Öncelikle konuya hepiniz hoş geldiniz sayın TurkHackTeam üyeleri, bu konumuzda ilgili kişilerin ilgisini çekip bir o kadar da meraklandıran bir konuyu, bir teoriyi ele alacağız, üstünden geçeceğiz. Konumuz Ölü İnternet Teorisi. İnternetin, sosyal medyanın ve yapay zekanın popülerleşip yaygınlaşması ile beraber geçmişte bu teori ortaya atılıp insanların ilgisini bir o kadar çekmiştir.
Çünkü günlük hayatta neredeyse herkes internet ve sosyal medyayı kullanıyor, orada yaşanan olayları, etkileşimleri vs sürekli olarak başka insanlar tarafından olduğunu zannediyor, bu teori ise bizlere artık internetin büyük bir çoğunluğunun botlardan oluştuğunu söylüyor. Yani internette insanlardan çok botlar mevcut. Bizler ise bu teorinin sosyal medya kısmını ele alacağız.
Grafikler yardımı ile de aklımızda daha canlandırabilir hale getireceğiz, bunun için yolculuğumuzun sonuna kadar toplamda 3 adet sosyal medyadan toplanan 1.5 milyon veri bizlere eşlik edecek. Sosyal medyalar arasında Reddit, Twitter ve son olarak Instagram yer alıyor. Hiç hız kesmeden başlayalım.
Ölüm kavramı biz insanlara her zaman korkutucu gelmiştir. Çünkü bir belirsizliğe sahiptir, bizleri kaygıya, korkuya, anksiyeteye sürükler. Ölümden korkmamızın sebebi sonrasında nelerin olacağını bilmememizdir. Grip olan bir kişinin yanında grip olduğunu ve bize bulaşacağını bilmemize rağmen dururuz. Çünkü grip denen şeyin ne olduğunu biliriz, bizlere ne yaşatacağını, sonrasında neler olacağı vs. fakat ölüm konusunda bu konu belirsizdir.
Biri ile ölüme gitmeyiz, çünkü hiç tecrübe etmedik, bizlere ne olacağı, nasıl bir süreç geçireceğimiz, nereye gideceğimiz belirsizdir. Bir yere gitsek bile o yerin neye benzeyeceği, kimlerin olacağı vs belirsizdir. Fakat asıl korkunç olan var olmayan biri ile etkileşime geçmektir. Yani şöyle; biri ile etkileşim halindesiniz, onu takip ediyorsunuz, yayınladığı içerikleri beğeniyor ve yorum atıyorsunuz ama öyle biri aslında yok. Yapay bir şey, oluşturulmuş ve otomatize edilmiş bir şey.
Bu konumuzda ise ele alacağımız konu bu, internetin ve sosyal medyanın yaygınlaşması ile birlikte insanlar iki taraflı bir varlığa itildi, kendileri iki taraflı bir varlıkta olmayı seçtiler. Fiziksel hayatımızda insanlar ile etkileşim halindeyiz, onların var olduğunu, yaşadığını, birer birey olduklarını biliyoruz. Fakat sosyal medyada? Sosyal medyada birilerini takip ediyor, fotoğrafını beğeniyor ve onun hayatına imreniyoruz.
Evet insanlar internette özellikle sosyal medyada rol yapabiliyor, maske takabiliyor. Olmayan hayatını, yaşamadığı hayatı yaşıyor gibi gösterebilir ve bunu yapması çok da zor değil. Ama kişi rol yapsa bile, maske taksa bile, yaşamak istediği hayatın rolünü oynasa bile o kişinin sosyal medyada var olduğunu biliriz, bizim için o kişi gerçek bir bireydir. Fakat ya değilse? Ya o çok sevip, imrendiğiniz kişi bir botsa? Hiç var olmamış bir kişiyse? Biz de tam olarak bu konuyu ele alacağız. Ölü internet teorisinin sosyal medya kısmını ele alacağız.
İlk olarak Reddit ile başlayalım, bakacağımız şey bot olasılığı, bot sayısı olarak en yüksek olan subreddit'ler. Her subreddit farklı bir ilgi alanını, farklı bir kitleyi gösteriyor bizlere.
Görüldüğü üzere 6 adet olmak üzere elimizde subreddit bulunmakta, ve olasılık olarak, bot sayısı, olasılık olarak en yüksek olan subreddit Gaming yani oyun subreddit'i oluyor, ardından politika sonrasında ise worldnews oluyor yani dünya haberleri.
Şimdi ise bakacağımız şey yanıt süresi, üstte de bu konuyu davranış olarak ele alacağımızı söylemiştik. Bir cevap beklediğiniz zaman cevabı almak istediğiniz kişi müsait olmayabilir, cevap vermek istemeyebilir veya düşünerek, araştırma yaparak cevap vermek istediği için biraz da olsa geç cevap verebilir. Fakat botlarda bu durum biraz daha farklı zaman açısından.
Anlık olarak cevap aldığımız zaman, o cevap sanki bir insan elinden çıkmamış gibi bir tarzda yazılmadığı zaman şüphe ederiz. Fakat burada da bizleri iki ihtimal karşılıyor. İlki sizlere cevap veren kişi gerçekten bir bottur ya da sizlere cevap veren kişi gerçek bir insandır fakat yapay zeka kullanmıştır. Fakat son madde teknik olarak da bizlere cevap veren şeyin bot olduğunu gösteriyor.
Şimdi ise bakacağımız şey bu, daha doğrusu bakacağımız korelasyon bu; yanıt verme süresine göre olan bot olasılığı. İnceleyelim:
Görüldüğü üzere sonuç karşımızda ve bize anlatmak istediği şey şu; yanıt süresi ne kadar düşükse bot olasılığı da bir o kadar artıyor. Fakat günümüzde yapay zeka teknolojilerinin gelişmesi ile birlikte soruların soruların cevapları da bir o kadar insan bakış açısından uzaklaştı. Yani sorunun cevabını vermek için kişi X bir yapay zeka modeline gidiyor ve yapay zeka teknolojilerinin de gelişmiş olmasından ötürü cevabı hızlı bir şekilde veriyor. Bu sebepten ötürü cevap veren kişiden şüphe ediliyor.
Şimdi ele alacağımız konu ise zamanla artan içerik hacmi, yapay zekanın gelişmesi ile birlikte yapay zeka tarafından oluşturulmuş içerikleri (fotoğraf, video, müzik vs) görüyoruz. Bu da içerik üretimi konusunda artık yapay zekanın insanlara göre daha ağır bastığını gösteriyor aslında bize.
Görüldüğü üzere grafik karşımızda ve bizlere yıllara göre değişen içerik hacim ortalamasını TB olarak gösteriyor. 2021 yılında büyük bir sıçrama yaşasa da sonraki yıllarda etkileyici bir düşüşe geçmiş, ardından yeniden bir yükselişe geçmiş. Fakat bu kısım için teoriyi devreye sokmamız ne kadar mantıklı olur emin değilim, çünkü yapay zeka özellikle içerik üreticilerin işine yaradı.
Şimdi ise ele alacağımız konu sosyal medya hesaplarımızın güvenliği, biz insanlar sosyal medya hesaplarımızı önemsiyoruz, başına bir şey gelsin istemiyoruz, özel konuşmalarımız bir başkası tarafından okunsun istemiyoruz, e-posta adresimiz, telefon numaramız bir başkası tarafından ap açık görülsün istemiyoruz, kimleri takip ediyoruz, kimler bizi takip ediyor gibi bilgileri dahi herkesin görmemesini istiyoruz.
Bunun için ise kullandığımız sosyal ağ platformunun aldığı güvenlik yöntemlerinin yanında bizler de gayret gösteriyoruz. Şirketler bizlere bazı ek güvenlik önlemleri sunuyor ve bunları açıp açmamak / kullanıp kullanmamak tamamen bizlere kalmış durumda. Korunma iç güdüsü beraberinde bu özellikleri açıyoruz. Fakat hesabın arkasındaki botların böyle bir derdi yok.
Bizler gibi endişelenmezler, korkmazlar, anksiyete duygusuna kapılmazlar... Bakacağımız şey ise hesapların 2FA kullanıp kullanmadığı:
Görüldüğü 2FA aktif olan hesap sayısı açık olmayan hesap sayısından daha fazla. Fakat şunu es geçmememiz gerekiyor; 2FA aktif olmayan hesapların hepsi botlar tarafından mı yönetiliyor? Elbette hayır, teorinin moral bozan yanı da tam olarak bu. Tam bir şey buldum derken akla insan davranışı geliyor ve sevincimiz yarıda kesiliyor.
Günümüzde sosyal medya hesaplarında 2FA kullanmayan bir sürü kullanıcı bulunmakta, sosyal medya ve internet kültürüne pek hakim olmayan bireyler, pekte umurundan olmayan bireyler için bu 2FA, güvenlik kısmı pekte önemli değil...
Madem güvenlik konusuna girdik o halde biraz daha bu konu üzerinde kalmaya devam edelim. Şimdi bakacağımız kısım biyometrik foto ile giriş durumu. Yani aklımızda canlandırmak için FaceID ile giriş durumu diyebiliriz.
Görüldüğü üzere bu sefer biyometrik ile girmeyenlerin sayısı girenlerin sayısından daha fazla. Fakat 2FA kullanım mantığı burası için de geçerli. Bazı insanlar kendilerince daha önemli bulduğu, güvenliğine daha çok önem verdiği uygulamalarına biyometrik giriş koyar, mesela banka hesaplarına...
Şimdi ise bakacağımız konu hesabın mavi tik, yani onay durumu. Günümüzde artık bazı sosyal ağlarda mavi tiki para ile satın alabiliyoruz fakat bizlerin bakacağı kısım bu değil. Bir hesaba mavi tik verildiği zaman o kişinin ünlü olduğunu, onu seven bir kitlesi olduğunu, hayranlarının vs olduğunu biliriz. Farklı içerik üreticileri ile içerik üretir vs bu da bizlere o kişinin gerçek bir kişi olduğunu gösterir.
Görüldüğü üzere grafik karşımızda, ve mavi tiki olmayan kullanıcıların mavi tiki olan kullanıcılara göre fazla olduğunu görüyoruz. Fakat hali hazırda sosyal medyayı bir çoğumuz mavi tikimiz olmadan kullanıyoruz. Bu grafikte mavi tiki olmayan herkes bottur mantığı yanlış olacaktır.
Fakat onaylanmış hesaplar, farklı içerik üreticileri ile beraber içerik üreten, sponsor almış içerik üreticileri, kullanıcılar biraz da olsa bot şüphesinden çıkıyorlar. Bu durum bizlere bir yarar olarak geri dönüyor çünkü ona göre sınıflandırma yapıp çemberi daraltıyoruz.
Bu teori yapay zekanın yükselmesi ile birlikte yeniden popüler olmuş ve merak konusu olmuştur. Çünkü düşünülen şey ortada, üretilen içerikler, verilen cevapların kaynağı belli, isteyen herkes bunu yapabiliyor. hem ücretsiz hem de ücretli olacak şeklide.
Bizim bakacağımız şey ise hesapların hangi zamanda açıldığı, fakat burada olasılıklar çok geniş. Geçmişte açılan hesapların büyük bir çoğunluğu da bot olabilir günümüz yapay zeka çağında açılan hesapların büyük bir çoğunluğu da.
Fakat grafik bizlere anlatıyor ki 2019 sonrası hesap oluşturma sayısında bir artış görülmekte. Bunun sebebi internete ve sosyal medya çağında büyüyen çocuklar da olabilir, yapay zekanın yükselişi ile yapay zeka içerikleri üreten hesaplar da olabilir, covid-19 virüsü hepimizi bir süreliğine evlere kapatmıştı, insanlar can sıkıntısından sosyal medyada fazla zaman geçirmiş de olabilir, bu eve kapanma sürecinde hiç sosyal medya hesabı olmayan çocuklar ve yaşlılar da yeni hesap / hesaplar açmış olabilir... Yani ortaya atılan ihtimallerin bir çoğunun geçerliliği mevcut.
Herkesin sosyal medya kullanım şekli farklıdır, kimisi daha kullanırken, daha sosyal takılırken kimisi de daha pasif kullanır. Ve şüphe çeken de, bot damgası yiyen de her zaman pasif taraf olur. Peki bu kişi gerçekten bot olabilir mi? Elbette olabilir. Kimisinin takipçisi yüksekken, kimisinin de takip ettiği kişi sayısı yüksektir ama takipçi sayısı düşüktür. Fakat bu kişinin de bot olduğu anlamına gelmez çünkü belki abazanın tekidir ve önüne gelen her kızı takip ediyordur : )
Sosyal medya ve internet yaygınlaştı, yaygınlaşınca da bizlere taraflılık seçimi verildi fiziksel hayatımızda bizler neysek oyuz, istediğimiz kadar yaşamadığımız hayatı yaşıyor gibi gösterelim bizleri gerçekten tanıyan biri / birileri var onlar bizim yalan söylediğimizi, yapaylık içinde olduğumuzu, kendi oluşturduğumuz sahtelik içinde yaşadığımızı biliyor. Fakat sosyal medyada? Sosyal medyada ben buyum demediğimiz sürece bizleri tanıyan yok. Kimlik olarak daha anonim olabiliyoruz.
O yüzden istediğimiz yalanı söyleyip, istediğimiz rolü oynayıp, istediğimiz maskeyi takabiliyoruz. İkinci taraf bizleri daha çok tatmin ediyor, daha çok mutlu ediyor ve ikinci tarafı seçiyoruz. Varlığımız, nasıl biri gibi görüneceğimiz aslında iki şık arasında. Ve bizler de bu seçimi yapıyoruz. Sosyal medyayı aktif olarak kullanmasak bile, sadece post beğenip, repost atsak bile bu bizleri daha çok mutlu ediyor.
O yüzden ikinci tarafa doğru kayıyoruz. Sosyal medyadaki yaşam tarzımızın botlardan bir farkı yok, o sebepten ötürü ayırt etmek çok zor bir hale geldi, çünkü artık botlaştık / botlaştırıldık. Aynı şekilde bunun arkasındaki sebep hakkında da bir sürü olasılık ortaya atabiliriz.
Konumuzun sonuna gelmiş bulunuyoruz buraya kadar okuyan herkese çok teşekkür ederim. Bu konumuzda ölü internet teorisinin sosyal medya tarafını biraz daha insan davranışını, insanların sosyal medyadaki davranışları ile birleştirip anlatmak istedim. Bu teorinin bir kesinliği yok, herkes kendince bir yerlere çektiği kadarı ile haklı oluyor, hak veriliyor.
Sonraki konularda görüşmek üzere kendinize iyi bakın.
