. Temel Bilgiler Python, Guido Van Rossum adlı Hollandalı bir programcı tarafından 90’lı yılların başında geliştirilmeye başlanmış bir programlama dilidir. Zannedildiğinin aksine bu programlama dilinin adı piton yılanından gelmez... Guido Van Rossum bu programlama dilini, “The Monty Python” adlı bir İngiliz komedi grubunun, “Monty Python’s Flying Circus” adlı gösterisinden esinlenerek adlandırmıştır. Python, pek çok dile kıyasla öğrenmesi kolay bir programlama dilidir. Bu yüzden, eğer daha önce hiç programlama deneyiminiz olmamışsa, programlama maceranıza Python’la başlamayı tercih edebilirsiniz. Python programlarının en büyük özelliklerinden birisi, C ve C++ gibi dillerin aksine, derlenmeye gerek olmadan çalıştırılabilmeleridir. Python’da derleme işlemi ortadan kaldırıldığı için, Python’la oldukça hızlı bir şekilde program geliştirilebilir. Ayrıca Python programlama dilinin basit ve temiz sözdizimi, onu pek çok programcı tarafından tercih edilen bir dil haline getirmiştir. Python’un sözdiziminin temiz ve basit olması sayesinde hem program yazmak, hem de başkası tarafından yazılmış bir programı okumak çok kolaydır. Python’u kullanabilmek için öncelikle onu bilgisayarımıza kurmamız gerekiyor. İsterseniz sözü daha fazla uzatmadan Python’u nereden ve nasıl edinebileceğimizi öğrenelim. 1.1. Python Nereden İndirilir? Python’un en yeni sürümü 3.x numaralıdır. Şu anda en çok kullanılan ve en yaygın sürümler ise 2.x numaralı olanlardır. Pek çok GNU/Linux dağıtımında Python kurulu olarak gelir. Eğer siz de bir GNU/Linux kullanıcısı iseniz muhtemelen sisteminizde Python zaten kuruludur. Ancak sisteminizde kurulu olan bu sürüm büyük ihtimalle Python’un 2.x numaralı bir sürümüdür. Windows sistemlerinde ise herhangi bir Python sürümü kurulu olarak gelmez. Biz bu sitede Python’un 3.x sürümlerini belgelendireceğiz. Dilerseniz gelin şimdi Python’un 3.x sürümünün GNU/Linux ve Windows’ta nasıl kurulacağını ayrı ayrı inceleyelim: GNU/Linux Kullanıcıları Dediğim gibi, eğer GNU/Linux dağıtımlarından birini kullanıyorsanız sisteminizde muhtemelen Python’un 2.x sürümlerinden biri zaten kuruludur. Bunu şu şekilde kontrol edebilirsiniz: Komut satırında: python yazıp enter tuşuna bastığınızda, eğer karşınıza şuna benzer bir ekran geliyorsa, kurulu sürüm 2.x’tir: Python 2.6.1+ (r261:67515, Mar 2 2009, 13:10:18) [GCC 4.3.3] on linux2 Type "help", "copyright", "credits" or "license" for more information. >>> Burada 2.6.1+ olarak görünen rakam Python’un sürümünü gösteriyor. Bu çıktıya göre, sisteminizdeki Python sürümü 2.6.1. Yani sizde Python’un 2.x numaralı bir sürümü kurulu... Sisteminizdeki Python sürümünü öğrenmek için şöyle bir yol da izleyebilirsiniz: Yine komut satırında: python -V yazıp enter’e bastığınızda hangi Python sürümünün sisteminizde kurulu olduğu doğrudan görünecektir... Eğer Python’un 2.x sürümleriyle çalışmak isterseniz, bu sitede 2.x sürümlerine ait belgeler de bulunmaktadır. İstediğiniz buysa sizi Python Programlama Dili icindekiler_python.html adresine alalım... Eğer Python’un 3.x sürümünü kullanmak isterseniz okumaya devam ediniz... GNU/Linux kullanıcılarının, Python’un 3.x sürümünü elde etmek için tercih edebileceği iki yol vardır. Birincisi ve benim size önereceğim yol, öncelikle kullandığınız dağıtımın paket yöneticisini kontrol etmenizdir. Python 3.x sisteminizde kurulu olmasa bile, dağıtımınızın depolarında bu sürüm paketlenmiş halde duruyor olabilir. O yüzden sisteminize uygun bir şekilde paket yöneticinizi açıp orada “python” şeklinde bir arama yapmanızı öneririm. Örneğin Debian tabanlı bir GNU/Linux dağıtımı kullanıyorsanız komut satırında şu komutu vererek depolarınızdaki Python paketlerini listeleyebilirsiniz: aptitude search python Eğer bu komutun çıktısı içinde “python3” gibi bir şey görüyorsanız, kurmanız gereken paket odur... Yine Debian tabanlı sistemlerde bu paketi şu şekilde kurabilirsiniz: sudo apt-get install python3 Örneğin Kubuntu, Debian tabanlı bir GNU/Linux dağıtımıdır. Eğer Kubuntu’nun “Jaunty Jackalope” veya daha üst sürümlerinden birini kullanıyorsanız, yukarıdaki komut yardımıyla python3 paketini sisteminize kurabilirsiniz. Kullandığınız dağıtımın depolarında python3 paketini bulamazsanız, Python 3.x’i kaynaktan kurmanız gerekecektir. Bunun için yapmanız gereken işlemler şöyle: 1. Öncelikle şu adresi ziyaret ediyoruz: Python Programming Language – Official Website download 2. Bu adreste, üzerinde “Python 3.x.x compressed source tarball (for Linux, Unix or OS X)” yazan bağlantıya tıklıyoruz. 3. İlgili .tgz dosyasını bilgisayarımıza indiriyoruz. 4. Daha sonra, bu sıkıştırılmış dosyayı açıyoruz. 5. Açılan dosyanın içine girip, orada sırasıyla aşağıdaki komutları veriyoruz: ./configure make sudomake altinstall Böylelikle Python 3.x’i sistemimize kurmuş olduk. Bu arada, yukarıdaki komutları vermeden önce tabii ki sistemimizde gcc ve make adlı araçların kurulu olması gerekiyor... Yukarıdaki kodlarda “make install” yerine “make altinstall” komutunu kullandığımıza dikkat edin. Python’un kaynak kodlarıyla beraber gelen README dosyasında şöyle bir ibare bulunur: Installing multiple versions On Unix and Mac systems if you intend to install multiple versions of Python using the same installation prefix (–prefix argument to the configure script) you must take care that your primary python executable is not overwritten by the installation of a different version. All files and directories installed using “make altinstall” contain the major and minor version and can thus live side-by- side. “make install” also creates ${prefix}/bin/python which refers to ${prefix}/bin/pythonX.Y. If you intend to install multiple versions using the same prefix you must decide which version (if any) is your “primary” version. Install that version using “make install”. Install all other versions using “make altinstall”. For example, if you want to install Python 2.5, 2.6 and 3.0 with 2.6 being the primary version, you would execute “make install” in your 2.6 build directory and “make altinstall” in the others. Birden fazla sürümü aynı anda kurmak Unix ve Mac sistemlerinde eğer birden fazla Python sürümünü aynı önek ile (configure betiğine verilen –prefix argümanı) kuracaksanız, farklı bir Python sürümüne ait çalıştırılabilir dosyanın, birincil Python sürümüne ait çalıştırılabilir dosyayı silip üzerine yazmamasına dikkat etmelisiniz. “make altinstall” ile kurulum yapıldığında bütün dosya ve dizinlerde ana ve alt sürüm numaraları da içerilecektir. Dolayısıyla farklı sürümler yan yana varolabilecektir. “make install” komutu, ${önek}/bin/ pythonX.Y dosyasına bağlantı veren ${önek}/bin/python adlı bir dosya oluşturacaktır. Eğer aynı öneki kullanarak birden fazla sürüm kurmak istiyorsanız, hangi sürümün (eğer olacaksa) “birincil” sürümünüz olacağına karar vermelisiniz. Birincil sürümünüzü “make install” ile kurun. Öteki bütün sürümleri ise “make altinstall” ile... Örneğin Python 2.5, 2.6 ve 3.0 sürümlerini kuracaksanız ve eğer 2.6 sürümünün birincil sürüm olmasına karar vermişseniz, 2.6 sürümünün inşa dizini içinde “make install” komutunu çalıştırın. Öteki sürümleri ise “make altinstall” ile kurun. Bu noktada bir uyarı yapmadan geçmeyelim: Python özellikle bazı GNU/Linux dağıtımlarında pek çok sistem aracıyla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Yani Python, kullandığınız dağıtımın belkemiği durumunda olabilir... Bu yüzden Python’u kaynaktan kurmak bazı riskler taşıyabilir. Eğer yukarıda anlatıldığı şekilde, sisteminize kaynaktan Python kuracaksanız, karşı karşıya olduğunuz risklerin farkında olmalısınız... Kurduğumuz yeni Python’u nasıl çalıştıracağımızı biraz sonra göreceğiz. Ama önce Windows kullanıcılarının Python 3.x’i nasıl kuracaklarına bakalım. Windows Kullanıcıları Windows sürümlerinin hiçbirinde Python kurulu olarak gelmez. O yüzden Windows kullanıcıları, Python’u sitesinden indirip kuracak. Bunun için şu adımları takip ediyoruz: 1. Download Python adresini ziyaret ediyoruz. 2. Orada, üzerinde Python 3.x.x Windows installer (Windows binary – does not include source) yazan bağlantıya tıklıyoruz. 3. .msi uzantılı dosyayı bilgisayarımıza indiriyoruz. 4. İnen dosyaya çift tıklayıp normal bir şekilde kurulumu gerçekleştiriyoruz. 5. Eğer ne yaptığınızdan emin değilseniz, kurulum sırasında varsayılan ayarları değiştirmemenizi öneririm... Windows’ta Python kurulumu bu kadar basittir. Artık bilgisayarımıza kurduğumuz Python programını nasıl çalıştıracağımızı görebiliriz...
Son düzenleme:
yararlı bilgi ellerine sağlık kardeşim 
