İPUCU

Linux Linux İle İlgili Bilgi Paylaşım Platformu

Seçenekler

A -=- Z Linux Komutları ve Dosya Komutlandırmaları...

hocam78 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
02/2008
Nereden:
heran her ye
Mesajlar:
6.194
Konular:
3537
Teşekkür (Etti):
38
Teşekkür (Aldı):
1617
Ticaret:
(0) %
21-08-2008 14:54
#1
A -=- Z Linux Komutları ve Dosya Komutlandırmaları...


ls dizinde bulunan herşeyi listeler.
ls -a izli dosylar ve dizinlerle beraber listeler.
ls -l :Bütün dosyları boyut ve tarihini göstererek listeler.
tar -zxpf <dosya.tar.gz> :Uzantısı tar.gz olan sıkıştırılmış dosyaları açar.
tar -xpf <dosya.tar> :Uzantısı .tar olan dosyaları açar.
gunzip <dosya.gz> :Uzantısı .gz olan dosları açar.
cp <dosya> dosyayı kopyalar.
mv <dosya> :Bir dosyayı başka bir dizine taşımanızı sağlar yada dosya adını değiştirir.
mkdir <dizin> yeni bir dizin oluşturmanızı sağlar.
rmdir <dizin> :Belirtilen dizini silmenizi sağlar.
rm <dosya> dosya silmenizi sağlar.
rm -rf <dizin> dizin silmenizi sağlar.
cd <dizin> :Belirtilen dizine geçmenizi sağlar.
cd .. :Bir üst dizine geçmenizi sağlar.
cd ~ :En üst dizine çıkmanızı sağlar.
pwd :O anda bulunduğunuz dizini görüntüler.
pico <dosya> :Belirtilen dosyayı text editör ile düzenlemenizi sağlar.
ftp <site> :Belirtilen siteye FTP bağlantısı sağlar.
lynx <site> :Belirtilen siteyi görüntüler.
df :Harddisk istatistiklerini gösterir.
quota disk kullanımınızı gösterir.
uname :İşletim sisteiminin durumunu gösterir.
whoami :Kendi bilgilerinizi gösterir.
who :Sunucuya bağlı olanları gösterir.
last :Hesabınıza yapılan en son bağlantıyı gösterir.
whereis <dosya> :Belirtilen dosyanın nerede olduğunu gösterir.
BitchX :IRC programını çalıştırır.
mail :Postalarınızı kontrol eder.
ps -x :Sizin çalıştırdığınız işlemleri gösterir.
ps -a :Sunucuda çalıştırılan tüm işlemleri gösterir.
ps -ux :Çalıştırılan işlemlerin CPU/RAM kullanımıyla gösterir.
kill <pid> :Pid numarası verilen işlemi durdurur.
kill -9 <pid> :Pid numarası verilen eggdrop işlemini durdurur.
killall <program> :Belirtilen program türündeki tüm işlemleri durdurur.
whatis <komut> :Belirtilen komutun açıklamasını verir.
man <komut> :Komut hakkında yardım görüntüler.
passwd :Shell hesabınıza girerken kullandığınız şifreyi değiştirmenizi sağlar.
vhosts yada vhost :Sistemde bulunan vhostları (virtual host) listeler.BNC için kullanabilirsiniz.



KOMUTLAR

Linux temel olarak kullanıcıyla X Pencere Sistemi adı verilen (startx buyruğuyla başlatıldığını daha önce görmüştük.) bir pencere ortamı olmaksızın, komut satırından iletişim sağlayan bir sistemdir.

root@aku: ~# _
tipik bir komut yorumlayıcı komut (prompt). Komutların biçim ya da yapısı kullanıcının isteğine göre oluşturulabilir. Bizim özel örneğimizde "@" iminden önceki etiket (root ) şu anda geçerli olan kullanıcıyı, aku ise sistemin konak adını belirtiyor. ~ karakteri, yöneticinin hesabı halinde /root olacak olan kullanıcıların anayerleşim (home) dizinini gösteriyor ve son olarak da "#" komutu bu özel hesabın süper kullanıcıya ait olduğunu belli ediyor. Kullanıcı şimdi hareketeden imleçten sonra herhangi bir komutu girebilir.

Kod:
ls: dizin içeriğini listeler
Örneğin: root@aku:~$ ls
BasiliX/ dead.letter mail/
root@yonca:~# ls -l deneme
Bu örnekte kullanıcının nasıl bir komut (ls), bir komut seçeneği (-l) ve bir parametreden (deneme) oluşan bir deyim oluşturduğunu görebiliriz. Kullanıcı enter tuşuna bastığında, Linux deneme dosyasını listeleyecektir (dosyanın büyüklüğü, oluşturulduğu tarih, ve birkaç başka özelliğini görüntüleyecektir.) Bir kabuk deyiminin genel yapısı, bir karakter boşluktan sonra komut adını izleyen seçeneklerden oluşur.

ls -l -a deneme
Seçenekler aşağıdaki gibi birlikte de kullanılabirler:

ls -la deneme
Son olarak, komut dosya olarak birden fazla dosyaadı belirtilebilir, bunlar da birbirinden boşluk karakteriyle ayrılmalıdır.

ls deneme word yedek
Bu, deneme, word ve yedek dosyalarını ayrıntı vermeden listeler. Dosyaların daha ayrıntılı bir tanımlamasını almak isteyen daha önceki gibi -l seçeneğini kullanabilir.

ls -l deneme word yedek

Linux, sistemin nasıl kullanılacağı hakkında çok geniş ağiletişimli (online) bilgiye sahiptir. Bir komutun adını biliyor ve nasıl kullanıldığını öğrenmek istiyorsanız :
man [komut]
Bu, komutunun elyordam sayfasını oluşturacaktır. Hemen hemen tüm sistem komutları için elyordam sayfaları sistemde var durumdadır. man komutunun kendisinin seçenekleri hakkında daha çok bilgi almak isterseniz, yalnızca man man yazmanız yeterli. Bir UNIX buyruğunun seçeneklerini akılda tutmak asla gerekmez. Çünkü ağiletişimli elyordam sayfaları her zaman belleğimizi tazelemek için hızlı ve kolay bir yol sağlar. Öte yandan öğrenmek istediğiniz şeyin konusunu ya da bir açkı sözcüğünü biliyorsanız şunu deneyin:

Kod:
apropos [subject]
Bu, konuyla ilişkili tüm komutların bir listesini verecektir. root@yonca:~$ apropos zip
atalkd (8) - AppleTalk RTMP, NBP, ZIP, and AEP manager
bzip2, bunzip2 (1) - a block-sorting file compressor, v1.0 bzcat - decompresses files to stdout bzip2recover - recovers data from damaged bzip2 files
explodepkg (8) - Extract the contents of a tar+GNUzip package (such as a Slackware software package) in the current directory.
funzip (1) - filter for extracting from a ZIP archive in a pipe
gzip, gunzip, zcat (1) - compress or expand files
jaztool, ziptool (1) - Tool for Iomega JAZ and ZIP drives
mzip (1) - change protection mode and eject disk on Zip/Jaz drive '" t TQ $1 ..
unzip (1) - list, test and extract compressed files in a ZIP archive
unzipsfx (1) - self-extracting stub for prepending to ZIP archives
zforce (1) - force a '.gz' extension on all gzip files
zip, zipcloak, zipnote, zipsplit (1) - package and compress (archive) files
zipgrep (1) - search files in a ZIP archive for lines matching a pattern
zipinfo (1) - list detailed information about a ZIP archive

ls --help:
Bazı komutlar --help parametresiyle birlikte verildiğinde mümkün olan tüm seçeneklerin kısa bir tanımını verirler.
Bir komutun çıktısı bir ekrandan fazlasını dolduruyorsa kaygılanmak için bir neden yoktur, çıktıyı okumak için klavye üzerindeki PageUp ve PageDown tuşlarını kullanmak yeterlidir. Çoğu Linux sürümü çeşitli programlar ve yararları hakkında birçok kaynakbilgi (********) içerir. Bu kaynakbilgiler /usr/doc dizinindedir. Örneğin tetex ile ilgili bilgi için yalnızca bu dizine girip more tetex yazmanız yeterlidir. /usr/doc dizinindeki dosyaların çoğu ASCII dosyalarıdır. Daha da çoğu var. info sayfaları komutların tanımlarını ve uygulamalarını içerir. emacs editöründen [Control+h][Control+i] tuşlarıyla kolayca erişilebilen info sayfalarında da açıklamalar bulabiliriz.

Kod:
$ ls -l
drwxr-xr-x 3 fenix fenix 1024 Jun 15 1997 Calendar
drwx------ 5 fenix fenix 1024 Nov 6 19:35 Desktop
drwx------ 2 fenix fenix 1024 May 16 1997 Mail
drwxrwxr-x 2 fenix fenix 1024 Mar 10 00:28 X11
lrwxrwxrwx 1 root root 11 Mar 13 20:53 ada -> private/ada
drwxrwxr-x 2 fenix fenix 1024 Mar 10 00:28 bin


cp: Dosya kopyalama
Bu komut dosyayı başka bir dizinde bulmak veya yeni başka bir ad vermek için dosya kopyalamaya izin verir.
root@aku:/home/web# cp index.html /home/www/
Eğer, yedek varolan bir dizin değilse, komut, dosyayı başka bir ad altında kopyasının yaratılmasının istendiği yorumunu yapacaktır. Buradaki yedek dizini home altındaki son klasörünün içine kopyalanacaktır.

mv: Dosya taşıma
mv "MoVe" demektir ve taşı anlamına gelir. Bu komut ile dosyaları yeniden adlandırabilir veya diğer bir dizine taşıyabilirsiniz.
root@aku:/home/web# mv index.html /home/www/
Eğer yedek varolan bir dizin olmasaydı, dosyayı yeniden adlandırmak istediğiniz yorumu yapılacaktı. Yedek dizini home altına taşınacaktır.

cd: dizinin içine girmek
Argümansız cd buyruçu ilk dizine geçişi sağlar. Eğer yetkin kullanıcı (superuser) iseniz bu komut size /root/ dizinini verecektir; eğer hasan iseniz /home/hasan'a gideceksiniz. Burada görebildiğiniz şey dizinlerin sağ tarafa eğimli çubuklara sahip olduğu gerçeğidir Son olarak, /home ~ karakteri ile yer değiştirebilir. Bu nedenle, cd ~yedek bizi /home/yedek 'ğe ***ürür. root@sezer:/home/webadmin# cd linuxweb
root@sezer:/home/webadmin/linuxweb#

mkdir: dizin oluşturmak
root@sezer:/home/webadmin# mkdir linuxweb
root@sezer:/home/webadmin/linuxweb#
mkdir [dizinadı] biçiminde çok basit bir yapıdır ve bu ad altında bir dizin yaratır.

rmdir: boş bir dizini silmek
root@sezer:/home/webadmin# rmdir linuxweb

İçinde dosyalar bulunmayan bir dizini yok etmek istiyorsanız, rmdir [dosyaadı] komutuyla yapılır. Eğer dosyalara sahip dizinleri yok etmek istiyorsanız (ya da diğer dizinler) rm komutuna bakın.

rm: dosyayı silmek
rm [dosyaadı] ile her tür dosya silinir.
Diğer ek komutları: -i Dosyayı silmeden önce doğrulama gerektirir.
-r Bir dizini ve onun tüm içeriğini siler.
-rf Bir dizini ve onun içeriğini herhangi bir doğrulama gerektirmeksizin siler.

ln: diğer dosyalara link vermek
Linux dosyaların ayrı adlara sahip olduğunu veya onlara ayrı dizinlerden erişebileceğimizi varsayar. Bu, bağlantılar ile yapılır. İki türü vardır: " katı: bağlantıda dosya içeriğinin tamamını kopyalar, kaynak dosya veya tersine bağlantı değiştiğinde karşılığı da değişir. " simgesel: Kopyalamaz, kaynak dosyaymış gibi çalışır. Bu yolda dosya içeriğinin kopyası yoktur, böylece tekerde boş yer kalır. Bugünlerde neredeyse yalnızca bu tür bağlantılar kurulmaktadır. Bu yolla dizinler sadece simgesel bağlantılara izin verir. Katı bağlantılar ln ile yapılır. Ve simgesel bağlantılar ln -s [kaynakdosyalar] [erekdosya] ile yapılır.

cat:dosyanın içini gösterir
cat [dosyaadı]

more: sayfalamalı dosya içeriği gösterimi, eğer göreceğimiz dosya çok uzunsa (ekranda görmek istediğimiz birçok satırı varsa), en üstteki ilk satırları yitireceğiz. Çözüm ise ekran buffer kullanmaktır. Bu buffer altında, Mays+Repag ile yer değişimi sağlanabilir. Fakat bu buffer sınırlı büyüklüktedir ve çoğu kez yardımcı olmaz. more buyruğu dosyaları sayfalayarak görmemizi sağlar.
more [dosya-adı]
Bu etkileşimli bir programdır. Daha ilginç olan "****" (etkileşimli komutlar) aşağıdadır: Açkı Fonksiyon (*** Function)
spacebar Bir sayfa ileri
b bir sayfa geriye al
return bir satır ilerle</td>
/[string] katar'ın dosya içindeki bir sonraki yerini bul
?[string] katar'ın dosya içindeki son görüldüğü yeri bul
q bırak çık

chmod:dosya izin haklarının değiştirilmesi
Düzenli kullanıcılar (root her şeyi yapabilir) yalnızca sahip oldukları dosyaların erişim izinlerini değiştirebilirler. Bu, boşlukla ayrılmış 2 parametre türünün birleşimidir.
chmod [kim][+/-] [yenihaklar] [dosya]
kim'de aşağıdakilere gönderim yapabiliriz: Kim Betimlemesi u dosyaya sahip olan kullanıcı
g dosyaya sahip olan grup
o geriye kalan kullanıcılar
a herhangi bir kullanıcı (sahip, grup, diğerleri)
+ ile izin hakları ekler - ile izin haklarını çıkartırız.
Yeni izinlerde hangi izinlerin eklendiğini veya kaldırıldığını gösteriyoruz. Bunlar ls yardımı ile uzun listenin ilk alanındaki harfler ile betimlenirler (Bunun anlamı, w:yaz, x:çalıştır veya konuk ol, s:SetUID şeklindedir).



chmod u+rw my
Bununla sahip (bu genellikle sizsiniz), my dosyası üzerinde okuma ve yazma iznine sahip olur.

chmod a-x directory
Ve bununla tüm kullanıcıların (siz ve sahip dahil) directory dizinine konuk olma izinlerini kaldırıyoruz.
chmod diğer ve daha gelişmiş niteliklere sahiptir, bunları burada görmeyeceğiz, fakat man chmod komutunu kullanarak elyordam sayfaları kullanabilirsiniz:.

man chmod
* : Herhangi bir katara (0 veya daha çok sayıda) gönderme yapar

rm *:Bütün dosyaları sil.

rm a* :a ile başlayan tüm dosyaları sil.

rm bet*as :bet ile başlayıp as ile biten tüm dosyaları sil.

? :herhangi karakter (yalnızca bir)

cat c?t : c ile başlayan ve sonu t ile biten tüm dosyaların içeriklerini görüntüler.

[group]: köşeli parantezler arasındaki karakter grubu

more [tp]erez:Eğer varsa, sayfa düzeninde terez ve perez dosyalarını gösterir.
cp c[AEIOU]endo directory c ile başlayan, [ ve ] arasında verilen büyük harflerle süren ve endo ile sona eren dosyaları directory adlı dizine kopyalar. Aralıkları yaratmak için "-" kullanabiliriz:

mv *[a-z] trash :Büyük harf ile bitmeyen tüm dosyaları trash adlı dizine taşır. Aralıkların dışı da taban alınabilir
---------------------

Ey Ulu Peygamberimiz nerdesin
Dinle minaremde öten gür sesin
Gel! Bana yar ol ki cihan titresin
Kimse dönüp süngüme yan bakmasın

Amin! desin hep birden yiğitler
ALLAH-U EKBER gökten şehitler
Amin! Amin! ALLAH-U EKBER



MEHMET AKİF ERSOY


rap34 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Forumdan Uzaklaştırıldı
Üyelik tarihi:
07/2008
Mesajlar:
427
Konular:
4
Teşekkür (Etti):
0
Teşekkür (Aldı):
9
Ticaret:
(0) %
22-08-2008 23:41
#2
lazımdı zaten
zefir - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
09/2008
Mesajlar:
2
Konular:
0
Teşekkür (Etti):
0
Teşekkür (Aldı):
0
Ticaret:
(0) %
09-09-2008 19:33
#3
linux açık kaynak kodlu bir yazılım derken ne kastediliyor ? yani değiştirilebilr vs. filan,bunlar nasıl olack şyler ? linux'ı nasıl çözebilirm ..yardımcı olursanız sevinirim ? aklımda bir sürü soru işareti var böyle ? .. .

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı