İşletim Sistemleri-1

Öncelikle herkese merhaba arkadaşlar.Bugun ki konu işletim sistemleri ve işletim sistemlerinin çalışma mantığı ve pratiği. İşletim sistemlerinin çalışma mantığını anlamak PC başında yaptığınız her aksiyonu neden-sonuç ilişkisi ile anlamaya yardımcı olucaktır. Keyifli okumalar

1-İşletim sistemi nedir ?
İşletim sistemi; bilgisayarda çalışan donanım kaynaklarını yöneten ve çeşitli uygulama yazılımları için yaygın servisleri sağlayan bir yazılımlar bütünüdür. İşletim sistemi, uygulama programları ve bilgisayar donanımı arasındaki iletişimi sağlamaktadır. İşletim sistemlerine örnek olarak; Microsoft Windows, Mac OS X, GNU/Linux, BeOS, Android ve IOS örnek verilebilir.

İşletim sistemleri sadece bilgisayarlar, video oyun konsolları, cep telefonları ve web sunucularında değil; arabalarda, beyaz eşyalarda hatta kol saatlerinin içinde bile yüklü olabilmektedir.

İşletim sistemleri işlevlerinin genişliği ile değil, donanımı belli bir amaç doğrultusunda programlayabilme nitelikleriyle değerlendirilmelidir.

İşletim sistemleri işlevlerinin genişliği ile değil, donanımı belli bir amaç doğrultusunda programlayabilme nitelikleriyle değerlendirilmelidir.
İşletim sistemleri işlevlerinin genişliği ile değil, donanımı belli bir amaç doğrultusunda programlayabilme nitelikleriyle değerlendirilmelidir.
İşletim sistemleri işlevlerinin genişliği ile değil, donanımı belli bir amaç doğrultusunda programlayabilme nitelikleriyle değerlendirilmelidir.

Üstte ki yazı işletim sistemlerinize bakmanız gereken doğru bakış açısıdır. Evet windows kullanarak ta Hack işlemleri yapabilirsiniz fakat Kali linux daha çok işinizi görecektir. Evet Mac OS kullanarakta bilgisayar kullanabilirsiniz fakat windows ve linux kadar esnek kullanım yapamayacaksanız. O yüzden bilgisayar denilen makineden beklediğiniz performansı almak istiyorsanız ona uygun alet ve edavatı vermeniz gerekmekte (Tırnaklayarakta toprak kazabilirsiniz ama neden çapa varken acı çekeseniz)



ÖRN
Kali Linux Tools Listing
Üstte ki link kali linux da bulunan kullanabileceğiniz araçları göstermektedir. Bunlar varken Mac OS veya Windows içinde hack yapmaya çalışmak tamamen vakit kaybı olacaktır.

Pratik

Python ile kali linux üzerinden nasıl wifi DoS yapacağınız gösteren bir video (Bu kanalda ki videoları hatim edin yalayın yutun ezberleyin)

Kullanılan Kaynaklar:İşletim sistemi - Vikipedi

Kali Tools | Kali Linux Tools

Home of Kali Linux, an Advanced Penetration Testing Linux distribution used for Penetration Testing, Ethical Hacking and network security assessments.

tools.kali.org

https://www.youtube.com/user/ConfigTerm

2-)İşletim Sistemi Türleri

Gerçek zamanlı​

Ana madde: RTOS
Gerçek zamanlı işletim sistemi, gerçek zamanlı uygulamaları çalıştırmayı amaçlayan çok görevli bir işletim sistemidir. Gerçek zamanlı işletim sistemleri genellikle özel zamanlama algoritmalarında kullanılmaktadır. Böylece, doğanın deterministik bir davranışı elde edilebilmektedir. Gerçek zamanlı işletim sistemlerinin ana teması, olaylara hızlı ve tahmin edilebilir bir tepki vermesidir. Ayrıca gerçek zamanlı işletim sistemlerinde, olay güdümlü veya zaman paylaşımlı bir tasarım vardır. Öncelikli görevleri arasında bir olaya dayalı sistem anahtarları yer almaktadır. Bu sistem anahtarları, zaman paylaşımlı işletim sistemlerinin saat kesmelerine dayalı görevlere geçiş yapmaktadır.
Gerçek Zamanlı işletim sistemlerine örnek olarak, QNX gösterilebilir.

TANIM 2-
Gerçek zamanlı işletim sistemleri, kaynak yönetimi, iletişim, hassas zamanlama, senkronizasyon ve planlama için destek sağlarlar[1]. RTOS, görevlerle ilişkili bir son tarihi vardır ve bu tarihi geçirmeden görevlerini tamamlaması gerekmektedir[2]. RTOS deterministik, hizmet kalitesi (QoS) ve son zaman (deadline) olmalıdır. Deos (DDC-I), embOS (SEGGER), FreeRTOS (Amazon), Integrity (Green Hills Software), Keil RTX (ARM), LynxOS (Lynx Software Technologies), MQX (Philips NXP / Freescale), Nucleus (Mentor Graphics), Neutrino (BlackBerry), PikeOS (Sysgo), SafeRTOS (Wittenstein), ThreadX (Microsoft Express Logic), µC/OS (Micrium), VxWorks (Wind River), Zephyr (Linux Foundation) popüler gerçek zamanlı işlerim sistemleridir.

Deterministik: Bir girdiye her zaman aynı çıktıyı üretmek
Hizmet Kalitesi (QoS): Bir ağın gecikme ve hata oranları, ağın performansı
Son Zaman (Deadline): Görevin tamamlanması gereken son zaman

Genişletmek için tıkla ...

Gerçke zamanlı işletim sistemleri de kendi içinde ayrılır bunlar;

Zor RTOS ( Hard RTOS)​

Görevin son tarihi sıkı şekilde ele alınır, görev belirtilen sürede başlayıp belirtilen sürede bitirilmesi gerekmektedir. Bu tip RTOS’lar görevin son tarihine bağımlıdır ve görev gecikmeye girerse sistem bozulur. Bu yüzden bu tarz sistemler gecikmelere tahammül edemezler. Uçak sensörü, uzay araçları gibi.

Sağlam Gerçek Zamanlı (Firm RTOS)​

Görevin son tarihinde sonlanmamış olması büyük bir tehlike arz etmez fakat kalitede büyük bir düşüş istenmeyen etkilere neden olabilir. Multimedya uygulamaları gibi.

Yumuşak RTOS (Soft TROS)​

Bu sistemlerde, gecikme kabul edilebilir bir durumdur fakat istenilen bir durum değildir. Ses ve video dağıtım yazılımları örnek verilebilir.

Gerçek Zamanlı İşletim Sistemleri Neden Tercih Edilir​

· Önceliğe dayalı programlama sunar
· Daha az hafıza kullanımı
· Az kaynak tüketimi
· Hızlı yanıt süreleri
· API servisi sağlarlar
· Zaman kaybı olmaksızın süreçlere odaklanır
· Modüler geliştirmeye teşvik eder
· Görev tabanlı tasarımı vardır

Genişletmek için tıkla ...

Kısacası gerçek zamanlı işletim sistemleri mikro saniye bile gerektiren işlerde kullanılırlar. Araçlarda bulunan kaza önleme sensörü, Savaş uçaklarında sistemin kitleyip atış yapması,yoğun bakımda bulunan bir hastanın kullanıdığı medikal cihaz. Ve teknik olarak gömülü sistemlerin olduğu heryerde gerçek zamanlı işletim sistemi kullanılmaktadır.
(Gömülü sistemlere bakmak isteyenler bu kanala göz atabilirler.)

Gerçek zamanlı işletim sistemi için kullanılan kayanaklar:Gerçek Zamanlı İşletim Sistemleri (Real-Time Operating System — RTOS) ve LynxOS

Çok kullanıcılı ve tek kullanıcılı​

Çok kullanıcılı işletim sistemi, birden fazla kullanıcının aynı anda tek bir bilgisayar sistemine erişmesini sağlamaktadır. Bu sistem, zaman paylaşımı yoluyla bir bilgisayara birden çok kullanıcı erişimi sağlamaktadır. Bu yüzden bu sistemler, zaman paylaşım sistemli çok kullanıcılı sistemler olarak sınıflandırılmaktadır. Çok kullanıcılı bir işletim sistemine karşı tek kullanıcılı işletim sistemleri, bir seferde tek bir kullanıcı tarafından kullanılabilmektedir. Bir Windows işletim sisteminde, birden fazla hesap için birden çok gerçek kullanıcı yoktur. Bunun yerine, sadece ağ yöneticisi gerçek kullanıcıdır. Ama Unix benzeri bir işletim sistemi için; bu iki kullanıcı bir kerede giriş yaparak, OS özelliği ile birçok kullanıcılı işletim sistemi yapmak mümkündür.

Tek Kullanıcılı İşletim Sistemi Nedir?​

Tek kullanıcılı bir işletim sistemi, herhangi bir zamanda yalnızca bir kullanıcıya sahip olacak bir bilgisayarda veya benzer bir makinede kullanılmak üzere geliştirilmiş ve geliştirilmiş bir işletim sistemidir (OS). Bu, bir ev bilgisayarında ve ayrıca ofislerdeki ve diğer çalışma ortamlarındaki bilgisayarlarda kullanılan en yaygın işletim sistemi türüdür. İki genel tek kullanıcılı sistem türü vardır: tek görev ve çoklu görev sistemleri. Bu işletim sistemi bir ağ üzerinden diğer sistemlere bağlanabilse de, hala gerçekten yalnızca tek bir kişi tarafından kullanılıyor ve çok kullanıcılı bir işletim sisteminden farklı.

Bilgisayar sadece bir monitör, klavye ve diğer giriş aygıtlarına sahip olduğu sürece, o zaman tek kullanıcılı bir sistemdir. Diğer bilgisayarlar bilgisayardaki verilere erişebilir, ancak bu bilgisayarların kullanıcıları bilgisayarlarda kendi uçlarında gördükleri uygulamaları da çalıştıramazlarsa, hala tek kullanıcılı bir sistemdir.

Çok Kullanıcılı İşletim Sistemi Nedir?​

Çok kullanıcılı bir işletim sistemi, farklı bilgisayarlarda veya terminallerde bulunan birden fazla kullanıcının üzerinde bir işletim sistemi bulunan tek bir sisteme erişmesini sağlayan bir bilgisayar işletim sistemidir (OS). Bu programlar genellikle oldukça karmaşıktır ve kendisine bağlı olan farklı kullanıcıların gerektirdiği işleri uygun şekilde yönetebilmelidir. Kullanıcılar genellikle sisteme bir ağ üzerinden sisteme erişmelerini sağlayan terminallerde veya bilgisayarlarda ve ayrıca yazıcılar gibi sistemdeki diğer makinelerde olurlar. Çok kullanıcılı bir işletim sistemi, her kullanıcının farklı işletim sistemlerinde aynı işletim sistemine eriştiği bir ağdaki tek kullanıcılı bir sistemden farklıdır.

Çok kullanıcılı işletim sistemi, birden fazla kullanıcının tek bir makinenin verilerine ve işlemlerine farklı bilgisayarlardan veya terminallerden erişmesini sağlar. Bunlar daha önce genellikle daha büyük sistemlere kablolu bir ağ üzerinden bağlanıyordu, ancak şimdi bu tür sistemler için kablosuz ağ bağlantısı daha yaygın. Çok kullanıcılı bir işletim sistemi genellikle farklı kullanıcıların aynı kaynaklara erişmesi gereken işletmelerde ve ofislerde kullanılır, ancak bu kaynaklar her sisteme kurulamaz. Çok kullanıcılı bir işletim sisteminde, işletim sistemi tüm kullanıcıların çeşitli ihtiyaç ve taleplerini etkin bir şekilde yerine getirebilmelidir.


Örneğin, çok kullanıcılı bir sistemde, işletim sisteminin aynı anda tek bir yazıcı kullanmaya çalışan sayısız kişiyle ilgilenmesi gerekebilir. Sistem istekleri işler ve yazdırma işlerini düzenli bir şekilde tutan ve her bir işin aynı anda yazdırılmasını sağlayan bir sıraya yerleştirir. Çok kullanıcılı bir işletim sistemi olmadan işler birbirine karışabilir ve elde edilen basılı sayfalar neredeyse anlaşılmaz olurdu.


Kısacası Tek kullanıcılı işletim sistemleri bizim kendi kullandığımız şahsi bilgisayarlaramız da olan işletim sistemleridir evet teamwiver üzerinden başak bir pc ye bağlanabilirsiniz veya trojen ile birinin bilgisayarına sızabilirsiniz fakat açık uçtan baktığınız zaman halen tek elden yönetilen bir işletim sistemi.

Çoklu işletim sistemi ise şirket içinde bir yazıcı düşünün ve bu yazıcı örneğin şirket içinden gelen 200 PC den çıktığı isteğini sıralayan ve işin birbirine karışmadan çıktı verir. Mesela masa 42 çıktısı hazır der ve masa 42 çıktısını alır masa 74 der masa 74 çıktısını alır.

Eğer bunun aksi şekli olsaydı çıktı isteklerinin hepsinin birbirne gireceğinden dolayı şirket içi dosyalar tamamen birbirine karışacaktı.

****(Çoklu kullanıcı ve Tekli kullanıcı işletim sistemlerinin aktif olarak artık kullanılmadığını kullanılıyorsa bile çok çok az olduğunu biliyorum forumda bilen biri yorum olarak yazarsa sevinirm)*****

Kullanılan Kaynaklar:İşletim sistemi - Vikipedi

Dağıtılmış​

Bir dağıtılmış işletim sistemi bağımsız bir bilgisayar grubunu yönetmekte ve onların tek bir bilgisayarda görünmesini sağlamaktadır. Bu, bağlı olabilmekte ve birbirlerinin iletişim ağına bağlı bilgisayarların gelişimini sağlamaktadır. Dağıtık hesaplama, birden fazla makine üzerinde yapılmaktadır. Bir grup çalışması içinde bilgisayarlar yapıldığında, bir dağıtık sistem oluşturulmaktadır.

Dağıtık işletim sistemleri birden fazla makinayı tek ve entegre bir makina olarak davrandırmak amacıyla tasarlanmıştır. Ağ işletim sistemlerinden (Örnek linux, windows) farklı olarak dağıtık işletim sistemi kullanıcıları ortamda birden fazla bilgisayarın bulunduğunun farkında değildir. Ağ işletim sistemlerinde her kullanıcının oturum açabildiği yerel bir işletim sistemi varken dağıtık işletim sistemlerinde tek sistem imajı kullanıcılara dağıtılmış durumdadır. Kullanıcılar, komutlarını çalıştıran işlemcilerin ve dosyalarını saklayan dosya sunucularının sayısından veya yerinden haberdar olmazlar. Sıradan kullanıcılar için dağıtık işletim sistemi, sıradan bir time-sharing işletim sistemi gibidir. Kullanıcıların, dağıtık işletim sistemini kullanırken time-sharing işletim sistemiyle arasındaki farkı anlayamaması dağıtık işletim sisteminin başarısının kanıtıdır. Dağıtık işletim sistemlerinde temel amaç paralellik,transparanlık ve performanstır.

Amoeba, Plan 9, Chrous, Mungi dağıtık işletim sistemi örnekleridir. Amoeba hem dağıtık hesaplama (farklı farklı projeler üzerinde çalışan birden fazla kullanıcı), hem paralel hesaplama (paralel satranç oynamak için 50 cpu kullanan tek kullanıcı) uygulamaları için tasarlanmıştır. Dağıtık hesaplama ve paralel hesaplama gerektiren alanlar için kullanılabilir olmuştur. (Örneğin, yapay zeka)

Sistem Yönetimi​

Sistem yönetimi bileşenleri, düğümün ilkelerini tanımlayan yazılım süreçleridir . Bu bileşenler, işletim sisteminin çekirdeğin dışındaki parçasıdır. Bu bileşenler daha üst düzey iletişim, süreç ve kaynak yönetimi, güvenilirlik, performans ve güvenlik sağlar. Bileşenler, dağıtılmış bir ortamda gereken şeffaflığı ekleyerek tek varlıklı bir sistemin işlevleriyle eşleşir.

İşletim sisteminin dağıtılmış yapısı, bir düğümün küresel sisteme karşı sorumluluklarını desteklemek için ek hizmetler gerektirir. Ek olarak, sistem yönetimi bileşenleri güvenilirlik, kullanılabilirlik ve kalıcılık gibi "savunma" sorumluluklarını kabul eder. Bu sorumluluklar birbiriyle çatışabilir. Tutarlı bir yaklaşım, dengeli bir bakış açısı ve tüm sistemin derinlemesine anlaşılması, azalan getirilerin belirlenmesine yardımcı olabilir . Politika ve mekanizmanın ayrılması bu tür çatışmaları azaltır

karmaşıklığın bedeli​

Dağıtılmış bir işletim sisteminde, olağanüstü derecede doğal karmaşıklık, tüm sistemi herhangi bir kullanıcı için kolayca lanetli hale getirebilir. Bu nedenle, dağıtılmış bir işletim sistemini gerçekleştirmenin mantıklı bedeli, birçok alanda ve birçok düzeyde büyük miktarda karmaşıklığın üstesinden gelmek açısından hesaplanmalıdır. Bu hesaplama, en mütevazı uygulamayı bile başarmak için gereken tasarım yatırımı ve mimari planlamanın derinliğini, genişliğini ve aralığını içerir. [11]

Bu tasarım ve geliştirme hususları kritik ve affetmez. Örneğin, dağıtılmış bir işletim sisteminin genel mimari ve tasarım ayrıntılarının çok erken bir noktada derinlemesine anlaşılması gerekir. [1] Dağıtılmış bir işletim sisteminin geliştirilmesinde çok sayıda tasarım düşüncesi vardır. Bu tasarım hususlarının her biri potansiyel olarak diğerlerinin çoğunu önemli ölçüde etkileyebilir. Bu, bireysel tasarım hususları ve bunların permütasyonlarının çoğu açısından dengeli bir yaklaşımda büyük bir çabaya yol açar. Bu çabaya yardımcı olarak, çoğu, dağıtılmış bilgi işlem gücüyle ilgili belgelenmiş deneyime ve araştırmaya güvenir.

Tarih​

Araştırma ve deney çabaları, 1970'lerde ciddi bir şekilde başladı ve 1990'larda devam etti ve 1980'lerin sonlarında odaklanmış ilgi zirveye ulaştı. Bu dönemde bir dizi dağıtılmış işletim sistemi tanıtıldı; bununla birlikte, bu uygulamaların çok azı mütevazı bir ticari başarı bile elde etti.

Çok işlemcili ve çok çekirdekli işlemci sistemleri araştırmalarının hızla yaygınlaşması , dağıtılmış işletim sistemi konseptinin yeniden canlanmasına yol açtı.

1950'ler​

DYSEAC​

İlk çabalardan biri, genel amaçlı bir senkron bilgisayar olan DYSEAC idi . Association for Computing Machinery'nin Nisan 1954'teki ilk yayınlarından birinde, Ulusal Standartlar Bürosu'nda ( şimdi Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü ( NIST ) olan) bir araştırmacı, DYSEAC'ın ayrıntılı bir spesifikasyonunu sundu. Giriş, esnek iletişim dahil olmak üzere amaçlanan uygulamaların gereksinimlerine odaklandı, ancak diğer bilgisayarlardan da bahsetti:

Son olarak, harici cihazlar, DYSEAC ile aynı dijital dili kullanan diğer tam ölçekli bilgisayarları bile içerebilir. Örneğin, SEAC veya buna benzer diğer bilgisayarlar DYSEAC'a bağlanabilir ve koordineli programlar kullanılarak ortak bir görev üzerinde karşılıklı işbirliği içinde birlikte çalışması sağlanabilir… Sonuç olarak[,] bilgisayar çeşitli görevleri koordine etmek için kullanılabilir. tüm harici cihazların faaliyetlerini etkin bir topluluk operasyonuna dönüştürür

Genişletmek için tıkla ...

Lincoln TX-2​

Deneysel bir giriş-çıkış sistemi olarak tanımlanan Lincoln TX-2 , esnek, aynı anda çalışan giriş-çıkış aygıtlarını, yani çoklu programlamayı vurguladı . TX-2'nin tasarımı modülerdi ve yüksek derecede değişiklik ve genişlemeyi destekliyordu. [13]

Sistem, Çok Sıralı Program Tekniği'ni kullandı. Bu teknik , her biri için 32 olası program kodu dizisinden biriyle ilişkilendirmek için birden fazla program sayacına izin verdi . Açıkça önceliklendirilmiş bu diziler, yalnızca işlemdeki hesaplamayı değil, aynı zamanda dizilerin kontrol akışını ve cihazların anahtarlanmasını da etkileyerek, aynı anda serpiştirilebilir ve yürütülebilir. Cihaz sıralama ile ilgili çok tartışma.

DYSEAC'a benzer şekilde, TX-2 ayrı programlanmış cihazlar aynı anda çalışarak verimi arttırır . Merkezi birimin tam gücü herhangi bir cihaz için mevcuttu. TX-2, dağıtılmış kontrol sergileyen bir sistemin başka bir örneğiydi, merkezi birimi özel kontrole sahip değildi.

Özetleyecek olursak

Dağıtık sistem, birden fazla bilgisayar ve/veya sunucunun birbirleri arasında iletişim kurması ve birbirleri ile replika şekilde bir ağ bütünü olarak çalışmasına denir.

Dağıtık sistem, bir ağ üzerine kuruludur. Yazılımla, ağdaki bileşenler arası uyumluluk ve kullanıcı açısından saydamlık sağlanır. Dolayısıyla, dağıtık sistemin diğer ağlardan farkı donanım değil, yazılım katmanından işletim sisteminden kaynaklanmaktadır.

Bu büyük ağ da bulunan donanımlar kullanıcıya tek bir bilgisayar gibi davranır ve en iyi performansı sağlamayı amaçlar.

Dağıtık sistemlerin önemli bir amacı ise, kaynakları paylaşmaya duyulan gerekliliktir. Bu kaynaklar donanımsal bileşenler (hdd, yazıcı) olabileceği gibi, dosyalar, veri tabanı, gibi servislerdir.

Özellikleri

• İzole değildir.
  
  
• Cloud un temelini oluşturur
  
  
• Senkron ve replike'dir
  
  
• Yedekli çalışır

Profesör tanımlamalarına göre;

"Ağ üzerindeki bilgisayarlarda bulunan donanım veya yazılım bileşenlerinin yalnız mesaj göndererek haberleştikleri sistem."1 [Coulouris]


"Dağıtık bir sistem, kullanıcılara tek bir sistem olarak görünen, bağımsız bilgisayarlar bütünüdür."2 [Tanenbaum]


Örnekleme yapacak olursak;

Dağıtık işletim sisteminde birden fazla CPU(işlemci) olmasına rağmen kullanıcı bunu tek işlemci olarak görür.

Kullanıcı çalıştırdığı programları nerede çalıştırdığını ve dosyaların nerede yerleşmiş olduğunu bilmez. Bu tür işlemlerin hepsi sistem tarafından otomatik yapılır

DAĞITIK YAPI ÖRNEKLERİ

Google, youtube, yahoo, myspace facebook, soundcloud, yandex gibi firmalar dağıtık sistemlere örneklerdir.


Dağıtık yapı mantelitesini instagram güncellemesi olarak düşünebilirsiniz. Milyarlarca kullanıcı tek bir telefon kullanarak giriyor fakat milyarlarca kullanacının telefonuna gelen update tek bir server üzerinden geliyor.

Kullanılan kaynaklar:İşletim sistemi - Vikipedi


Gömülü Sistemler
Gömülü sistem, bilgisayarın kendisini kontrol eden cihaz tarafından içerildiği özel amaçlı bir sistemdir. Genel maksatlı, örneğin kişisel bilgisayar gibi bir bilgisayardan farklı olarak, gömülü bir sistem kendisi için önceden özel olarak tanımlanmış görevleri yerine getirir. Sistem belirli bir amaca yönelik olduğu için tasarım mühendisleri ürünün boyutunu ve maliyetini azaltarak sistemi uygunlaştırabilirler. Gömülü sistemler genellikle büyük miktarlarda üretildiği için maliyetin düşürülmesinden elde edilecek kazanç, milyonlarca ürünün katları olarak elde edilebilir.

Gömülü bir sistemin çekirdeğini, belirli bir sayıda görevi yerine getirmek için programlanan mikroişlemciler ya da mikrodenetleyiciler oluşturur. Kullanıcıların üzerinde istediği yazılımları çalıştırabildiği genel maksatlı bilgisayarlardan farklı olarak, gömülü sistemlerdeki yazılımlar yarı kalıcıdırlar ve firmware ismiyle anılırlar.

Gömülü Sistem Örnekleri​

• Banka ATM’leri
• Eylemsiz rehber sistemleri, uçuş kontrol donanım/yazılımı ve uçak ve füzelerdeki diğer tümleşik sistemlerden oluşan havacılık elektroniği parçaları
• Yönlendirici (router), timeserver ve güvenlik duvarı (firewall) gibi bilgisayar ağ ekipmanları
• Bilgisayar yazıcıları
• Fotokopi makineleri
• Disket sürücüler (floppy disket sürücüler ve sabit disk sürücüler)
• Termostat, klima, sprinkler ve güvenlik izleme sistemleri gibi ev otomasyonu ürünleri
• Hesap makineleri
• Mikro dalga fırınlar, çamaşır makinesi, televizyon setleri ve DVD oynatıcı/kaydedici gibi ev elektroniği ürünleri
• Tıbbi ekipmanlar
• Çok işlevli kol saatleri
• İnternet radyo alıcıları, TV set top box, ve dijital uydu alıcılar gibi çokluortam uygulamaları
• Çok işlevli yazıcılar
• PDA’lar gibi küçük avuç içi bilgisayarlar
• PDA ve Java destekli gelişmiş cep telefonları
• Endüstriyel otomasyon ve izleme için PLC'ler
• Video oyun konsolları ve avuç içi oyun konsolları
• Taşınabilir bilgisayarlar

Gömülü sistemler en geniş manasıyla bilgisayar sistemidir. Gömülü sistemlerin örnekleri taşınabilir müzik çalıcılardan uzay araçlarındaki altsistemler için kullanılan gerçek zamanlı kontrol sistemlerine kadar uzanır. En ticari gömülü sistemler, düşük maliyette bir takım işleri gerçekleştirmek için tasarlanıyor. Hepsi olmamakla birlikte büyük çoğunluğunun gerçek zamanlı sistem kısıtlamalarını karşılaması gerekir. Bazı işlevlerinin çok hızlı olması gerekebilirken, diğer pek çok işlevinin kesin zamanlama gereksinimi olması gerekmemektedir. Bu tip sistemler, gerçek zaman kısıtlarını sistem gereksinimlerine bağlanmış özel amaçlı yazılım ve donanım kombinasyonları ile karşılarlar.

Gömülü sistemleri hız ve maliyet ile karakterize etmek zor olmakla beraber, maliyeti azaltan yüksek hacimli sistemler öncelikli tasarım hedefidir. Genellikle gömülü sistemlerin düşük verim gereksinimleri olur. Bu sistem donanımını, maliyeti düşürmek için basitleştirme olanağı tanır. Mühendisler gerekli işlevleri sağlayan “yeteri kadar iyi” olan donanımları seçerler.

Örneğin, uydu televizyon için dijital bir set-top box’ ın saniyede onlarca megabit veri işlemesi gerekir ama bu işlemlerin büyük bölümü çok kanallı dijital videoyu ayrıştıran, yönlendiren ve çözen özel tümleşik devreler tarafından gerçekleştirilir. Gömülü CPU bu işlemi kurar ve set box’ın kullanıcı ara yüzü gibi görsel öğelerini ekrana basar. Gömülü işlemcilerin hızları artıp, fiyatları ucuzlarken, yüksek hızlı veri işlemede öncülüğü daha fazla ele almaktadırlar.

Düşük hacimli gömülü sistemler için kişisel bilgisayarlar, yazılımları sınırlayarak ya da işletim sistemini gerçek zamanlı işletim sistemiyle değiştirerek kullanılabilir. Bu durumda özel amaçlı donanım bir ya da daha fazla yüksek verimli CPU ile değiştirilebilir. Bazı gömülü sistemler istenen görevleri yerine getirmek için, yüksek performanslı CPU, özel donanım ya da büyük belleklere ihtiyaç duyabilir.

Taşınabilir müzik çalıcılar ve cep telefonları gibi büyük hacimli gömülü sistemlerde, maliyeti düşürme yönünde yapılan çalışmalar öncelik kazanır. Bu sistemler genellikle birkaç tümleşik devre, bütün fonksiyonları kontrol eden tümleşik CPU ve tek bir bellek yongası içerirler. Bu tasarımlarda her bir eleman bütün sistem maliyetini düşürecek şekilde seçilir ve tasarımları bu şart altında yapılır.

Araçlar​

Gömülü sistem tasarımcıları, bilgisayar programcıları gibi derleyici, çevirici ve hata ayıklayıcı gibi araçları gömülü sistem geliştirmekte kullanırlar. Bununla birlikte, pek çok programcıya yabancı gelebilecek bir takım araçlarda geliştirme sürecinde kullanılır.

Yazılım araçları birkaç kaynaktan elde edilebilir:

• Gömülü pazarda uzmanlaşmış yazılım şirketleri
• GNU yazılım geliştirme araçlarından çalışılacak ortama taşınarak (bkz. çapraz derleme)
• Bazen de işlemci mimarisi kullanılacak gömülü işlemci mimarisine yakın olan kişisel bilgisayarlarda kullanılan yazılımlardan faydalanılabilir.

Bilgisayar programcılarının tercih etmediği ama gömülü sistem tasarımcıları tarafından kullanılan birkaç yazılım aracı bulunmaktadır:

• Sıklıkla kullanılan bir araç “in-circuit emulator” (ICE) daha modern tasarımlarda ise gömülü bir hata ayıklayıcı. Bu hata ayıklama aracı gömülü kod geliştirmede kullanılan temel yapılardan biridir. Mikroişlemciye yapılan bağlantı ile sistemde geliştirilen kodların çabuk ve hızlı bir şekilde yüklenmesini ve ayıklanmasını sağlar.
• Gömülü bağlayıcıların (linker) kodun boyutunu ufaltmak ve çalışma zamanını azaltmak için pek çok optimizasyon özellikleri vardır. Bunlara ek olarak data overlays, ve bank switching gibi optimizasyon teknikleri de sağlayabilmektedirler.
• Kullanılan bir diğer araç ise gömülü uygulamaya bir CRC yazılımı eklenmesi böylece gömülü sistem yazılım verisini çalıştırmadan önce kontrol edebilir.

Bunların dışında kullanılan bazı programlama dilleri kullanıcıya gömülü sistemler tasarlamak amacıyla çeşitli kolaylıklar sağlar. C dili için:

• İsimlendirilmiş adres alanları
• İsimlendirilmiş depolama sınıfları
• Temel I/O donanım adresleme

Gömülü sistemler ve gömülü işletim sistemi için fazla bir yazı yazmayacağım eğer ki gömülü sistemlere karşı bir ilginiz varsa https://www.youtube.com/user/ctas fazla fazla işinizi görecektir.



Yazının fazla uzamaması adına yazıyı burada bitiriyorum fakat yakın bir zaman içerisinde part II de atacağım.
Buraya kadar da okuduysanız ayırdığınız vakit için teşşekür ederim.


****YAZI İÇERİSİNDE HATALAR,YANLIŞLAR,EKSİKLER OLABİLİR ÖNEMLİ OLAN BU YANLIŞLARI,EKSİKLİKLERİ,HATALARI YÜZE VURMAK DEĞİL AÇIKLAMAKTIR.EĞER Kİ BİR YERDE TÜM İNSANLAR OLDUĞU YERİ YÜKSELTMEK YERİNE OLDUĞU YERDE Kİ İNSANLARI AŞŞAĞI ÇEKMEYE ÇALIŞIRSA ORANIN ÖMRÜ UZUN OLMAZ.****