Arama Motorlar
ı
İ
nternet büyük miktarda bilgi içerir, ancak en büyük sorun ihtiyacınız olan bilginin yerini tespit etmektir. arama motoru, WEB sitelerini dolaşarak içeriklerini eleyen ve bu içerikleri sizin arama yapabilmeniz için uygun şekilde indeksleyen programlara verilen isimdir. Arama motorları genellikle çok büyük bir veritabanına sahiptir. Belli bir konuda araştırma yaptırabilmek için tüm yapmanız gereken anahtar bir kelime ya da sözcüğü girmektir. Girdiğiniz verilere göre araştırma yapılacak, sonra da konuyla ilgili olarak bulunan linkler bir liste halinde size sunulacaktır. Tabi bu linklerin hepsi istediğiniz bilgiyi içermeyebilir. Yapmanız gereken listede verilen konu başlıklarına göz gezdirip işinize yarayacağını düşündüğünüz linkleri seçmektir. Aramayı yaptırırken ne kadar çok anahtar veri girerseniz, istediğinizi bulma şansınız da o kadar artar, böylece konuyla ilgisiz çoğu link sayfa açılmadan elenecek ve siz de zaman kazanacaksınız.
Arama Motorlar
ının Çalışması
İ
nternette iki tür arama motoru vardır. Bunlar dizinler ve crawlerlardır. Arama motoru kelimesi crawlerları ve dizinleri tanımlamak için kullanılır ancak bu ikisi tamamen farklı yöntemlerle çalışır. Crawlerlar internetteki siteleri tarar ve indexler. Eğer sitelerin içeriği değiştirilirse bu listedeki durumunuzu etkiler. Çünkü crawlerlar sayfaların tümünü hafızalarına alır ve bir aramada sayfada geçen tüm kelimeler arasından arar. Sitelerde yapılan değişiklikleri de ilk güncellemesinde hemen yeniler. Başlıklar, sayfanın içeriği ve diğer tüm etkenler sonuçta etkilidir. Dizinler ise insanlar tarafından yönetilir. Siteleri kaydederken bir başlık ve bir açıklama yazılır ya da editörler bir açıklama yazar ve sonuçlarda bu iki etken etkili olur. Sayfalarda yapılan değişiklikler sonuçları etkilemez. Hybrid olarak adlandırılan arama motorları ise her iki türden de sonuç getirir ve genellikle bir tarafı ki bu taraf genellikle dizinler olur, diğerinden daha üstün tutar.
Crawlerlar
Bu tip arama motorlar
ı siteleri otomatik olarak ziyaret eder ve hemen hemen tüm sayfaları hafızalarına alır. Bunun için de bir çeşit robot kullanır. Bu robotlar siteleri bir sayfayı ziyaret ettikten sonra o sayfada bulunan tüm linkleri de ziyaret eder. Mesela ana sayfayı ziyaret ederlerse ve buradan bütün sayfalara link verilmişse oraları da dolaşacak demektir. Ayrıca site dışında bir siteye link verilmiş ise orayı da ziyaret edecektir ve eğer bu site listelerinde yoksa onu da ekleyeceklerdir. Çünkü birçok crawler manuel(elle) site ekleme özelliği bulundurmaz ve kendi robotlarının siteleri eklemesini tercih eder.
Crawlerlar
ın Bölümleri
Spider:
Crawler olarak da adlandırılır. Spider siteyi ziyaret eder, okur ve daha sonra linkleri takip ederek diğer sayfalara ulaşır. Spider siteyi bir ay ya da iki ay arayla düzenli olarak tekrar ziyaret eder.
Index:
Spider’ın bulduğu her şey arama motorunun index’ine gider. Index’te spiderın bulduğu tüm sayfaların bir kopyası depolanır ve spider sayfaları tekrar ziyaret edip güncel hallerini getirdiğinde index’de yenilenir.
Yaz
ılım:
Son parça olan arama motoru yazılımı ise index’de depolanan milyonlarca sayfa arasından uygun sonuçları bulur ve en uygun olanlara göre
sıralandırma yaparak sonuçları getirir.
sıralandırma yaparak sonuçları getirir.
Bütün crawlerlarda bu parçalar vard
ır ama bu parçaların her birinin işlevi her arama motorunda değişiktir. Bu yüzdendir ki aynı arama farklı arama motorlarında değişik sonuçlar ortaya çıkarır.
Crawlerlar
ın Özellikleri
Derin ara
ştırma
: Arama motorlarının indexlerine kaydetme başvurusu yapmamasına rağmen siteleri bulması anlamına gelir. Hemen hemen tüm crawlerlarda bu özellik vardır ama bazıları bu konuda daha iyidir.
Stop kelimeleri:
How, and, what gibi genel kullanımı olan kelimeler birçok crawler tarafından yer kazanılması ve aramanın hızlandırılması için
indekslenmez ya da arama içinde geçmesine izin verilmez.
indekslenmez ya da arama içinde geçmesine izin verilmez.
Description:
**** tag’lar arasında bulunan açıklama kısmının kullanılması anlamına gelir.
Keywords:
**** tag’lar arasında bulunan keywords tagınin desteklenip desteklenmediğidir.
Alt Text:
Grafikler altına yazılan ve mouse ile üstüne gelindiğinde ortaya çıkan yazılardır.
Dizinler
İ
nsanlar tarafından kontrol edilen arama motorlarıdır. Güvenilir olarak görüldüklerinden birçok insan bunları ziyaret eder. Ayrıca bunlara kayıt olmak crawlerların siteleri bulmasını kolaylaştırır. Bunlardan bazıları da crawlerlara dizin hizmeti verirler. Dizinlere kayıt olmada siteler 25 kelimeyi geçmeyecek bir açıklamada bulunurlar. Çünkü dizinler crawlerlar gibi siteleri tüm içeriğini değil sadece yazılan açıklamayı ve sitelerin
başlığını görüntüler ve arama sonuçlarını da bu verilere dayanarak getirirler.
başlığını görüntüler ve arama sonuçlarını da bu verilere dayanarak getirirler.
Arama Motorlar
ı ile Arama Yapma
İ
nternet üzerinde ücretsiz olarak bulunan, çeşitli alanlarda araştırma yapmanıza olanak sağlayan servisler yardımıyla arama yapılır. Bu arama servislerinde istenilen herhangi bir konuyu araştırıp bu konuya ulaşabileceğiniz adreslerin listesine ulaşabilirsiniz. Arama servisleri, anahtar kelimeler ve basit mantık kurallarıyla işler. Tek bir kelime
yazarak arama yapabileceğiniz gibi, bir cümle de yazabilirsiniz. Her şeyden önce, çok genel,
hemen akla geliveren sözcükleri anahtar sözcük olarak kullanmaktan kaçınınız. Cumhurbaşkanlığı seçimleriyle ilgili haberleri ararken, "politika" gibi bir anahtar sözcük kullanmak, karşınıza istemediğiniz kadar çok sonuç çıkarır. Anahtar sözcükleriniz,
aradığınız konuyla bire bir örtüşen, hatta sadece o konuyla ilgili anahtar sözcükler olmalıdır.
yazarak arama yapabileceğiniz gibi, bir cümle de yazabilirsiniz. Her şeyden önce, çok genel,
hemen akla geliveren sözcükleri anahtar sözcük olarak kullanmaktan kaçınınız. Cumhurbaşkanlığı seçimleriyle ilgili haberleri ararken, "politika" gibi bir anahtar sözcük kullanmak, karşınıza istemediğiniz kadar çok sonuç çıkarır. Anahtar sözcükleriniz,
aradığınız konuyla bire bir örtüşen, hatta sadece o konuyla ilgili anahtar sözcükler olmalıdır.
Arama motoruna girdikten sonra, sitede arama yapman
ız için size gösterilen kutuya arama yapmak istediğiniz kelimeleri giriniz ve yanında bulunana "Ara", "Ara-Bul", "Arama" düğmesine tıklayınız.
Arama yapmak için düğmeye tıkladıktan sonra gelen sayfada sizin girdiğiniz arama kelimelerine göre arama motoru sonuçları en alakalıdan en alakasıza doğru sıralayarak gösterecektir.
Mantıksal bağlaç terimleri WEB üzerinde istediğiniz bilgilere ulaşmanızı sağlayacak güçlü filtrelerdir. Mevcut arama servislerinin birçoğu mantıksal bağlaçları destekler. Örneğin, “İzmir AND Otel” yazarsanız, hem İzmir hem de otel kelimelerinin geçtiği alanlar listelenecektir. Bazı arama servislerine “izmir + otel” yazarak aynı aramayı
Arama yapmak için düğmeye tıkladıktan sonra gelen sayfada sizin girdiğiniz arama kelimelerine göre arama motoru sonuçları en alakalıdan en alakasıza doğru sıralayarak gösterecektir.
Mantıksal bağlaç terimleri WEB üzerinde istediğiniz bilgilere ulaşmanızı sağlayacak güçlü filtrelerdir. Mevcut arama servislerinin birçoğu mantıksal bağlaçları destekler. Örneğin, “İzmir AND Otel” yazarsanız, hem İzmir hem de otel kelimelerinin geçtiği alanlar listelenecektir. Bazı arama servislerine “izmir + otel” yazarak aynı aramayı
yapt
ırabilirsiniz. Eğer şimdi vereceğimiz örnekte olduğu gibi arama yaptırırsanız ayrı ayrı iki kelimeyi
dikkate alır. Örneğin, “Microsoft OR Netscape” derseniz, hem Microsoft hem de Netscape’i
içeren alanlar listelenecektir. Mantıksal bağlaçların yanında detaylı arama seçeneklerini de kullanabiliriz. Dosya biçimi, tarih, arama yapılacak yer (sayfa başlığı, sayfanın herhangi bir yeri, sayfaya yapılan bağlantılar…) gibi seçenekler ile detaylı arama da yapılabilir. Kelime parçalarını aramak için soru (?) ve yıldız (*) işaretleri kullanılır. Soru işareti (?) tek bir harfin yerini tutarken (?ence-bence, sence), yıldız işareti (*) birden fazla harfin yerini tutar (tele*-telefon, televizyon).
dikkate alır. Örneğin, “Microsoft OR Netscape” derseniz, hem Microsoft hem de Netscape’i
içeren alanlar listelenecektir. Mantıksal bağlaçların yanında detaylı arama seçeneklerini de kullanabiliriz. Dosya biçimi, tarih, arama yapılacak yer (sayfa başlığı, sayfanın herhangi bir yeri, sayfaya yapılan bağlantılar…) gibi seçenekler ile detaylı arama da yapılabilir. Kelime parçalarını aramak için soru (?) ve yıldız (*) işaretleri kullanılır. Soru işareti (?) tek bir harfin yerini tutarken (?ence-bence, sence), yıldız işareti (*) birden fazla harfin yerini tutar (tele*-telefon, televizyon).
