bilgisayarlarına kurmuş olan Windows kullanıcıları, Python komut satırına Başlat/Programlar/Python 2.7/Python (Command Line) yolunu takip ederek ulaşabilirler.
Ayrıca Başlat/Çalıştır yolunu takip ederek, cmd komutuyla ulaştığınız MS-DOS ekranında şu komutu verdiğinizde de karşınıza Pythonun komut satırı gelecektir (Kullanışlılık açısından, Python komut satırına Başlat/Çalıştır yerine, bu şekilde MS-DOS aracılığıyla ulaşmanızı tavsiye ederim.):
Eğer yukarıda yaptığımız gibi uzun uzun konum belirtmek yerine sadece python komutunu kullanmak isterseniz Pythonu YOLa (PATH) eklemeniz gerekir. Peki, YOL (PATH) ne demek?
Bir programın adını komut satırına yazıp ENTER düğmesine bastığınızda işletim sisteminiz aradığınız programın çalıştırılabilir dosyasını bulabilmek için dizinler arasında bir arama işlemi gerçekleştirir. Elbette işletim sisteminiz ilgili programı bulabilmek için bütün işletim sistemini baştan sona taramaz. Eğer böyle yapsaydı arama işlemi çok uzun sürerdi. Bunun yerine, programı bulabilmek için belli başlı dizinlerin içini kontrol eder. Eğer aranan programı bu dizinler içinde bulabilirse programınızı çalıştırır, bulamazsa da çalıştıramaz.
Peki, işletim sistemimiz, çalıştırmak istediğimiz programı bulmak için hangi dizinlerin içine bakar? Bu dizinlerin hangileri olduğunu görmek için komut satırında şu komutu verin:
İşte bu komutun çıktısında görünen ve birbirlerinden ; işareti ile ayrılmış dizinler, YOL (PATH) dizinleridir.
Örneğin Windowsta Python programlama dilini kurduktan hemen sonra komut satırında python komutunu verirseniz Windows size şöyle bir hata mesajı verecektir:
Çünkü Windowsa Pythonu ilk kurduğunuzda Python YOLa ekli değildir. Yani Pythonu kurduğumuz C:\Python27 adlı dizin YOL dizinleri arasında bulunmaz. O yüzden Python programlama dilini yalnızca python komutu ile çalıştırabilmek için öncelikle Python programlama dilinin kurulu olduğu dizini YOL dizinleri arasına eklememiz gerekir.
Peki Pythonu nasıl YOLa ekleyeceğiz? Şöyle:
yazıp ENTER tuşuna bastığınızda karşınıza şöyle bir ekran geliyor olmalı:
Bu ekranda kullandığımız Python sürümünün 2.7.4 olduğunu görüyoruz. Buradaki >>> işareti Pythonun bizden komut almaya hazır olduğunu gösteriyor. Komutlarımızı bu işaretten hemen sonra, boşluk bırakmadan yazacağız. Bunun dışında, istersek Python kodlarını bir metin dosyasına da kaydedebilir, bu kaydettiğimiz metin dosyasını komut satırından çalıştırabiliriz. Bu işlemin nasıl yapılacağını daha sonra konuşacağız.
Eğer python komutunu verdiğinizde yukarıdaki ekran yerine bir hata mesajıyla karşılaşıyorsanız üç ihtimal var:
Pythonu nasıl çalıştıracağımızı öğrendiğimize göre artık ilk programımızı yazabiliriz. İşe çok bilindik, basit bir komutla başlayalım.
Ayrıca Başlat/Çalıştır yolunu takip ederek, cmd komutuyla ulaştığınız MS-DOS ekranında şu komutu verdiğinizde de karşınıza Pythonun komut satırı gelecektir (Kullanışlılık açısından, Python komut satırına Başlat/Çalıştır yerine, bu şekilde MS-DOS aracılığıyla ulaşmanızı tavsiye ederim.):
Kod:
[COLOR=White][B]c:\python27\python[/B][/COLOR]Eğer yukarıda yaptığımız gibi uzun uzun konum belirtmek yerine sadece python komutunu kullanmak isterseniz Pythonu YOLa (PATH) eklemeniz gerekir. Peki, YOL (PATH) ne demek?
Bir programın adını komut satırına yazıp ENTER düğmesine bastığınızda işletim sisteminiz aradığınız programın çalıştırılabilir dosyasını bulabilmek için dizinler arasında bir arama işlemi gerçekleştirir. Elbette işletim sisteminiz ilgili programı bulabilmek için bütün işletim sistemini baştan sona taramaz. Eğer böyle yapsaydı arama işlemi çok uzun sürerdi. Bunun yerine, programı bulabilmek için belli başlı dizinlerin içini kontrol eder. Eğer aranan programı bu dizinler içinde bulabilirse programınızı çalıştırır, bulamazsa da çalıştıramaz.
Peki, işletim sistemimiz, çalıştırmak istediğimiz programı bulmak için hangi dizinlerin içine bakar? Bu dizinlerin hangileri olduğunu görmek için komut satırında şu komutu verin:
Kod:
[COLOR=White][B]echo %PATH%[/B][/COLOR]İşte bu komutun çıktısında görünen ve birbirlerinden ; işareti ile ayrılmış dizinler, YOL (PATH) dizinleridir.
Örneğin Windowsta Python programlama dilini kurduktan hemen sonra komut satırında python komutunu verirseniz Windows size şöyle bir hata mesajı verecektir:
Kod:
[COLOR=White][B]C:\********s and Settings\fozgul>python 'python' iç ya da dış komut, çalıştırılabilir program ya da toplu iş dosyası olarak tanınmıyor.[/B][/COLOR]Çünkü Windowsa Pythonu ilk kurduğunuzda Python YOLa ekli değildir. Yani Pythonu kurduğumuz C:\Python27 adlı dizin YOL dizinleri arasında bulunmaz. O yüzden Python programlama dilini yalnızca python komutu ile çalıştırabilmek için öncelikle Python programlama dilinin kurulu olduğu dizini YOL dizinleri arasına eklememiz gerekir.
Peki Pythonu nasıl YOLa ekleyeceğiz? Şöyle:
- Denetim Masası içinde Sistem simgesine çift tıklayın. (Eğer klasik görünümde değilseniz Sistem simgesini bulmak için Performans ve Bakım kategorisinin içine bakın veya Denetim Masası açıkken adres çubuğuna doğrudan sistem yazıp ENTER tuşuna basın.)
- Gelişmiş sekmesine girin ve Ortam Değişkenleri düğmesine basın.
- Sistem Değişkenleri bölümünde Path öğesini bulup buna çift tıklayın.
- Değişken Değeri ifadesinin hemen karşısında, dizin adlarını içeren bir kutucuk göreceksiniz. Dikkat ederseniz bu kutucuk içindeki öğeler birbirlerinden ; işareti ile ayrılmış. Biz de aynı yöntemi takip ederek, Pythonun kurulu olduğu dizini kutucuğun en sonuna şu şekilde ekleyeceğiz:
Kod:
[COLOR=White][B];C:\Python27[/B][/COLOR]- Şimdi TAMAMa basıp çıkabiliriz.
- Bu değişikliklerin geçerlilik kazanabilmesi için açık olan bütün MS-DOS pencerelerini kapatıp yeniden açmamız gerekiyor.
Kod:
[COLOR=White][B]python[/B][/COLOR]yazıp ENTER tuşuna bastığınızda karşınıza şöyle bir ekran geliyor olmalı:
Kod:
[COLOR=White][B]Python 2.7.4 (default, Apr 6 2013, 19:54:46) [MSC v.1500 32 bit (Intel)] on win32 Type "help", "copyright", "credits" or "license" for more information. >>>[/B][/COLOR]Bu ekranda kullandığımız Python sürümünün 2.7.4 olduğunu görüyoruz. Buradaki >>> işareti Pythonun bizden komut almaya hazır olduğunu gösteriyor. Komutlarımızı bu işaretten hemen sonra, boşluk bırakmadan yazacağız. Bunun dışında, istersek Python kodlarını bir metin dosyasına da kaydedebilir, bu kaydettiğimiz metin dosyasını komut satırından çalıştırabiliriz. Bu işlemin nasıl yapılacağını daha sonra konuşacağız.
Eğer python komutunu verdiğinizde yukarıdaki ekran yerine bir hata mesajıyla karşılaşıyorsanız üç ihtimal var:
- python kelimesini yanlış yazmış olabilirsiniz. Mesela yanlışlıkla pyhton, pyton veya phyton yazmış olabilirsiniz. Bu yüzden python kelimesini doğru yazdığınıza emin olun.
- Pythonu YOLa ekleyememiş olabilirsiniz.
- Pythonu kuramamış olabilirsiniz. Başlat/Programlar yolu içinde bir Python27 girdisi olup olmadığına bakın. Ayrıca C:\ dizininin içini de kontrol edin. Orada Python27 adlı bir klasör görüyor olmalısınız. Eğer programlar listesinde veya C:\ dizini içinde Python27 diye bir şey yoksa Pythonu kuramamışsınız demektir. Bu durumda Pythonu yeniden kurmayı deneyebilirsiniz.
Pythonu nasıl çalıştıracağımızı öğrendiğimize göre artık ilk programımızı yazabiliriz. İşe çok bilindik, basit bir komutla başlayalım.
