincidosya
olarak yazıyoruz.



Gördüğünüz gibi bütün satırlar birbiri ile birleştirildi.

Split Komutu



Split komutumuz bir dosyayı,metin belgesini parçalamaya yarayan bir komuttur. Mesela 10000 satırlık bir metin dosyamız var diyelim. Biz bunu 500 satır olarak ayarlamak istiyoruz. O zaman aşağıda göstereceğim şekilde yapacağız.



Kod:
split –satırsayısı dosyaismi oluşacakdosyalarınismi_harf
şeklinde yazıyoruz.



Ve böyle bir görüntü oluşuyor. Satır sayısını az tutmayın yoksa sizde de böyle çok olur


Uniq Komutu



Uniq komutu diyelim ki bir metin belgeniz var ve içerisinde isimler yazılı. Bu isimlerden aynısından birkaç tane var ve siz bunları tek tek silmek istemiyorsunuz. Bunun için uniq komutundan yardım alacağız.



İlk öncelikle dosyamıza bakalım neler varmış diye. Daha sonra
Kod:
uniq dosyaismi
olarak yazıyoruz.



Olarak oluştu arkadaşlar.

Cut Komutu



Cut komutu bir dosyanın ya da bir metin belgesinin içine girmeden istediğiniz karakter sayısında veriyi bizlere göstermeye yarayan bir komuttur.



Kod:
cut –c  minsayı-maxsayı dosyanınismi
olarak yazacağız. Burada ki “-c” karakter olarak geçmektedir. Min sayı ile max sayıyı yazdığımızda satırlarda ki minimum olarak yazdığınız sayı ile max yazdığınız sayı kadar karakterleri bizlere gösterecektir.



Gördüğünüz gibi.



Kod:
cut –b bytesayısı dosyanınismi
olarak yazıyoruz. Burada ki “-b” byte demektir. Siz ne kadar az ya da çok yazarsanız o byte sahip veriler bizlerin karşısına gelecektir.



Sort Komutu



Sort komutu sıralama anlamına gelmektedir. Metin ve dosyalarımız sıralamamız için kullanılmaktadır. Sayıları, harfleri ve ayları sıralama özelliği vardır. Bunları göstereceğim.



Şimdi bakalım nasıl kullanılıyor.
Kod:
sort dosyaismi
olarak yazdık. Şimdi buradan ne anladık derseniz harf sıralamasına göre vermiş isimleri.



Şimdi sayı olarak bakalım.
Kod:
sort dosyaismi
olarak yazıyoruz.



yazdık fakat bir sorun oldu fark ettiğiniz üzere. 1 normal fakat 2’ler sadece başları 2 olduğu için sıralanmış başta ki sayılara göre sıralama yapmış fakat biz böyle bir şey istemiyoruz.



Şimdi burada anahtar olay “-n” komutudur. “-n” komutu sayılarda sıralama da kullanmamız için kullanılır.
Kod:
sort –n dosyaismi


Gördüğünüz gibi bu sefer sayıları küçükten büyüğe doğru sıraladı.



Şimdi ayları sıralamayı göstereceğim. Direk yazdırdığımız da neler olacağına bakalım.



Gördüğünüz gibi ilk komutta karma karışık olarak sıraladı. Burada ki anahtar parametremiz “-m” komutudur. Bu komut ile ayları sıralayabiliriz.
Kod:
sort –m dosyaismi
gördüğünüz gibi aylar sıralanmış oldu.

Chmod Komutu



Arkadaşlar chmod komutu diğer komutlara nazaran biraz daha karmaşık bir komuttur. İlk öncelikle nedir ondan bahsedeyim; Linux kullanıcılarının dosyalara erişim haklarını belirlemek için kullanılan bir komuttur.

2 : w => Yazma izni
4 : r => Okuma izni
1 : x => Çalıştırma izni


Chmod Örnekleri;

rwx : Okuma, yazma ve çalıştırma erişim izinlerinin hepsi var.
rw- : Okuma ve yazma izinleri var, çalıştırma için iziniziz yok.
r-x : Okuma ve çalıştırma izinleri var, yazma için iziniziz yok.
wx : Okuma için izin yok, yazma ve çalıştırma izinleri var.
–x : Sadece çalıştırma hakkı var.
-w- : Sadece yazma hakkı var.
r– : Sadece okuma hakkı var.
— : Hiçbir erişim hakkı yok.


Şimdi bir dosya da izin olup olmadığını nasıl anlarız derseniz
Kod:
ls –all dosyaismi
olarak yazdığınız da dosyanın yetkileri çıkacaktır.



[/IMG]https://i.resimyukle.xyz/b4J9KV.jpg[/IMG]

Mesela izinleri karşımıza çıktı.



Kod:
chmod 000 dosyaismi
olarak yazdığımız da hiçbir hakkı yok demektir. Yani ne okuma ne yazma ne de görüntüleme hakkı.



Kod:
chmod 001 dosyaismi
olarak yazdığımız da okuma ve yazma hakkı yok fakat çalıştırma hakkımız olmuş oluyor.



Kod:
chmod 010 dosyaismi
olarak yazdığımızda okuma izni yok, çalıştırma izni yok fakat yazma izni vardır.



Kod:
chmod 011 dosyaismi
olarak yazdığımızda okuma izni yok fakat yazma ve çalıştırma iznimiz vardır.



Kod:
chmod 100 dosyaismi
olarak yazdığımızda okuma izni var fakat yazma ve çalıştırma iznimiz olmuyor.



Kod:
chmod 101 dosyaismi
olarak yazdığımız da okuma ve çalıştırma iznimiz vardır fakat yazma iznimiz yoktur.



Kod:
chmod 110 dosyaismi
olarak yazdığımız da okuma ve yazma iznimiz var fakat çalıştırma iznimiz yoktur.



Kod:
chmod 111 dosyaismi
olarak yazarsak eğer bütün yetkiler vardır.

Chown Komutu



Chmod komutu bir dosyanın izin sistemini değiştirmek için kullanılan komuttur. Bu komut ile diğer user’lar arasında dosyayı kullanabilme,yönetebilme yetkisine sahip olursunuz.



Kod:
chmod kullanıcıadı dosyaadı
olarak yazıyoruz. Hangi kullanıcıya yetkiyi vermek isterseniz o kullanıcı adını yazmanız gerekmektedir.



Umask Komutu



Umask komutu izin kısıtlama olarak kullanılan bir komuttur. Linux sistemlerde dosya ve dizinleri default izinleri vardır. Bu izinler umask’ta 022 olarak belirlenir.



Bu şekilde görebilirsiniz. Bu numara sistemi chmod’da anlattığım “x,r,w” olayından geliyor. Biz bu değerleri değiştirebiliriz onu da şöyle yapacağız;



Kod:
umask değer
olarak yazacağız.

Mesela bir dosya ve dizin oluşturalım;



Kod:
touch dosyaismi 
mkdir dizinismi 
ls –l
olarak yazıyoruz ve izinlerine bakıyoruz.



Gördüğünüz gibi izinlerin değerlerini değiştirdiğimiz için “r,x,w” değerleri de değişti.


Tar Komutu



Tar komutu dosyaları (metin belgeleri vb. dosyaları) arşivlemek için kullanılan bir komuttur. Varsayalım ki 4-5 tane dosyanız var ve Linux kullanıyorsunuz bunları arşivlemek istiyorsunuz. Bunun için bu komutu kullanabilirsiniz.



Kod:
tar –cvf arşivdosyasınınadı dosya1 dosya2 dosya3 ..
olarak yazıyoruz.”-cvf burada arşiv olarak geçmektedir ve bunun sayesinde arşiv dosyası oluşturacağız.



Gördüğünüz gibi işaretlediğim yerde .tar dosyası oluştu. Bu kadar kolay bir şekilde arşivleyebilirsiniz.
Şimdi de diyelim ki format atmanız gerekti ve bütün dosyaları arşivlemeniz gerekiyor. Tek tek uğraşmak yerine vereceğim komut ile bütün dosyaları arşivleyebilirsiniz.



Kod:
tar –cv /home/hangidizinekaydetmekisterseniz
olarak yazıyoruz.

Grep Komutu



Grep komutu kısaca anlatmak gerekirse belirli bir dosya içerisinde ya da belirli bir metin içerisinde istediğimiz kelimeyi veya kriterleri bulmamız için kullanılan bir komuttur.



Şimdi burada
Kod:
grep ‘herhangibiryazı’ Dosyaismi
olarak yazacağız. Neyin içinde aratmak istiyorsanız dosya ismi olarak yazacaksınız ve neyi aramak istiyorsanız da “herhangibiryazı” yazan yere onu yazmalısınız.



Gördüğünüz gibi “12” yazısının olduğu satırlar karşımıza geldi. Şimdi diyelim ki 12 haricindekileri bulmak istiyorum nasıl olacak derseniz de şu şekilde;



“-v” komutunu kullanacağız. “-v” komutu aradığınız yazının dışındaki satırlardaki bütün verileri karşımıza getirecektir.



Bu şekilde.

Şimdi de diyelim bir dizinin içinde bir kelime aramak istiyoruz ve o aradığımız kelime hangi dosyanın içinde var ise onu bizim karşımıza getirsin diyoruz. Onun için de



Kod:
grep –w ‘aranacakkelime/>’ *
olarak yazıyoruz. “-w” komutu burada dizin aramak için kullanılmaktadır.

Top Komutu



Top komutu, Linux sunucuları için birebir bir komuttur. Sunucunuzun anlık olarak izleme özelliğidir.



Bu şekilde görebilirsiniz.


Htop Komutu



Htop komutu ile bilgisayarın kullanımında ki CPU, ram gibi parametreleri görebilmek için kullanılır. Top komutundan daha detaylı ve anlaşılır bir komuttur.



Kod:
htop

Ifconfig Komutu



ifconfig komutu, bizlere IP adresimizi, MAC adresimizi vb. detayları öğrenmemiz için kullanılan bir komuttur. Diğer komutlar gibi karmaşık değildir.



Kod:
ifconfig
kısa ve net direk yazdığınız da bilgileriniz karşınıza çıkacaktır.


Apt-get Komutu (Setup)



apt-get komutu Linux’da hayat komutu gibi bir şey. Neyi indirmek isterseniz bu komut ile indirirsiniz. Sistem güncellemelerini buradan yapabilirsiniz. Dosyaları buradan indirebilirsiniz.



Şimdi burada ben direk sistem güncellemesi olan “update” komutunu yazdım. Siz isterseniz bir dosyanın ismini de yazabilirsiniz.
Kod:
apt-get update

sed Komutu



sed komutu bir dosya içinde ki veriyi bizim istediğimiz şekle dönüştürmeye yaramaktadır.



Şimdi burada “cat” komutu ile Deneme2 dosyasının içine baktık.



Burada
Kod:
sed ‘s/değiştirilecekdeğer/hangideğeriyazacaksanız/’ dosyaismi
olarak yazıyoruz. Burada ki “’s” parametresi vekil olarak kullanılır. Bu parametre sayesinde değiştirebiliyoruz.


iostat Komutu



iostat komutu ile bilgisayarımızın CPU ve disklerinde ki işlemlerin ne kadar yüzdelerde olduğu hakkında bilgi almamız için kullanılır. Burada ki püf nokta “-c” komutu CPU, “-d” komutu ise Disk ile ilgili verileri göstermektedir.



Kod:
iostat –c


Kod:
iostat –d

stat Komutu



stat komutu bir dosyanın dosya izinlerini, dosyanın büyüklüğü hakkında ve birçok şey hakkında bilgi veren bir komuttur. “ls –l” komutu gibidir fakat tek bir dosya üzerinden bizlere bilgi verir.



Kod:
stat dosyaismi
olarak yazıyoruz.




uname Komutu



uname komutu sistemimiz hakkında bilgi almamız için kullanılan bir komuttur.



Kod:
uname –a
komutu ile bütün bilgiler ekrana yazdırılır.



Kod:
uname –s
olarak yazdığımızda kullanmış olduğumuz Kernel ismini veriyor.



Kod:
uname –n
olarak yazdığımız da ağımızda ki hostumuzu bize gösteriyor.



Kod:
uname –r
olara k yazdığımızda ana kerneli bizlere gösteriyor.



Kod:
uname –v
olarak yazdığımızda Kernel sürümümüzün özel bilgilerini veriyor.


df Komutu



df komutu ile diskimizin doluluk oranını görebiliyoruz.



Kod:
df
olarak yazıyoruz.


Shutdown Komutu



shutdown komutu bilgisayarımızın kapatma işlemlerinde kullanılan bir komuttur.



Kod:
shutdown now
şimdi kapat anlamına gelir.



Kod:
shutdown saat
olarak ayarladığımızda belirli bir saatte kapatacaktır.



Kod:
shutdown –c
işlemi ise iptal işlemidir.


reboot Komutu



Bu komut sayesinde cihazımızı yeniden başlatabiliriz.

Konum bu kadar arkadaşlar biraz uzun oldu ama beğendiyseniz ne mutlu




---------------------
SolidStar

Twitter Telegram

"Aydın beyinleri bekliyor karanlık gelecek"
Konu "P4RS tarafından (07-05-2019 18:26 Saat 18:26 ) değiştirilmiştir.
CassPort - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
12/2015
Nereden:
root@cass:~#
Mesajlar:
1.473
Konular:
186
Teşekkür (Etti):
358
Teşekkür (Aldı):
483
Ticaret:
(0) %
10-05-2019 17:00
#2
Shutdown komutunda saati yazdığımız zaman gerçekten de kapanıyor mu ?
---------------------
Instagram: @trsoftware
| Cahille girme münakaşaya. Ya sinirini zıplatır tavana, ya da yazık olur adabına. |
TitanB - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
08/2016
Nereden:
Ankara
Mesajlar:
61
Konular:
13
Teşekkür (Etti):
17
Teşekkür (Aldı):
7
Ticaret:
(0) %
10-05-2019 18:24
#3
Kali Linux' u Microsoft Store den indirdim, buradaki hangi komudu yazarsam, komut geçersiz hatası veriyor çözümü nedir?
--------------------- 𝕿𝖎𝖙𝖆𝖓𝕭
noonebey - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
01/2019
Nereden:
Uzay
Mesajlar:
528
Konular:
22
Teşekkür (Etti):
6
Teşekkür (Aldı):
106
Ticaret:
(0) %
10-05-2019 19:00
#4
Alıntı:
TitanB´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Kali Linux' u Microsoft Store den indirdim, buradaki hangi komudu yazarsam, komut geçersiz hatası veriyor çözümü nedir?
Kendi sitesinden indir kali linuxu kali . org tan indir.
---------------------
Biri Sana Pislik Yaparsa Sen Ona Bin Mislini Yapki Anlasın Sen Ondan Korkmuyorsun.
Konu noonebey tarafından (10-05-2019 19:02 Saat 19:02 ) değiştirilmiştir.
CassPort - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
12/2015
Nereden:
root@cass:~#
Mesajlar:
1.473
Konular:
186
Teşekkür (Etti):
358
Teşekkür (Aldı):
483
Ticaret:
(0) %
10-05-2019 19:39
#5
Alıntı:
TitanB´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Kali Linux' u Microsoft Store den indirdim, buradaki hangi komudu yazarsam, komut geçersiz hatası veriyor çözümü nedir?
Sanal makineye kurmayı dene
---------------------
Instagram: @trsoftware
| Cahille girme münakaşaya. Ya sinirini zıplatır tavana, ya da yazık olur adabına. |
"P4RS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Green Team (Deneyimli)
Üyelik tarihi:
01/2017
Nereden:
Balkes
Yaş:
18
Mesajlar:
3.397
Konular:
270
Teşekkür (Etti):
459
Teşekkür (Aldı):
1002
Ticaret:
(0) %
11-05-2019 12:16
#6
Alıntı:
CassPort´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Shutdown komutunda saati yazdığımız zaman gerçekten de kapanıyor mu ?
Evet gerçekten kapanıyor denendi

Alıntı:
TitanB´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Kali Linux' u Microsoft Store den indirdim, buradaki hangi komudu yazarsam, komut geçersiz hatası veriyor çözümü nedir?
Onun hakkında bir bilgim yok fakat bunlar temel komutlar yani orada da çalışması lazım. Olmadı sanal makineye kurabilirsiniz veyahut dual boot yapabilirsiniz.
---------------------
SolidStar

Twitter Telegram

"Aydın beyinleri bekliyor karanlık gelecek"
TitanB - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
08/2016
Nereden:
Ankara
Mesajlar:
61
Konular:
13
Teşekkür (Etti):
17
Teşekkür (Aldı):
7
Ticaret:
(0) %
11-05-2019 12:43
#7
Alıntı:
WhiteRed´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Evet gerçekten kapanıyor denendi



Onun hakkında bir bilgim yok fakat bunlar temel komutlar yani orada da çalışması lazım. Olmadı sanal makineye kurabilirsiniz veyahut dual boot yapabilirsiniz.
Microsoft store den Ubuntu İndirdim bu sefer, Linux komuları ile aynı mı ikisi?
--------------------- 𝕿𝖎𝖙𝖆𝖓𝕭
"P4RS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Green Team (Deneyimli)
Üyelik tarihi:
01/2017
Nereden:
Balkes
Yaş:
18
Mesajlar:
3.397
Konular:
270
Teşekkür (Etti):
459
Teşekkür (Aldı):
1002
Ticaret:
(0) %
11-05-2019 12:47
#8
Alıntı:
TitanB´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
Microsoft store den Ubuntu İndirdim bu sefer, Linux komuları ile aynı mı ikisi?
Evet aynıdır. .
---------------------
SolidStar

Twitter Telegram

"Aydın beyinleri bekliyor karanlık gelecek"
TitanB Teşekkür etti.

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı