FTP, OSI katman modeline baktığımızda uygulama katmanında bulunan, açılımı File Transfer Protocol olan bir internet protokolüdür. Türkçe karşılıği Dosya Aktarım Iletişim Protokolü'dür. FTP iletişimi sağlamak veya dosya transferleri yapmak içun çeşitli portlar kullanır. Temel olaylar (Dosya değiştirme, sunucuya bağlanma vs.) 21 numaralı porttan, diğer işlemler ise o an boş olan bir porttan gerçekleştirilir. FTP bağlantısında güvenliği sağlamak açısından SFTP ve FTPS şekillerinde de bağlantı kurulabilir.
Linux, açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir işletim sistemi çekirdeğidir. "Linux bir işletim sistemi değildir.". Bir Linux dağıtımı; Linux çekirdeği, GNU (GNU Not Unix) araçları, X Pencere Sistemi (x-window-system) ve bir masaüstü ortamının (GNOME, KDE, Cinnamon vs.) bir araya getirilmesiyle oluşur. En çok kullanılan bazı Linux distorları Ubuntu, Arch, Debian, Fedora, Pardus, Red Hat (Eski) ve CentOS' dur.
Linux'da FTP dosya işlemleri birçok yolla gerçekleştirilebilir. Bunlardan ilki terminalden FTP bağlantısının kurulmasıyla gerçekleşir.
Bu adımı uyguladıktan sonra karşımıza kullanıcı adı ve şifre isteyen bir yer çıkar. Kullanıcı adı ve şifreyi gireriz.
Böyle bir kısım karşımıza çıktiysa giriş başarılı olmuştur. Şimdi temel komutlara göz atalım.
ls: Bulunduğumuz dizindeki klasör ve dosyaları, yazma izinlerini gösterir.
cd: Herhangi bir dizine gitmemizi sağlar. Kullanımı cd <dizin> şeklindedir.
get: Bulunduğumuz dizindeki herhangi bir dosyayı cihazımıza indirmeyi sağlar. Kullanımı get <dosya adı> şeklindedir. Ayrıca dosyayı farklı bir isimde indirmek istersek get <dosya adı> <indirilecek isim> komutunu kullanırız.
mget: Herhangi bir isimle başlayan her türlü dosyayı indirmek için kullanılır. Kullanımı mget <dosya adı>* şeklindedir.
put: Dosya upload etmek için kullanılır. Kullanımi put <dosya adı> şeklindedir.
mput: Aynı mget komutunda olduğu gibi, çoklu dosya upload etmeye yarar. Kullanımı aynıdır.
lcd: Gönderilecek veya alınacak dosyaların herhangi bir dizine kaydedilmesini veya bu dizinden gönderilmesini sağlar. Kullanımı lcd <klasör yolu> şeklindedir.
!<komut>: FTP sunucuda bash komutlarını çalıştırmanızı sağlar.
mkdir: Sunucuda klasör oluşturmayı sağlar. Kullanımı mkdir <dizin adı> şeklindedir.
rmdir: Sunucudan klasör silmeyi sağlar. Kullanımı mkdir komutu ile aynıdır.
delete: Herhangi bir dizinden dosya silmeyi sağlar. Kullanımı delete <dosya yolu> şeklindedir.
chmod: Dosya yazma ve okuma izinlerini düzenlemeye yarar. Kullanımı chmod <izin numarası> <dosya yolu> şeklindedir.
Bir başka yol, curl adlı araç ile dosya transferi yapmaktır. curl, http, https, ftp, telnet gibi protokoller üzerinden dosya transferi yapılmasını sağlar. curl ile bir sunucuya ftp ile giriş yapmak için:
Komutu kullanılır. Bu komut aynı zamanda ana dizinde bulunan dosya ve klasörleri listelemek için de kullanılır. Sunucudan bir dosya indirmek için:
Komutu kullanılır. Bir dosyayı upload etmek için ise:
Komutunu kullanırız. Belli bir dizindeki klasörler ve dosyaları listelemek için:
Komutu uygulanır. Sunucudan dosya silme işlemi ise:
Şeklinde gerçekleştirilir. Temel komutlar dışında diğer kullanım alanlarını görmek için terminale man curl yazabilirsiniz.
Görsel bir arayüze sahip olan FileZilla ile de FTP dosya işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Güncel Web Sayfasından indirebilirsiniz. Kullanımı basittir sizi yönlendirir.
Linux, açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir işletim sistemi çekirdeğidir. "Linux bir işletim sistemi değildir.". Bir Linux dağıtımı; Linux çekirdeği, GNU (GNU Not Unix) araçları, X Pencere Sistemi (x-window-system) ve bir masaüstü ortamının (GNOME, KDE, Cinnamon vs.) bir araya getirilmesiyle oluşur. En çok kullanılan bazı Linux distorları Ubuntu, Arch, Debian, Fedora, Pardus, Red Hat (Eski) ve CentOS' dur.
Linux'da FTP dosya işlemleri birçok yolla gerçekleştirilebilir. Bunlardan ilki terminalden FTP bağlantısının kurulmasıyla gerçekleşir.
Kod:
root@archLuser:~# ftp <sunucu ismi>
veya,
root@archLuser:~# ftp
ftp> open <sunucu ismi>
Kod:
ftp>ls: Bulunduğumuz dizindeki klasör ve dosyaları, yazma izinlerini gösterir.
cd: Herhangi bir dizine gitmemizi sağlar. Kullanımı cd <dizin> şeklindedir.
get: Bulunduğumuz dizindeki herhangi bir dosyayı cihazımıza indirmeyi sağlar. Kullanımı get <dosya adı> şeklindedir. Ayrıca dosyayı farklı bir isimde indirmek istersek get <dosya adı> <indirilecek isim> komutunu kullanırız.
mget: Herhangi bir isimle başlayan her türlü dosyayı indirmek için kullanılır. Kullanımı mget <dosya adı>* şeklindedir.
put: Dosya upload etmek için kullanılır. Kullanımi put <dosya adı> şeklindedir.
mput: Aynı mget komutunda olduğu gibi, çoklu dosya upload etmeye yarar. Kullanımı aynıdır.
lcd: Gönderilecek veya alınacak dosyaların herhangi bir dizine kaydedilmesini veya bu dizinden gönderilmesini sağlar. Kullanımı lcd <klasör yolu> şeklindedir.
!<komut>: FTP sunucuda bash komutlarını çalıştırmanızı sağlar.
mkdir: Sunucuda klasör oluşturmayı sağlar. Kullanımı mkdir <dizin adı> şeklindedir.
rmdir: Sunucudan klasör silmeyi sağlar. Kullanımı mkdir komutu ile aynıdır.
delete: Herhangi bir dizinden dosya silmeyi sağlar. Kullanımı delete <dosya yolu> şeklindedir.
chmod: Dosya yazma ve okuma izinlerini düzenlemeye yarar. Kullanımı chmod <izin numarası> <dosya yolu> şeklindedir.
Bir başka yol, curl adlı araç ile dosya transferi yapmaktır. curl, http, https, ftp, telnet gibi protokoller üzerinden dosya transferi yapılmasını sağlar. curl ile bir sunucuya ftp ile giriş yapmak için:
Kod:
curl <sunucu ismi> --user <kullanıcı adı>:<şifre>
Kod:
curl <dosya yolu> --user <kullanıcı adı>:<şifre> -o <kaydedilecek isim>
Kod:
curl -T <dosya yolu> <sunucu ismi> --user <kullanıcı adı>:<şifre>
Kod:
curl <sunucu ismi + klasör yolu> --user <kullanıcı adı>:<şifre>
Kod:
curl <sunucu ismi> -X 'DELE <dosyanın sunucuda yolu>' --user <kullanıcı adı>:<şifre>Görsel bir arayüze sahip olan FileZilla ile de FTP dosya işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Güncel Web Sayfasından indirebilirsiniz. Kullanımı basittir sizi yönlendirir.
Son düzenleme:
