İPUCU

Sağlık Sağlık Dünyasından Haberler

Seçenekler

Toxoplazma

abdullah_mabel - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye
Üyelik tarihi:
09/2007
Yaş:
27
Mesajlar:
463
Konular:
419
Teşekkür (Etti):
6
Teşekkür (Aldı):
11
Ticaret:
(0) %
29-06-2010 13:49
#1
Post
Toxoplazma
Toxoplazma

TOXOPLASMA
Toxoplasmosis, kedi ve diger memelilerde, Toxoplasma gondii adli parazit bir protozoanin neden oldugu bir hastaliktir.
Bu parazitin son konagi, sadece evcil ve vahsi kedigillerdir. Kedilerde bulunan bu parazitlerin tehlikesi, parazitleri diger hayvanlara, özellikle de insanlara bulastirmalaridir. Ayrica çig et tüketiminin sonucunda da bu hastaligin ortaya çiktigi unutulmamalidir.

Kedilerde Bulasma ve parazitin yasam çemberi
Kediler parazitin üç formunu yiyerek enfekte olurlar; bu formlar: kist, ookist, ve tasizoittir. Kediler, vücutlarinda enfekte kist bulunan kemirgen veya kuslari yediklerinde yasam çemberi baslar. Parazit, kedilerin ince bagirsaklarinda çogalir ve ookistler olusur. Bu ookistler 2-3 hafta içinde diskiyla beraber çikar. 5 gün içinde ookistler sporlanir ve çevre ortamina oldukça dayanikli hale gelir, nemli toprak veya kumda aylarda canli kalabilir. Kedilerin ince bagirsaginda geçen yasam siklusunda yemis olduklari kistten çikanlar daha derin dokulara yerlesir ve tasizoit formlari gelisir. Hemen ardindan bu formlar vücudun diger kisimlarina gider ve bagirsak disi yasam siklusu gelisir, parazit burada dinlenme fazina geçer.

Kediler ya enfekte avlarini (fare, kus) ya da çig et yiyerek Toxoplasma ile infekte olurlar. Kedilerde kongenital infeksiyon pek yaygin degildir.

Çogu saglikli kedi, Toxoplasma ile olan akut infeksiyon sirasinda ookist saçar. Ookist bulunan topraklarla insanlarin, kemiriciler, kuslar, koyunlar, sigirlar ve de kedilerin temas etmeleri Toxoplasma infeksiyonu için yeterlidir.

Ayrica az pismis etlerin özellikle de koyun etlerinin (koyun etlerinin % 10 kadari Toxoplasma kisti tasir) yenmesiyle de enfekte olunabilir. Bu organizma, keçi sütü gibi pastörize edilmemis sütlerde (keçi sütü) bulunabilir.

Insanlara bulasma

Toxoplasma insanlara baslica 3 yolla bulasir:

pismemis etlerin yenmesiyle,
kedi pisligi veya kumunda bulunan ookistlerle,
ve fetusa hamilelik sirasinda enfekte olan anneden transplasental olarak geçer.

Insanlarda kongenital infeksiyon çok önemlidir. Hamilelik sirasinda Toxoplasmayla enfekte olmus annelerden dogan bebeklerin yaklasik 1/2-1/3'ü enfekte olmaktadir.

Genelde, maternal infeksiyon gebeligin ilk 1/3'ünde gerçeklesirse, fötusun enfekte olmasina pek sik rastlanmaz (fakat hastalik çok daha ciddi boyuttadir) Maternal infeksiyon gebeligin son 1/3'ünde olursa, fetal infeksiyona daha sik rastlanir, (hastalik o kadar ciddi degildir ve semptomsuz seyreder.)

Hamilelikleri sirasinda infekte olmus kadinlarda ise hiçbir semptom gözlenmez. Semptom gösterenlerde de, semptomlar dogum sirasinda bulunabilir ya da haftalar, aylar ve hatta yillar sonra ortaya çikabilir. Bu hastalarda görülen semptomlar arasinda, oküler ve sentral sinir sistemi bozukluklari, sagirlik, yüksek ates, sarilik, isilik ve çesitli solunum yolu hastaliklari sayilabilir. Immunosupresyon bulunan hastalarda (kanser veya AIDS) lenf dügümcükleri belirginlesir, oküler ve sentral sinir sistemi bozukluklari, solunum yolu hastaliklari ve kalp bozukluklari gelisir. Bu hastalarda (özellikle de AIDS hastalarinda) hastaligin tekrarlamasi söz konusudur ye ölüm oram da oldukça yüksektir.

Amerika'da semptom göstermeyen, yaklasik 3000 kadar kongenital hastaligin sebebinin Toxoplasma oldugu düsünülmektedir.

Semptomlar(belirtiler)

Çogu kedide klinik semptom gözlenmez. Bazen yavru kedi ve genç kediler diger yasli hayvanlardan daha çabuk etkilenebilir.

Letarji, depresyon, istah kaybi ve ates görülebilir.
Respiratorik problemlerden olusan pneumonia, hastaligin ciddiyetini arttirir. Hepatit, kusma, diyare, bitkinlik ve sariliga neden olur. Ayrica pankreas yangisi ve lenf nodülleri de olusabilir.

Toxoplasmosis, gözleri ve sentral sinir sistemini de etkileyebilir. Retina veya anterior oküler kamarada yangi, pupillada anormallikler, isiga hassasiyetin azalmasi, körlük, inkoordinasyon, dokunmaya karsi asiri duyarlilik, davranis bozukluklari, çigneme ve yutkunmada zorlanma, felç ve ürinasyon ve defekasyonda zorluklar gözlenebilir. Bunlar, kedilerde görülen semptomlarin baslicalaridir ve kedi yavrulari digerlerinden daha hassas olurlar.

Feline leukemia virüsü (FeLV) ve Felin immun deficiency (FIV) virüsü ile kombine infeksiyonlar da kedileri toxoplasmaya karsi predispoze kilan faktörlerdendir.

Insanlarda ise, semptomlar griptekine benzer. Bas ve boyundaki lenf dügümcükleri siser, bas agrisi, soguk alginligi ve kas agrisi olur.Immunosupresif hastalarda, beyin lezyonlari ates, bas agrisi, konfuzyon ve anormal nörolojik bulgularla komplikedir. Görüste bulaniklik da söz konusu olabilir. Toxoplasmik encephalitis'te de çok siddetli bas agrisi vardir.

Kongenital infeksiyonlarda; sentral sinir sistemi bozukluklari, karaciger ve dalakta büyüme, isilik, yüksek ates, sarilik, anemi, retinada yangi, ilerki yaslarda ise ögrenme güçlügü gözlenebilir. Kadinlar,hamilelik sirasinda enfekte olursa fetus ciddi sekilde etkilenir.

Transplasental enfeksiyonlar yaklasik % 45 oranindadir ve bunun %30'unda da hydroencephalus, intracerebral kalsifikasyon, retinochoroiditis ve mental gerilik görülür. Erken dönemlerde enfekte olan hamilelerde düsük olur.

Tani

Toxoplasmosis tanisini koymak oldukça zordur. Anamnez ve hastalik belirtilerini destekleyen laboratuar testleri, tani konmasinda yardimci olacaktir.

Muhtemel bir teshis, toxoplasma antikor titresinin dört kat artmasi veya 3-4 haftalik bir süre içinde kedide toxoplasmosis olduguna isaret eden bulgular varliginda konulabilir. Ayrica saglikli bir tani için, dokularin mikroskopik incelemesi gerekir veya ayirici patolojik degisikliklerin bulunmasi ve laboratuar farelerine süpheli materyalin inokulasyonu yapilabilir.

Saglikli bir kedide yüksek düzeyde antikor varligi, kedinin önceden enfekte oldugunu buna karsi bagisikliginin bulundugunu ve ookist çikarmadigini belirtir. Insanlarda tani ise, sabin feldman testi ile yapilmaktadir.

Korunma

Süpheli topraklarla temastan mümkün oldugunca kaçinilmalidir. Toprakla ugrasilirken lastik eldiven takilmali ve eller mutlaka sabun ve suyla iyice yikanmalidir.

Kedi altliklari, ookistlerin sporlanip enfektif hale geçmelrine izin vermeden, en azindan gün asiri degistirilmelidir.Kontamine altliklar, 55 °'de sterilize edilmelidir çünkü kistler, kimyasal dezenfeksiyondan etkilenmez.

(CD4) Yardimci T hücreleri olarak da bilinen bir tür lenfosittir. CD4 vücudu enfekte eden spesifik bakteri, mantar ve diger zararlilarin identifiye ve yok edilmesine yardim eder. Ayrica, antikor ve sitokin (diger immun fonksiyonlari regüle eden kimyasallar) üretimini de regüle eder. Dalak, lenf dügümleri ve timus bezinde üretilir ve dolasima katilir. Saglikli bir yetiskinin kaninda 500-1500/mm3 CD4 bulunur.CD4 sayimi kantitatif bir testtir. Immun fonksiyonlarin isleyisini belirler. Kanser ve kemoterapi CD4 sayisinda önemli bir azalmaya neden olur.

Hamilelerin dikkat etmesi gerekenler

Pismemis veya az pismis etler ve pastörize edilmemis yiyecekler yenmemelidir.

Ev kedilerinin toxoplasma antikorlari tasiyip tasimadiklari test edilmelidir . Kedinin saglikli oldugu düsünülürse, antikor testinin olumlu olmasi, hayvanin büyük bir olasilikla bagisikligi oldugunu ve ookist çikarmadigini belirtir böylece , bu kedi enfeksiyon kaynagi olmaz. Saglikli bir antikor negatif kedi infeksiyona açiktir ve Toxoplasma enfeksiyonuna maruz kalmasindan sonraki birkaç hafta içinde ookist çikarmaya baslayacaktir. Eger mümkünse kedi, kadin hamile kalmadan önce test edilmelidir.

Hamile kalinmadan önce toxoplasma antikoru tasiyip tasinmadiginin belirlenmesi kadinin için test olmasi gereklidir. Pozitif bir sonuç, hastaligin daha önce geçirilmis oldugunu ifade eder ve fetus bu durumda enfekte olmaz. Yapilan test sonucunda antikor var oldugu belirlenirse,kadinin hamileligi sirasinda parazite tekrar maruz kaldiginda, kongenital bulasma olasiliginin az oldugunu belirtir. Antikoru bulunmayan bir kadin ise, hamilelik sirasinda parazite maruz kaldiginda Toxoplasmayi bebegine geçirme riski tasir.

Hamileyken ilk defa Toxoplasmayla infekte olan bir kadinin, dogmamis bebegi de enfekte olabilir. Bebegin rahimdeyken infeksiyonu, beyninde, gözlerinde, kulaklarinda bir anomaliye veya bebegin ölümüne bile yol açabilir. Amniosentez de dahil olmak üzere prenatal testler ve ultrasoundla bebegin enfekte olup olmadigi ve infeksiyonun ciddiyeti belirlenebilir. Enfeksiyonun varligi ortaya konmussa, bebek, anne karnindayken annenin primet'amin ve sülfadiazinle tedavi edilmesiyle ve dogduktan sonra da bebegin ayni sekilde tedavisiyle toxoplasmanin neden olabilecegi zararlar azaltilabilir.

Kediler reenfeksiyondan (tekrar enfeksiyondan) korunmalidir. Kus, fare, pismemiset ve pastöize edilmemis süt ve süt ürünleri yemeleri önlenmelidir.

Kedi kumuyla temastan kaçinilmalidir. Kedi antikor tasiyorsa bile, az da olsa,ookist saçma ihtimali bulundugundan altlik kumlari her gün veya gün asiridegistirilmelidir.

Basibos kedilerle temastan kaçinilmalidir çünkü tüylerinde ookist tasimaolasiliklari oldukça yüksektir. Sokak kedileri evde beslendiginde yatak, çarsafveya diger esyalara degmemeleri gerekir.

Hastalik belirtileri görülen kedilere temas edilmemelidir.

Bahçede toprakla ugrasilirken mutlaka lastik eldiven giyilmelidir. Pismemis sebze ve meyveler, kedi diskisiyla bulasmis olma ihtimaline karsi, yenmeden önce mutlaka çok iyi yikanmalidir.

Toprakla ugrastiktan, kediyle, pastörize edilmemis süt ürünleriyle, pismemis et ve sebzeyle temastan sonra el yikanmasi aliskanlik haline getirilmelidir.
--------------------- Kuvvete Dayanmayan Adalet Aciz,Adalete Dayanmayan Kuvvet Zalimdir.

Bookmarks


« Önceki Konu | Sonraki Konu »
Seçenekler

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
Sizin eklenti yükleme yetkiniz yok
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodları Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı