Günümüzde sosyal medya akışlarınızda gördüğünüz hemen her şey algoritmalar tarafından yönetilmektedir. Bunları, sosyal medya şirketlerinin ilginizi çekecek bir içerik akışını gözlerinizin önüne getirmek için kullandığı dijital kurallar ve zekâ olarak düşünebilirsiniz. Algoritmalar, neyi beğendiğinizi, tıkladığınızı veya yorum yaptığınızı not alan ve bu bilgileri, muhtemelen etkileşime geçeceğiniz daha fazla içeriği sunmak için kullanan görünmez yöneticilerdir.
Ancak algoritmalar mükemmel olmaktan uzaktır. Bazen yanlış sinyalleri algılarlar ve akışınızı ilgilenmediğiniz şeylerle doldurmaya başlarlar. Eğer akışınızda gördüğünüz gönderilerle giderek daha az ilgilenmeye başladığınızı fark ederseniz, genellikle bu algoritmaları sıfırlamanız mümkündür. Bunu doğru yaparsanız, sosyal ağlarınıza giriş yaptığınızda size gösterilen içerikleri tamamen değiştirebilirsiniz!
TikTok
TikTok’da gördüğünüz önerilen içerikleri beğenmiyorsanız ve her şeyi sıfırlayıp yeniden başlamak istiyorsanız, bunu da yapabilirsiniz. Neyse ki, TikTok, tam bir yenilemeyi kullanıcıları için kolaylaştırıyor. Mobil uygulamada, alt kısımdaki Profil simgesine tıklayın, ardından üstteki üç çizgili menü simgesine basın ve şu yolu izleyin: Ayarlar ve Gizlilik > İçerik Tercihleri > Sizin İçin Akışını Yenile > Devam Et. Sizden onaylamanızı isteyecek, yenilendiğinizi bildirecek ve neden yaptığınızla ilgili tek soruluk bir anket sunacaktır (içerik akışında gördüğünüz bir şey sizi rahatsız ettiyse diye).
YouTube
Öncelikle, İzleme Geçmişinizi sıfırlayın. Mobil uygulamada, adınıza dokunun, ardından Ayarlar’a gitmek için üstteki ayarlar (çark) simgesine tıklayın. Tüm Geçmişi Yönet bölümüne gidin.
Buradan birkaç seçeneğiniz var. Muhtemelen Otomatik Silme (Kapalı) ayarını yapmışsınızdır—ona tıklayın ve YouTube’a 36 aydan, 18 aydan veya 3 aydan daha eski olan izleme geçmişini silmesini söyleyebilirsiniz. Bu süre çerçevesi ne kadar kısa olursa, önerilerinizdeki sıfırlama da o kadar büyük ve uzun süren bir aşama olacaktır.
Alternatif olarak, aşağı oka sahip olan “SİL” seçeneğine tıklayarak, bugün izlediğiniz, belirli bir zaman aralığında izlediğiniz veya tüm zamanlar içinde izlediğiniz her şeyi silmek için bir menüye erişebilirsiniz. Son seçenek ise tüm geçmişi silmek, en etkili olanıdır. Tüm geçmişi silmek önerilerinizi tamamen yenilenir.
En son olarak, YouTube geçmişinizi kaydetme bağlantısına tıklayarak YouTube’un neyi kaydettiğini değiştirebilirsiniz. Aramaları kaydetmesini istemeyebilirsiniz çünkü bazen garip şeyler aratabilirsiniz. Ya da herhangi bir YouTube geçmişi kaydetmeyi tamamen kapatacak şekilde ayarlayabilirsiniz. Sayfanın alt kısmına doğru kaydırarak, YouTube akışınızı özelleştirin bölümünde, ana sayfanızda daha önce seçtiğiniz videolardan kurtulmak için “Sil”e tıklayın.
Facebook
Facebook Akışı’nı ayarlamanın birçok yolu var. Masaüstünde sağ üst köşedeki avatar profil resminize tıklayın ve Ayarlar ve Gizlilik > Akış yolunu izleyin. Burada favorilerinizi (en çok görmek istediğiniz kişi/gruplar), takip etmeyi bıraktıklarınızı (tamamen bırakmak istemediğiniz, ama daha az görmek istediğiniz kişiler), ertelemeleri (geçici olarak takipten çıkmak istediğiniz kişiler… sonuçta seçim yılı) ve yeniden bağlantı kurma (takipten çıkmaları kapatmanıza olanak tanır) seçeneklerini yönetme seçeneklerini göreceksiniz.
Ayrıca, Facebook Reklam Tercihleri’ne (ADS) girip ayarları değiştirerek Akışınızdaki reklamları düzenleme imkânınız da mevcuttur. Reklam çıktığı esnada, reklamı hemen gizlemek için X’e tıklayın veya üç noktalı menüyü kullanarak reklamı gizleyin veya bildirin. Ayrıca, Ayarlar ve Gizlilik > Ayarlar > Hesap Merkezi > Reklam Tercihleri > Reklamları özelleştir yolunu izleyerek gördüğünüz reklam konularını sınırlayabilirsiniz; “Reklam Konuları’nın” yanında “Hepsini Gör”e tıklayın.
Yorumlarda görünmemesi için belirli kelimeleri veya ifadeleri engellemek üzere Sayfa Moderasyonunu kullanabilirsiniz. Ayarlar > Takipçiler ve Genel İçerik yolunu izleyin ve belirli kelimeleri içeren yorumları gizle başlığını bulun. Engellemek istediğiniz kelimeler listesini siz seçersiniz.
Instagram
Instagram da Facebook gibi Meta’ya ait, bu yüzden yukarıda listelediğimiz birçok kural burada da geçerli. Örneğin, Reklam Tercihleri/Reklam Konuları hemen hemen aynıdır. Bu ayarları erişmek için üç çizgili menü simgesine tıklayın, Ayarlar’a gidin ve ardından Hesap Merkezi altında Reklam Tercihleri’ne tıklayın.
Yine, algoritmayı sıfırlamanın doğrudan bir yolu yoktur, ancak gönderilerdeki üç noktalı menüye tıklayarak kişiyi takip etmeme veya favorilere ekleme gibi ayarları yaparak durumu manipüle edebilirsiniz. Gördüğünüz birinin hesabına tıklayın ve Takip Menüsü’nde bir kişiyi Yakın Arkadaş, Favori, Sessize Al (Gönderiler ve/veya Hikayeler), Kısıtla (tam engelleme olmadan etkileşimi sınırlar) veya Takipten Çık olarak ekleyebilirsiniz. Ayarlar altında, Sessize Alınan hesaplar, Engellenen hesaplar, Yakın Arkadaşlar ve istediğiniz gibi değiştirebileceğiniz diğer listeleri bulabilirsiniz.
X(Twitter)
Twitter, akışınız üzerinde size o kadar az kontrol imkanı verir ki, platformun size sunduğu içerik türünü sıfırlamak istiyorsanız, en iyi seçeneğiniz tamamen yeni bir hesap oluşturmaktır. Eğer bu seçenek size zorlayıcı bir adım gibi geliyorsa, mevcut akışınızı ayarlamayı deneyebilirsiniz. Ayarlar ve Gizlilik > Gizlilik ve Güvenlik > Gördüğünüz İçerik yolunu izleyin. Bu, hizmetin ilgilendiğinizi düşündüğü konuları ve ilgi alanlarını işaretini kaldırarak devre dışı bırakmanıza olanak tanır. Ne yazık ki, hepsini bir kerede kaldırmanız mümkün değil. Ayrıca, Gizlilik ve Güvenlik altında, Reklam Tercihleri’ne gidin ve tüm seçeneklerin işaretini kaldırın.
Reklam tercihlerini (Ads Preferences) kullanırken, beğenmediğiniz reklamlarda üç noktalı menüye tıklayarak onları engelleyebilirsiniz. Aynı şeyi artık ilgilenmediğiniz kişiler için de yapabilirsiniz. Eğer gerçekten sıfırdan başlamak için takip ettiğiniz herkesten kurtulmak istiyorsanız, Takip Ettikleriniz bölümüne gidin ve her ismin yanındaki Takip Ediliyor düğmesine (kırmızı Takipten Çık düğmesine dönüşecektir) tıklayarak takipten çıkın; takip ettiğiniz kişi sayısı fazlaysa bu biraz zaman alabilir. Bunu manuel olarak yapmak istemiyorsanız, Chrome için X (Twitter) Mass Unfollow adlı bir eklenti var.
Ancak algoritmalar mükemmel olmaktan uzaktır. Bazen yanlış sinyalleri algılarlar ve akışınızı ilgilenmediğiniz şeylerle doldurmaya başlarlar. Eğer akışınızda gördüğünüz gönderilerle giderek daha az ilgilenmeye başladığınızı fark ederseniz, genellikle bu algoritmaları sıfırlamanız mümkündür. Bunu doğru yaparsanız, sosyal ağlarınıza giriş yaptığınızda size gösterilen içerikleri tamamen değiştirebilirsiniz!
TikTok
TikTok’da gördüğünüz önerilen içerikleri beğenmiyorsanız ve her şeyi sıfırlayıp yeniden başlamak istiyorsanız, bunu da yapabilirsiniz. Neyse ki, TikTok, tam bir yenilemeyi kullanıcıları için kolaylaştırıyor. Mobil uygulamada, alt kısımdaki Profil simgesine tıklayın, ardından üstteki üç çizgili menü simgesine basın ve şu yolu izleyin: Ayarlar ve Gizlilik > İçerik Tercihleri > Sizin İçin Akışını Yenile > Devam Et. Sizden onaylamanızı isteyecek, yenilendiğinizi bildirecek ve neden yaptığınızla ilgili tek soruluk bir anket sunacaktır (içerik akışında gördüğünüz bir şey sizi rahatsız ettiyse diye).
YouTube
Öncelikle, İzleme Geçmişinizi sıfırlayın. Mobil uygulamada, adınıza dokunun, ardından Ayarlar’a gitmek için üstteki ayarlar (çark) simgesine tıklayın. Tüm Geçmişi Yönet bölümüne gidin.
Buradan birkaç seçeneğiniz var. Muhtemelen Otomatik Silme (Kapalı) ayarını yapmışsınızdır—ona tıklayın ve YouTube’a 36 aydan, 18 aydan veya 3 aydan daha eski olan izleme geçmişini silmesini söyleyebilirsiniz. Bu süre çerçevesi ne kadar kısa olursa, önerilerinizdeki sıfırlama da o kadar büyük ve uzun süren bir aşama olacaktır.
Alternatif olarak, aşağı oka sahip olan “SİL” seçeneğine tıklayarak, bugün izlediğiniz, belirli bir zaman aralığında izlediğiniz veya tüm zamanlar içinde izlediğiniz her şeyi silmek için bir menüye erişebilirsiniz. Son seçenek ise tüm geçmişi silmek, en etkili olanıdır. Tüm geçmişi silmek önerilerinizi tamamen yenilenir.
En son olarak, YouTube geçmişinizi kaydetme bağlantısına tıklayarak YouTube’un neyi kaydettiğini değiştirebilirsiniz. Aramaları kaydetmesini istemeyebilirsiniz çünkü bazen garip şeyler aratabilirsiniz. Ya da herhangi bir YouTube geçmişi kaydetmeyi tamamen kapatacak şekilde ayarlayabilirsiniz. Sayfanın alt kısmına doğru kaydırarak, YouTube akışınızı özelleştirin bölümünde, ana sayfanızda daha önce seçtiğiniz videolardan kurtulmak için “Sil”e tıklayın.
Facebook Akışı’nı ayarlamanın birçok yolu var. Masaüstünde sağ üst köşedeki avatar profil resminize tıklayın ve Ayarlar ve Gizlilik > Akış yolunu izleyin. Burada favorilerinizi (en çok görmek istediğiniz kişi/gruplar), takip etmeyi bıraktıklarınızı (tamamen bırakmak istemediğiniz, ama daha az görmek istediğiniz kişiler), ertelemeleri (geçici olarak takipten çıkmak istediğiniz kişiler… sonuçta seçim yılı) ve yeniden bağlantı kurma (takipten çıkmaları kapatmanıza olanak tanır) seçeneklerini yönetme seçeneklerini göreceksiniz.
Ayrıca, Facebook Reklam Tercihleri’ne (ADS) girip ayarları değiştirerek Akışınızdaki reklamları düzenleme imkânınız da mevcuttur. Reklam çıktığı esnada, reklamı hemen gizlemek için X’e tıklayın veya üç noktalı menüyü kullanarak reklamı gizleyin veya bildirin. Ayrıca, Ayarlar ve Gizlilik > Ayarlar > Hesap Merkezi > Reklam Tercihleri > Reklamları özelleştir yolunu izleyerek gördüğünüz reklam konularını sınırlayabilirsiniz; “Reklam Konuları’nın” yanında “Hepsini Gör”e tıklayın.
Yorumlarda görünmemesi için belirli kelimeleri veya ifadeleri engellemek üzere Sayfa Moderasyonunu kullanabilirsiniz. Ayarlar > Takipçiler ve Genel İçerik yolunu izleyin ve belirli kelimeleri içeren yorumları gizle başlığını bulun. Engellemek istediğiniz kelimeler listesini siz seçersiniz.
Instagram da Facebook gibi Meta’ya ait, bu yüzden yukarıda listelediğimiz birçok kural burada da geçerli. Örneğin, Reklam Tercihleri/Reklam Konuları hemen hemen aynıdır. Bu ayarları erişmek için üç çizgili menü simgesine tıklayın, Ayarlar’a gidin ve ardından Hesap Merkezi altında Reklam Tercihleri’ne tıklayın.
Yine, algoritmayı sıfırlamanın doğrudan bir yolu yoktur, ancak gönderilerdeki üç noktalı menüye tıklayarak kişiyi takip etmeme veya favorilere ekleme gibi ayarları yaparak durumu manipüle edebilirsiniz. Gördüğünüz birinin hesabına tıklayın ve Takip Menüsü’nde bir kişiyi Yakın Arkadaş, Favori, Sessize Al (Gönderiler ve/veya Hikayeler), Kısıtla (tam engelleme olmadan etkileşimi sınırlar) veya Takipten Çık olarak ekleyebilirsiniz. Ayarlar altında, Sessize Alınan hesaplar, Engellenen hesaplar, Yakın Arkadaşlar ve istediğiniz gibi değiştirebileceğiniz diğer listeleri bulabilirsiniz.
X(Twitter)
Twitter, akışınız üzerinde size o kadar az kontrol imkanı verir ki, platformun size sunduğu içerik türünü sıfırlamak istiyorsanız, en iyi seçeneğiniz tamamen yeni bir hesap oluşturmaktır. Eğer bu seçenek size zorlayıcı bir adım gibi geliyorsa, mevcut akışınızı ayarlamayı deneyebilirsiniz. Ayarlar ve Gizlilik > Gizlilik ve Güvenlik > Gördüğünüz İçerik yolunu izleyin. Bu, hizmetin ilgilendiğinizi düşündüğü konuları ve ilgi alanlarını işaretini kaldırarak devre dışı bırakmanıza olanak tanır. Ne yazık ki, hepsini bir kerede kaldırmanız mümkün değil. Ayrıca, Gizlilik ve Güvenlik altında, Reklam Tercihleri’ne gidin ve tüm seçeneklerin işaretini kaldırın.
Reklam tercihlerini (Ads Preferences) kullanırken, beğenmediğiniz reklamlarda üç noktalı menüye tıklayarak onları engelleyebilirsiniz. Aynı şeyi artık ilgilenmediğiniz kişiler için de yapabilirsiniz. Eğer gerçekten sıfırdan başlamak için takip ettiğiniz herkesten kurtulmak istiyorsanız, Takip Ettikleriniz bölümüne gidin ve her ismin yanındaki Takip Ediliyor düğmesine (kırmızı Takipten Çık düğmesine dönüşecektir) tıklayarak takipten çıkın; takip ettiğiniz kişi sayısı fazlaysa bu biraz zaman alabilir. Bunu manuel olarak yapmak istemiyorsanız, Chrome için X (Twitter) Mass Unfollow adlı bir eklenti var.
Çevirmen (CyberRulz06) Notu: Yazarın ( Eric Griffith) genel olarak üzerinde durduğu “Kesin bir şekilde algoritma temizlemek” çözümün genellikle yeni bir hesap açıp ve o hesabınızı düzgün ve ilginize uygun yönetmekten geçtiğinin altını çizmek isterim. Yukarıda verilenler genellikle alternatif yollardır!
Griffith, E. (2023, August 14). Feeds full of junk? How to reset your social media algorithms. PCMag. https://www.pcmag.com/how-to/feeds-full-of-junk-how-to-reset-your-social-media-algorithms
Son düzenleme:
