İPUCU

Sağlık Sağlık Dünyasından Haberler

Seçenekler

Kabızlık

DoWn LiTe - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
04/2007
Nereden:
emekli mod
Mesajlar:
1.627
Konular:
809
Teşekkür (Etti):
1
Teşekkür (Aldı):
66
Ticaret:
(0) %
05-01-2008 10:39
#1
Kabızlık
Genel Bakış

Bilgisayar önünde çok fazla zaman geçirmek ve az sebze yemek bazen tuvalet alışkanlıklarınızı düzensizleştirebilir. Bu, kabız olduğunuz anlamına mı gelmektedir? Her zaman değil.

Bağırsak hareketlerinin normal frekansı günden üç kereden haftada iki kereye dek değişebilir. Sizin için normal olan başkası için normal olmayabilir. Ancak, genel olarak, haftada üç defadan daha az sayıda sert dışkı çıkarıyorsanız, muhtemelen kabızsınızdır. Bazı olgularda, şişkinlik hissi veya karında kramp ya da ağrı olabilir.

Neyse ki daha fazla egzersiz yapmak, lif yönünden zengin gıdalarla beslenmek ve özellikle de bol miktarda sıvı, özelikle su, tüketmek kabızlık vakalarının birçoğunu önlemekte veya rahatlatmaktadır.

Bulgu ve Belirtiler

Her gün dışkı çıkarmamanız mutlaka kabız olduğunuz anlamına gelmez. Ancak şu durumlarda kabız olabilirsiniz:

· Haftada üç defadan daha az sayıda sert dışkılama
· Dışkılama esnasında sık sık ıkınma
· Karında şişkinlik ya da rahatsızlık olması

Nedenleri

Normalde sindirimin atık maddeleri, kaslarınızın kasılması ile bağırsaklarınızdan ileriye doğru sürülür. Vücudunuzun birçok fonksiyonu için gerekli olduğundan, su ve tuzun büyük bir kısmı, kalın bağırsakta geri emilirler. Bol miktarda su geri emilirse ya da atıklar çok yavaş ilerlerse, kabız olabilirsiniz.


Bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına neden olan birçok faktör mevcuttur: yetersiz sıvı alımı, düşük lifli diyet, bağırsak alışkanlıklarına dikkat etmeme, yaş, fiziksel aktivite azlığı, depresyon, gebelik, hastalık ve hatta stres gibi.

İlaçların birçoğu, özellikle de Parkinson hastalığı, hipertansiyon, bazı kalp hastalıkları ve depresyon için kullanılan ilaçlar da kabızlığa neden olabilir. Aynı şeyler narkotikler için de geçerlidir. Laksatiflerin sık kullanılması da çoğu zaman kabızlığı kötüleştirir ve hatta kabızlığa neden olabilir.

Nadiren kabızlık, kolorektal kanser, hormon ya da elektrolit dengesizlikleri, kalp hastalığı ve böbrek yetmezliği gibi daha ciddi tıbbi problemleri gösteriyor olabilir.

Bazen küçük çocuklar, tuvaleti kullanmayı unuttuklarından dolayı kabız olabilirler. Emekleyen ******nuz, tuvalet eğitimi esnasında, korkuyor ya da tuvaleti kullanmak istemiyorsa kabız olabilir.

Risk Faktörleri

Yetişkinseniz, hareketsiz bir yaşam sürüyorsanız ya da yatağa bağımlı iseniz, diyetiniz liften fakirse ya da az sıvı alıyorsanız, kabızlık probleminiz olması daha olasıdır. Sedatifler veya narkotikler gibi bazı ilaçları kullanıyor ya da kemoterapi görüyorsanız yine risk altındasınız.

Hamile iseniz, aldığınız gıdalardaki besinlerden daha fazla yararlanmanız için yavaşlayan sindirim sisteminiz nedeniyle kabızlık dönemleriniz olabilir. Gebeliğinizin ileri dönemlerinde, uterusunuzun(rahim) bağırsaklarınıza yaptığı basınç kabızlığa neden olabilir.

Doktora Başvurma Zamanı

Nedeni, açıklanamayan bir kabızlık başladığında ya da bağırsak alışkanlıklarınızda değişiklik olduğunda veya daha ciddi bir sağlık problemine işaret eden aşağıdaki bulgulardan biri varsa, doktorunuza görünün:
· Beslenme veya egzersizde yapılan değişikliklere rağmen haftada bir veya iki defa dışkı çıkartamama
· Şiddetli karın ağrısı
· Dışkıda kan olması

Tarama ve Tanı

Kabızlık tanısı genellikle tıbbi hikâyenize ve fizik muayenenize bağlıdır. Doktorunuz ilk olarak ince veya kalın bağırsağınızda tıkanıklığınızın, hipotiroidi gibi bir endokrin hastalığınızın, ya da kanda aşırı miktarda kalsiyumun bulunması(hiperkalsemi)gibi bir elektrolit bozukluğunuzun olmadığından emin olmak isteyecektir. Kabızlığa neden olabilecekleri için ilaçlarınızı da kontrol etmek isteyecektir.

Teşhise yönelik şu işlemlerden geçebilirsiniz:

· Dışkı örneği. Bazı vakalarda doktorunuz, dışkıda gizli kan varlığına bakmak için dışkı örneği isteyebilir.
· Baryumlu lavman. Bu tetkikte bağırsağınızın cidarı kontrast madde ( baryum ) ile kaplanarak, röntgen filminde rektum, kalın bağırsak ve bazen de ince bağırsağın küçük bir kısmı görülebilir.
· Proktosigmoidoskopi. Bu işlem sırasında doktorunuz, ışığı olan esnek bir tüpü sigmoid kolon ve rektumunuza bakmak için kullanmaktadır. Olguların çoğunda, doktorunuz bu işlemle rektum ve sigmoid kolonunuzu baryumlu lavman muayenesinden daha kolay görmektedir.
· Kolonoskopi. Bu tanısal tetkik esnek, kamerası olan bir tüple doktorunuzun bütün kolonunuza bakmasına imkân tanımaktadır.

Komplikasyonlar

Kabızlık çok rahatsız edici bir durum olmasına rağmen, genellikle ciddi bir şey değildir. Devam ederse ve özellikle ıkınırken zorlanmaya neden olursa,komplikasyon olarak hemoroitler, abrazyon veya fissür denen çatlak veya yarıklar gelişebilir.

Çok ağır veya kronik kabızlıklar, bazen normal bağırsak hareketleri ile kurtulamayacağınız kadar sertleşmiş dışkının neden olduğu fekal sıkışma neden olabilir. Sıkışma çok tehlikeli olabilir ve hemşire veya bir doktor tarafından elle çıkarılması gerekli olabilir.

Sık sık laksatif(müshil) kullanıyorsanız, bağırsaklarınız düzgün çalışabilmek için laksatiflere bağımlı hale geldiğinden, bağırsak tembelliği geçirebilirsiniz. Aslında, laksatif kullanımı, vitamin ve diğer besinlerin emiliminin kötü olması, aşırı su, sodyum ve potasyum kaybı, bağırsaklarınıza zarar verme ve kabızlığı daha da kötüleştirme gibi birçok probleme neden olabilir.

Korunma

Kabızlığı önlemeye yardımcı olmak için:

· Düzenli yemek yiyin. Taze meyve, sebze ve taneli hububatlar ve bunlardan yapılma ekmekleri bol miktarda tercih edin. Özel bazı meyve ya da sebzelerin sizde müshil etkisi yapıp yapmadığını deneyip görün. Bu yiyeceklerden bazıları gaz yapabildiğinden orta miktarlarda tüketin.

· Sorun olan yiyecekleri kısıtlayın. Bunların içinde, bol miktarda yağ ve şeker içeren gıdalar başı çekmektedir. Süt ürünlerini de kesin. Bu ürünler özellikle çocuklarda kabızlığı arttırabilir.

· Bol bol sıvı için. Her gün ne kadar su ve diğer sıvılardan içiyorsunuz? Ulusal Araştırma Konseyi (National Research Council) (NRC), her yakılan kalori için 1 mililitre (ml) su çizelgesini kullanmaktadır. Bu çizelge gebe ya da emziren kadınlar, yeni doğanlar, çocuklar ve hasta olan yaşlı erişkinler için geçerli değildir. NRC, günde 2900 kalori yakan normal bir erkeğin, günde 2900 ml (12 bardak) suya ihtiyacı olduğunu belirtmektedir. Günde 2200 kalori yakan normal bir kadının, günde 2200 ml ( 9 bardak) suya ihtiyacı olmaktadır. Size hesap kolaylığı sağlamak için, bir ölçme kabı kadar su 236 ml’ dir. Bu kapların suyla doldurulması gerekmez. Katı gıdalarda da su bulunmaktadır. Normal bir diyette, gıda yoluyla 3 ile 4 kap arasında sıvı alınmaktadır. Bu nedenle, bu miktarı günlük içmeniz gereken sıvı miktarından düşebilirsiniz. Erkekler genellikle daha iri ve daha kaslı olduklarından, günlük sıvı ihtiyaçları kadınlardan daha fazladır.

· Fiziksel faaliyetlerinizi arttırın. Yürüme, bisiklete binme veya yüzme gibi hareketleri hemen hemen her gün en az 30 dakika yapın.

· Doğanın çağrısına kulak verin. İhtiyaç duyduğunuzda tuvalete gitmeyi ne kadar geciktirirseniz, o kadar çok sıvı dışkınızdan geri emilecek ve dışkınız o kadar sertleşecektir.

· Lifli katkı maddelerini deneyin. ****mucil ve Citrucel gibi reçetesiz satılan ilaçlar, dışkınızın yumuşak ve düzenli olmasını sağlamaktadır. Dışkı yumuşatıcıları için doktorunuzla görüşün. Lifli katkı maddeleri kullanıyorsanız, her gün en az sekiz ila on bardak arasında su ya da diğer sıvıları içtiğinizden emin olun. Aksi takdirde, lifli katkı maddeleri kabızlığa neden olabilir ya da kabızlığı daha da kötüleştirebilir. Gıdanıza lifi yavaş yavaş ilave edin ki gaz problemleriniz olmasın.

· Stimülan (uyarıcı) laksatiflere ümit bağlamayın. Bağırsaklarınızın duvarını tahriş ederek etki eden Senokot veya Dulcolax gibi ürünler, bu grubun içinde bulunmaktadır. Kullanım alışkanlığının olması, bağırsaklarınıza zarar verebilir ve kabızlığı daha da kötüleştirebilir. Rahatlamak için ara sıra, magnezyum sütü gibi ozmotik ajanları deneyin. En hafif laksatifleri bile uzun süre kullanmanın bağımlılığa neden olabileceğini aklınızda bulundurun. Kabızlığı olan çocuklarda, doktorunuz olur demeden laksatif kullanmaktan kaçının.

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı