1.Dünya savaşının başladığı günlerde seferberlik ilan edilmiştir.Seferberliğin ilan edildiği 11 Kasım gecesi İttihat ve Terakki Teşkilatı Genel Merkezinde tarihi bir toplantı vardı ve üyelerin hepsi hazırdı.Toplantı önemli bir karar gebeydi: Enver Paşanın önerisiyle Teşkilat-ı Mahsusanın temelleri atılacaktı.Alınan kararda şöyle deniliyordu: İster savaşa katılalım, ister katılmayalım ordularımızın ileride düşman topraklarındaki hareketlerini kolaylaştırmak için bir Teşkilat-ı Mahsusa kurulmalıdır.Bu teşkilat sayesinde silahlandırılacak çeteler savaş sırasında düşman topraklarına girecekler, düşmanın hareketi ve sayısı hakkında ordularımıza gerekli bilgiyi vereceklerdir.
Teşkilat-ı Mahsusa yaptıkları, en zor şartlarda bile imza attığı inanılmaz eylemlerle bir döneme mührünü vuran bir örgüttür.Öyle ki dünyanın en gizli teşkilatları arasındadır.Hücre sistemiyle çalışmıştır ve hücre evleri günümüzde dahi belirlenememiştir.Teşkilatın kuruluş tarihi hakkında çeşitli görüşler vardır: Cemal Paşa hatıralarında Teşkilat-ı Mahsusanın 1913 yılında Batı Trakyadaki faaliyetlerinden söz eder.Doktor Philip Hendrick Stoddard (Teşkilat-ı Mahsusa kitabının yazarı) da Ağustos 1914te Teşkilat-ı Mahsusanın illegal olarak çalıştığını 5 Ağustos 1914te resmi bir kimliğe büründüğünü belirtir.Kaynakların ortak görüşü ise şudur:
Teşkilat-ı Mahsusa Enver Paşanın ve mesai arkadaşı Binbaşı Süleyman Askerinin yönettiği ve İttihat Terakki Genel Merkezinin Batı Trakya ile ilgili kararlarını uygulamakla görevli bir örgütün büyüyüp gelişmesiyle oluşmuştur.Kuşçubaşı Selim Sami ve Eşref kardeşler,Çerkez Reşit,Hüsrev sami gibi isimlerin aktif olarak çalıştığı teşkilat, yakın tarihimizin en başta gelen gizemli bir örgütüdür.
Teşkilatın kuruluş amacı şuydu:
-Bütün Müslüman alemini bir bayrak altında toplamak, yani İslam birliğini gerçekleştirmek.Bunun yanında bütün Türk Dünyasını da siyasi birliğe kavuşturmak, yani Turan Ülküsünü gerçek kılmak.Önemli bir İslam büyüğü Emiri efendi ve Türkçülükün ideologu Ziya Gökalp Teşkilatın fikirlerinden esinlenmiş, Teşkilat-ı Mahsusa Osmanlı coğrafyasında geniş bir yelpazeye yayılmış, büyük bir ümit kaynağı olmuştur.
Teşkilat-ı Mahsusa başlangıçta oldukça iyi işler yapmış, ama Arap isyanları ve İngiliz altınları zamanla bütün dengeleri değiştirmiştir.Balkanlarda ve Osmanlının değişik yörelerinde İttihat ve Terakkinin fedakar subayları sayesinde ayaklanmalar çıkmış, İtilaf devletlerini oldukça uğraştırmıştır.
Enver Paşanın emri ile Teşkilat-ı Mahsusanın başına geçen Kurmay Binbaşı Süleyman Askerinin emrinde seçme subay ve askerlerden oluşan Osmancık Gönüllü Alayı vardı.Yüzbaşı Hayri,Filibeli Halim Cavit,Yüzbaşı Lütfü,Piyade Teğmeni Şehreminili Sadık gibi mümtaz subaylar, Binbaşı Süleyman Askeri Beyin işini oldukça kolaylaştırıyordu.Burada Teşkilat-ı Mahsusa emrinde çalışan ve yakın tarihimizde önemli işler yapan bazı subayların listesini vermeyi faydalı görüyorum:
Yüzbaşı Yakup Cemil
Emir Abdulkadir el-cezayirin oğlu, Meclis-i Mebusan İkinci başkanı Emir Ali Paşa
Osmanlı Meclis-i Mebusan üyesi Abdulkadir Gannavi
Dr.Abdurrahman Bey
Yüzbaşı Ali
Müstakbel İstiklal Mahkemesi Başkanı ve Cumhuriyet Dönemi Nafia Nazırı Miralay Ali Çetinkaya
Başbakan Binbaşı Ali Fethi Okyar
İşkodralı Ali Rıza
Teğmen İskeçeli Arif
Teğmen Atıf Kamçıl
Binbaşı Mısırlı Aziz Ali
Padişahın saray görevlilerinden Besim Ağa
Gazzeli Cemal Bey
Mustafa Kemalin yaverlerinden Cevat Abbas
Yüzbaşı Hacı Emin
Geleceğin Harbiye Nazırı Enver Paşa
Enver Paşanın kardeşi Nuri Kıllıgil
Enver Paşanın kayınbiraderi Yarbay Nazım
Enver Paşanın amcası Kurmay Binbaşı Halil Kut
Enver Paşanın yaveri İzmitli Mümtaz
Trablus Mebusu Ferhat Bey
Sapancalı Hakkı
Türk Hava Kurumu başkanı Binbaşı Fuat Bulca
Deli Fuat Paşanın oğlu Teğmen İslam
Deli Fuat Paşanın oğlu Şehit Reşit
Topçu Yüzbaşı İsmail Hakkı
Jandarma Yüzbaşı Kadri
Kuşçubaşı Eşref
Miralay Neşet
Ünlü Hatip Ömer Naci
Sağlık Bakanı Dr. Refik Saydam
Şeyh Salih eş-Şerif et-Tunusi
Trablusgarplı Süleyman el-Baruni
Askeri Temyiz Mahkemesi Başkanı Bingazili Yusuf Şetvan
Halepli Ethem Paşa
Şeyh Abdulaziz Savaş
Yarbay Çorumlu Aziz
Teşkilat-ı Mahsusa Siyasi Büro Müdürü Dr. Bahaeddin Şakir
Teşkilat-ı Mahsusa Sİyasi Büro Müdürü Mithat Şükrü Bleda
Dördüncü ordu müftüsü Esat Şukayr
Ohrili Eyüp Sabri
Ünlü komitacı Fuat Balkan
Süvari binbaşı Eyüplü Hüsamettin Ertürk
Manastırlı Hüsrev Sami Kızıldoğan
Topçu Yüzbaşı İhsan
Türkistandaki Teşkilat-ı Mahsusa harekatının idarecilerinden Kuşçubaşı Selim Sami
Kolağası Trabzonlu Rıza
Balkan Savaşında Teşkilat-ı Mahsusa üyelerinden İsmail Canpolat
TBMM üyesi Edremitli Necati Bey
Yüzbaşı Kırkkiliseli (Kırklarelili) Ali Rıza
Yüzbaşı Üsküdarlı Muhtar
İstiklal Savaşı paşalarından Dağıstanlı Nuri
Çerkez Ethemin kardeşi Tevfik
Eğinli Hasan Rıza
Meclis-i Mebusan Bursa Mebusu Talip Bey
TBMM üyesi Yüzbaşı Giritli Ruşeni
Fasta Ticani Hücresi Reisi Hoca Abbas
Tunus Devlet Başkanı Habib Burgibanın babası Şerif Burgiba
Arabistanın ünlü şeyhlerinden İbnür-Reşit
İstiklal Marşı Şairi Mehmet Akif Ersoy
Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Mareşal Mustafa Kemal Paşa
Teşkilat-ı Mahsusa yaptıkları, en zor şartlarda bile imza attığı inanılmaz eylemlerle bir döneme mührünü vuran bir örgüttür.Öyle ki dünyanın en gizli teşkilatları arasındadır.Hücre sistemiyle çalışmıştır ve hücre evleri günümüzde dahi belirlenememiştir.Teşkilatın kuruluş tarihi hakkında çeşitli görüşler vardır: Cemal Paşa hatıralarında Teşkilat-ı Mahsusanın 1913 yılında Batı Trakyadaki faaliyetlerinden söz eder.Doktor Philip Hendrick Stoddard (Teşkilat-ı Mahsusa kitabının yazarı) da Ağustos 1914te Teşkilat-ı Mahsusanın illegal olarak çalıştığını 5 Ağustos 1914te resmi bir kimliğe büründüğünü belirtir.Kaynakların ortak görüşü ise şudur:
Teşkilat-ı Mahsusa Enver Paşanın ve mesai arkadaşı Binbaşı Süleyman Askerinin yönettiği ve İttihat Terakki Genel Merkezinin Batı Trakya ile ilgili kararlarını uygulamakla görevli bir örgütün büyüyüp gelişmesiyle oluşmuştur.Kuşçubaşı Selim Sami ve Eşref kardeşler,Çerkez Reşit,Hüsrev sami gibi isimlerin aktif olarak çalıştığı teşkilat, yakın tarihimizin en başta gelen gizemli bir örgütüdür.
Teşkilatın kuruluş amacı şuydu:
-Bütün Müslüman alemini bir bayrak altında toplamak, yani İslam birliğini gerçekleştirmek.Bunun yanında bütün Türk Dünyasını da siyasi birliğe kavuşturmak, yani Turan Ülküsünü gerçek kılmak.Önemli bir İslam büyüğü Emiri efendi ve Türkçülükün ideologu Ziya Gökalp Teşkilatın fikirlerinden esinlenmiş, Teşkilat-ı Mahsusa Osmanlı coğrafyasında geniş bir yelpazeye yayılmış, büyük bir ümit kaynağı olmuştur.
Teşkilat-ı Mahsusa başlangıçta oldukça iyi işler yapmış, ama Arap isyanları ve İngiliz altınları zamanla bütün dengeleri değiştirmiştir.Balkanlarda ve Osmanlının değişik yörelerinde İttihat ve Terakkinin fedakar subayları sayesinde ayaklanmalar çıkmış, İtilaf devletlerini oldukça uğraştırmıştır.
Enver Paşanın emri ile Teşkilat-ı Mahsusanın başına geçen Kurmay Binbaşı Süleyman Askerinin emrinde seçme subay ve askerlerden oluşan Osmancık Gönüllü Alayı vardı.Yüzbaşı Hayri,Filibeli Halim Cavit,Yüzbaşı Lütfü,Piyade Teğmeni Şehreminili Sadık gibi mümtaz subaylar, Binbaşı Süleyman Askeri Beyin işini oldukça kolaylaştırıyordu.Burada Teşkilat-ı Mahsusa emrinde çalışan ve yakın tarihimizde önemli işler yapan bazı subayların listesini vermeyi faydalı görüyorum:
Yüzbaşı Yakup Cemil
Emir Abdulkadir el-cezayirin oğlu, Meclis-i Mebusan İkinci başkanı Emir Ali Paşa
Osmanlı Meclis-i Mebusan üyesi Abdulkadir Gannavi
Dr.Abdurrahman Bey
Yüzbaşı Ali
Müstakbel İstiklal Mahkemesi Başkanı ve Cumhuriyet Dönemi Nafia Nazırı Miralay Ali Çetinkaya
Başbakan Binbaşı Ali Fethi Okyar
İşkodralı Ali Rıza
Teğmen İskeçeli Arif
Teğmen Atıf Kamçıl
Binbaşı Mısırlı Aziz Ali
Padişahın saray görevlilerinden Besim Ağa
Gazzeli Cemal Bey
Mustafa Kemalin yaverlerinden Cevat Abbas
Yüzbaşı Hacı Emin
Geleceğin Harbiye Nazırı Enver Paşa
Enver Paşanın kardeşi Nuri Kıllıgil
Enver Paşanın kayınbiraderi Yarbay Nazım
Enver Paşanın amcası Kurmay Binbaşı Halil Kut
Enver Paşanın yaveri İzmitli Mümtaz
Trablus Mebusu Ferhat Bey
Sapancalı Hakkı
Türk Hava Kurumu başkanı Binbaşı Fuat Bulca
Deli Fuat Paşanın oğlu Teğmen İslam
Deli Fuat Paşanın oğlu Şehit Reşit
Topçu Yüzbaşı İsmail Hakkı
Jandarma Yüzbaşı Kadri
Kuşçubaşı Eşref
Miralay Neşet
Ünlü Hatip Ömer Naci
Sağlık Bakanı Dr. Refik Saydam
Şeyh Salih eş-Şerif et-Tunusi
Trablusgarplı Süleyman el-Baruni
Askeri Temyiz Mahkemesi Başkanı Bingazili Yusuf Şetvan
Halepli Ethem Paşa
Şeyh Abdulaziz Savaş
Yarbay Çorumlu Aziz
Teşkilat-ı Mahsusa Siyasi Büro Müdürü Dr. Bahaeddin Şakir
Teşkilat-ı Mahsusa Sİyasi Büro Müdürü Mithat Şükrü Bleda
Dördüncü ordu müftüsü Esat Şukayr
Ohrili Eyüp Sabri
Ünlü komitacı Fuat Balkan
Süvari binbaşı Eyüplü Hüsamettin Ertürk
Manastırlı Hüsrev Sami Kızıldoğan
Topçu Yüzbaşı İhsan
Türkistandaki Teşkilat-ı Mahsusa harekatının idarecilerinden Kuşçubaşı Selim Sami
Kolağası Trabzonlu Rıza
Balkan Savaşında Teşkilat-ı Mahsusa üyelerinden İsmail Canpolat
TBMM üyesi Edremitli Necati Bey
Yüzbaşı Kırkkiliseli (Kırklarelili) Ali Rıza
Yüzbaşı Üsküdarlı Muhtar
İstiklal Savaşı paşalarından Dağıstanlı Nuri
Çerkez Ethemin kardeşi Tevfik
Eğinli Hasan Rıza
Meclis-i Mebusan Bursa Mebusu Talip Bey
TBMM üyesi Yüzbaşı Giritli Ruşeni
Fasta Ticani Hücresi Reisi Hoca Abbas
Tunus Devlet Başkanı Habib Burgibanın babası Şerif Burgiba
Arabistanın ünlü şeyhlerinden İbnür-Reşit
İstiklal Marşı Şairi Mehmet Akif Ersoy
Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Mareşal Mustafa Kemal Paşa
